Bir ceza davası sonucunda hapis cezası alan sanıkların, hükümlülerin ve ailelerinin arama motorlarında en çok arattığı hayati soru şudur: “Yatarım var mı, cezaevine girecek miyim?” Eskiden kamuoyunda “2 yılın altındaki suçlarda nasıl olsa hapis yatılmıyor, doğrudan denetimli serbestlik verilerek adliyeden çıkılıyor” şeklinde yaygın ve yanlış bir algı vardı. Ancak infaz hukukunda yapılan köklü ve devrim niteliğindeki yasal değişikliklerle bu cezasızlık algısı tamamen ortadan kaldırıldı. Bu rehber makalemizde, 10. Yargı Paketi ile yürürlüğe giren yeni infaz sistemini, hücre/koğuş süreçlerini ve denetimli serbestliğin yeni şartlarını milimi milimine inceliyoruz.

İnfazda Cezasızlık Algısını Bitiren Düzenleme: 1/10 Zorunlu Yatar Kuralı Nedir?

4 Haziran 2025 tarihinden itibaren işlenen tüm suçlarda, denetimli serbestlik yasasından yararlanabilmek için ceza infaz kurumunda fiilen kalınması gereken süreler yeniden düzenlenmiştir. 5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’a eklenen yeni kurallar doğrultusunda, artık en ufak bir suçtan ceza alan bir vatandaş bile cezaevi ortamını fiilen görmektedir. Yeni sistemin iki temel omurgası şudur:

1. Zorunlu İnfaz Oranı: Hükümlünün denetimli serbestlik hakkından faydalanarak tahliye edilebilmesi için, koşullu salıverilme süresinin en az 1/10’unun (onda birinin) fiilen ceza infaz kurumunda (cezaevinde) geçirilmesi zorunlu hale getirilmiştir.
2. Asgari 5 Gün Şartı: Hesaplanan bu 1/10’luk yatar süresi matematiksel olarak ne kadar kısa çıkarsa çıksın, bir hükümlünün cezaevinde kalacağı süre asla 5 günden az olamaz. Yani, “girdim-çıktım” yaparak aynı gün tahliye olmak tamamen tarihe karışmıştır.

1/10 Yatar Süresi Nasıl Hesaplanır? (Somut Örnekler)

Yeni infaz sisteminin matematiksel işleyişini toplumda sık karşılaşılan cezalar üzerinden somutlaştırmak gerekir:

• Örnek 1 (6 Ay Hapis Cezası): Mahkemeden hakaret veya basit yaralama suçundan 6 ay hapis cezası aldınız. Bu cezanın infaz kanununa göre koşullu salıverilme süresi (cezaevinde normalde geçmesi gereken süre) yarı oran üzerinden 90 gündür. Yeni 1/10 kuralına göre; bu 90 günün onda biri olan 9 gün boyunca cezaevinde fiilen kalmak zorundasınız.
• Örnek 2 (1 Yıl Hapis Cezası): 1 yıl hapis cezası alan bir kişinin koşullu salıverilme süresi 180 gündür. 180 günün 1/10’u 18 gün yapar. Bu kişi 18 gün boyunca cezaevinde kalacaktır.

Eski Suçlar İçin 11. Yargı Paketi İnfaz Düzenlemesi Geçerli mi?

Eğer yargılandığınız suçun işlenme tarihi daha eskiyse, Türk Ceza Kanunu’nun 7/2. maddesi uyarınca “Lehe Kanun” ilkesi devreye girer. Aralık 2025’te yürürlüğe giren 11. Yargı Paketi, eski tarihli suçlar için erken tahliye yolu açmıştı:

• Suç tarihinin 31 Temmuz 2023 ve öncesi olması gerekir.
• Bu tarihten önce işlenen suçlarda 1 ay kapalı ve 3 ay açık cezaevi şartını tamamlayanlar için 3 yıl ilave denetimli serbestlik hakkı tanınmıştır.
• Bu düzenleme geriye dönük sürekli bir af niteliği taşımayıp sadece belirtilen tarihi kapsar. 2025 ve 2026 yılında işlenen yeni suçlara kesinlikle uygulanamaz.

Süreçle İlgili Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Adli para cezasından çevrilen hapis cezalarında 1/10 kuralı uygulanır mı?

Hayır. Adli para cezasını ödemediği için cezası hapse çevrilen kişilerin cezası doğrudan infaz edilir. Bu kişilerin para cezasını ödemedikleri gün kadar cezaevinde kalması gerekir, denetimli serbestlik veya 1/10 indirimi bu dönüşen cezalarda uygulanmaz.

Cezası kesinleşen kişi doğrudan açık cezaevine mi girer?

Suçun türüne ve ceza miktarına göre değişir. Terör, yağma veya nitelikli adam öldürme gibi ağır suçlar hariç; kasıtlı suçlarda toplam 5 yıl veya daha az, taksirli suçlarda ise 5 yıl veya daha az hapis cezası alanlar doğrudan açık ceza infaz kurumuna alınırlar.

Müddetname nedir ve neden kontrol edilmelidir?

Müddetname, savcılık tarafından hazırlanan ve cezaevine gireceğiniz tarihi, cezaevinde kalacağınız süreyi ve tahliye olacağınız günü gösteren resmi belgedir. Savcılık aşamasındaki hesap hataları nedeniyle haksız yere fazla yatmamak için müddetnamenin bir ceza avukatı tarafından incelenmesi hayati önem taşır.

Hatalı İnfaz Hesaplamalarına Karşı Avukatın Önemi

Hakkınızda kesinleşmiş bir hapis cezası varsa, cezaevine girip girmeyeceğiniz veya ne kadar süre kalacağınız dosyanın suç tarihine, niteliğine ve miktarına göre dramatik değişiklikler gösterir. Yatar sürenizin milimi milimine hesaplanması, lehe olan infaz yasalarının dosyanıza doğru uygulanması ve denetimli serbestlik sürecinizin sorunsuz yürütülmesi için infaz hukuku uzmanı avukatlarımızla hemen iletişime geçebilirsiniz.