İşçinin Maaşına Haciz Gelirse İşveren İşten Çıkarabilir mi?

Durumunuza göre kısa yanıt

• Tek haciz: Fesih sebebi değildir.
• Geçerli fesih için: Sık haciz, önceden yazılı ihtar ve işyerinde somut olumsuzluk birlikte aranır (Yargıtay 9. HD 2015/31326).
• Fesih geçersiz: 1 ay içinde arabulucuya, sonra işe iade davası (4857 m.20).
• Fesih geçerli: İşe iade yoktur; şartları varsa kıdem ve ihbar tazminatı ödenir.
• İşverenin görevi: Ücretin 1/4'ünü kesip icra dairesine gönderir; kesmezse kendisi sorumlu olur (İİK m.355-356).
• Zamanaşımı: Kıdem ve ihbar tazminatında 5 yıl.

Maaşına haciz gelen işçilerin en büyük endişesi işini kaybetmektir. Kısa cevap şudur: maaş haczi tek başına işten çıkarma için haklı veya geçerli bir sebep değildir. Ancak bu, "haciz gelen işçi hiçbir koşulda çıkarılamaz" anlamına da gelmez. Yargıtay, çok dar ve sıkı şartlarla, sık sık gelen hacizlerin işyerinde somut olumsuzluk yaratması hâlinde geçerli nedenle feshi mümkün görmektedir. Bu yazıda ölçütleri, işverenin yükümlülüklerini ve işçinin haklarını güncel Yargıtay kararlarıyla açıklıyoruz.

Maaş haczi işten çıkarma için haklı sebep mi?

Ücret haczi, işçinin işverenine karşı işlediği bir kusur değildir; borç ilişkisi işçi ile üçüncü kişi (alacaklı) arasındadır. Bu nedenle maaş haczi, kural olarak 4857 sayılı İş Kanunu anlamında ne haklı (m.25) ne de geçerli (m.18) fesih sebebi sayılır. İşçiyi yalnızca borçlu olduğu için işten çıkarmak, feshin son çare olması (ölçülülük) ilkesine de aykırıdır.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi bu ilkeyi net biçimde ortaya koymuştur: "İşçinin borcu nedeniyle ücretinin haczedilmesi, kural olarak işverene geçerli nedenle fesih hakkı vermemelidir. İşçinin ücretine sık sık haciz gelmesi nedeni ile iş sözleşmesinin geçerli nedene dayalı olarak feshedilebilmesi için işçiye önceden ihtar çekilmeli ve bu durumun işyerinde olumsuzluklara yol açtığı somut bir biçimde ortaya konulmalıdır." (Yargıtay 9. HD, E.2015/30854 K.2015/31326). Görüldüğü gibi geçerli fesih, ancak üç koşulun birlikte gerçekleşmesine bağlıdır.

Haciz nedeniyle fesih hangi şartlarda geçerlidir?

1. Sıklık: Tek bir haciz değil, ücrete sık sık ve tekrarlanan haciz gelmesi aranır.

2. Önceden ihtar: İşçiye durumu düzeltmesi için önceden yazılı ihtar yapılmış olmalıdır.

3. Somut olumsuzluk: Hacizlerin işyerinin işleyişinde (muhasebe/İK yükü, düzen bozulması gibi) somut ve ispatlanabilir olumsuzluk yarattığı ortaya konmalıdır.

Nitekim başka bir dosyada, davalı işverene çeşitli tarihlerde yazılmış çok sayıda (12 adet) maaş haczi müzekkeresi bulunması ve bu durumun işyerinde olumsuzluklara yol açtığının anlaşılması hâlinde, feshin haklı olmasa da geçerli nedene dayandığı kabul edilmiştir (Yargıtay 9. HD, E.2019/94 K.2019/10769). Bu dosyada işveren fesihten önce işçiden yazılı savunma da istemişti. Buna karşılık 2015 tarihli kararda iki ay içinde gelen üç haciz yazısı ve alınan savunmaya rağmen işyerindeki somut olumsuzluk ispatlanamadığı için feshin geçersizliğine ve işe iadeye karar verilmiştir. Buradaki fark kritiktir: fesih geçerli nedene dayanıyorsa işe iade talebi reddedilir, ancak şartları varsa kıdem ve ihbar tazminatı ödenir; haklı nedenle (m.25) fesihte ise bu tazminatlar kural olarak doğmaz.

Özet: "Maaşına haciz geldi" gerekçesi tek başına feshi geçerli kılmaz. İşveren; sıklık, ihtar ve somut olumsuzluğu birlikte ispatlayamıyorsa fesih geçersizdir.

İşverenin maaş haczindeki yükümlülüğü nedir?

İşveren, icra müdürlüğünden gelen ücret haczi yazısını uygulamak zorundadır. İşçi ücretinin dörtte birinden fazlası haczedilemez (4857 s.K. m.35; nafaka alacakları ayrık). İcra ve İflâs Kanunu m.83 ise haczedilecek miktarın dörtte birden az olamayacağını söyler; bu nedenle işçi ücretinde kesinti uygulamada 1/4 olarak yapılır. Çalışan emeklinin aylığı ise ayrı kurala tabidir; bkz. emekli aylığına haciz. Maaş haczinin diğer haczin türleri içindeki yerini ayrı yazımızda anlattık. İşveren, haczin uygulandığını ve işçinin ücretini en geç bir hafta içinde icra dairesine bildirmek, borç bitinceye kadar kesintiyi yapıp hemen göndermek ve işçinin işten ayrılması gibi değişiklikleri derhâl bildirmekle yükümlüdür (İİK m.355). Kesmediği veya göndermediği tutar, ayrıca mahkeme kararına gerek olmadan icra dairesince işverenden alınır; işverenin işçiye rücu hakkı saklıdır (İİK m.356). Yani haczi uygulamamak da uygulamada işvereni riske sokar. İşverene gelen ilk yazıya 7 gün içinde nasıl cevap verileceğini 89/1 haciz ihbarnamesi yazımızda anlattık. Nafaka alacaklarının ayrık tutulduğu bu düzende kesintiye esas güncel nafaka tutarını nafaka artışı hesaplama sayfamızdan görebilirsiniz. Kesinti oranını aşan veya usulsüz uygulanan hacizlerde maaş haczi nasıl kaldırılır yazımızda başvurulacak yasal yolları ele aldık; şikayet süresi ve örnek dilekçe için ise maaşıma haciz geldi ne yapmalıyım yazımıza bakabilirsiniz.

Haciz nedeniyle çıkarılan işçi işe iade davası açabilir mi?

İş güvencesi kapsamındaki (30+ işçi, en az 6 ay kıdem, belirsiz süreli) bir işçi, geçerli sebep gösterilmeden ya da yukarıdaki ölçütler karşılanmadan çıkarılırsa işe iade davası açabilir. Bu yola gitmeden önce, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorunludur; anlaşma sağlanamazsa arabuluculuk son tutanağından itibaren iki hafta içinde dava açılır. Mahkeme feshi geçersiz bulursa işçi işe iade edilir; işveren işe başlatmazsa iş güvencesi tazminatı ile boşta geçen süre ücreti gündeme gelir. İşçi ayrıca şartları varsa kıdem ve ihbar tazminatı talep edebilir.

İşten çıkarılan işçi ne yapmalı?

• Fesih bildirimini ve gerekçesini yazılı olarak isteyin; sözlü "haciz geldiği için çıkarıldın" beyanlarını tanık/kayıtla belgeleyin.

• İşe iade için bir aylık arabuluculuk süresini kaçırmayın.

• Ücret bordroları, haciz yazıları ve ihtar belgelerini saklayın.

• Borç yönetimi için icra dosyalarında taksitlendirme/itiraz imkânlarını değerlendirin.

Haciz nedeniyle fesihte işçinin hakları nelerdir?

Sık yapılan hatalar

• Haciz gelir gelmez işten ayrılmak.

• Bordrodaki kesinti ile icra dosyası ödemesini karşılaştırmamak.

• Fesih bildirimini ve işe iade süresini gözden kaçırmak.

İşçi ve işveren hangi belgeleri hazırlamalı?

İşçinin hazırladığı dosya ile işverenin tuttuğu ödeme ve yazışma kayıtları farklı amaçlara hizmet eder. Maaş haczinin bulunması ile iş sözleşmesinin sona erdirilmesinin koşulları ayrı incelenir. Fesih bildirimi varsa, işe iade başvurusunun süresi bildirimin tebliği üzerinden değerlendirilmelidir; 4857 sayılı Kanun m.20 arabulucuya başvuruyu fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir aylık süreye bağlar.

Kesintinin oranı, sıra ve kaldırılma başvurusu için maaş haczinin kaldırılması rehberine; işten çıkarma koşulları için bu sayfadaki fesih ölçütlerine bakın.

İş Hukuku konu haritası

Bu alandaki diğer rehberlerimiz ve araçlarımız:

• Askerlik Nedeniyle İstifa Kıdem Tazminatı Dilekçesi Örneği
• Kıdem Tazminatı Nasıl Alınır? Şartları ve Hesaplama 2026
• Kıdem Tazminatı Tavanı Nedir? Nasıl Hesaplanır? 2026
• İşyerinde Mobbinge Uğrayan İşçi Ne Yapmalıdır Tazminat 2026
• Kıdem tazminatı hesaplama aracı
• Yıllık izin hesaplama aracı

Dosyanıza özel değerlendirme için İş Hukuku hizmeti sayfamızı inceleyebilirsiniz.

İlgili rehberler ve hizmetler

Kıdem tazminatı şartları için kıdem tazminatı nasıl alınır yazımıza; icra takibine itiraz için icra takibine nasıl itiraz edilir yazımıza bakabilirsiniz. Dosyanıza özel değerlendirme için İş Hukuku hizmeti ile İcra ve İflas Hukuku hizmeti sayfalarımızı inceleyebilirsiniz. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olayın hukuki değerlendirmesinin yerine geçmez.

Haciz işlemleri Bakırköy ve çevresindeki icra dairelerinden yürüyorsa hizmet bölgeleri sayfamıza bakabilirsiniz.