İş Hukuku

İş hukuku dosyalarında ilk değerlendirme; talebin türünü, süre riskini ve hangi belgelerin korunması gerektiğini belirlemekle başlar. İşçi ve işveren uyuşmazlıklarında arabuluculuk, dava, sulh ve tahsil seçenekleri somut olayın belgeleriyle birlikte planlanır.

İş hukuku hizmet kapsamı

İş hukuku hizmeti; kıdem ve ihbar tazminatı, ücret ve fazla çalışma alacakları, yıllık izin, işe iade, iş kazası, mobbing, iş sözleşmesi, ikale, rekabet yasağı ve işverenin fesih hazırlığı gibi başlıkları kapsar. Her dosyada taraf sıfatı, çalışma dönemi, fesih biçimi ve mevcut deliller ayrı değerlendirilir.

İlk incelemede gerekli bilgi ve belgeler

• İş sözleşmesi, görev tanımı, personel özlük dosyası ve varsa ek protokoller

• Ücret bordroları, banka hareketleri, SGK hizmet dökümü ve işe giriş-çıkış kayıtları

• Fesih veya istifa bildirimi, ihtarname, savunma talebi ve disiplin belgeleri

• Puantaj, vardiya çizelgesi, giriş-çıkış verisi, e-posta ve mesaj kayıtları

• Tanık olabilecek kişiler, önceki arabuluculuk tutanakları ve yapılmış ödemeler

Belgeler eksik olsa da ilk görüşme yapılabilir; hangi kaydın işverenden, SGK'dan veya başka bir kaynaktan istenebileceği ayrıca belirlenir.

Karar noktaları ve hak kaybı riskleri

1. Talep ve delil haritası: Fesih sebebi, çalışma süresi, ücret unsurları ve ispat araçları ayrıştırılır.

2. Arabuluculuk: Kanunda dava şartı sayılan işçi veya işveren alacağı, tazminat ve işe iade taleplerinde dava öncesi arabuluculuk başvurusu doğru taleplerle yapılır.

3. İşe iade süresi: Uygunluk şartları varsa fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması; anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açılması gerekir.

4. Dava veya sulh: Delil gücü, hesap kalemleri, tahsil imkânı ve karşı tarafın savunması birlikte değerlendirilir.

5. Karar ve tahsil: Hükmün kanun yolu ve icra edilebilirlik durumu kontrol edilerek tahsil planı kurulur.

İşçilik alacaklarında zamanaşımı ve başlangıç tarihi talebin türüne ve olay tarihine göre değişebilir. Bu nedenle yalnız genel bir süreye güvenilmemeli, dosyaya özgü hesap yapılmalıdır.

Sık yapılan hatalar

• Fesih, istifa veya ikale belgesini sonucu değerlendirmeden imzalamak

• Mesaj, e-posta, vardiya ve giriş-çıkış kayıtlarını zamanında korumamak

• Arabuluculuk başvurusunda talep kalemlerini eksik veya belirsiz bırakmak

• Bordrodaki tahakkuk ile fiilî ödemenin aynı olduğunu varsaymak

• İşe iade ile işçilik alacaklarının şart ve sürelerini birbirine karıştırmak

Resmî dayanaklar ve içerik incelemesi

• 4857 sayılı İş Kanunu

• 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu

• 1475 sayılı İş Kanunu'nun yürürlükteki 14. maddesi

Resmî kaynak kontrolü: Mevzuat bağlantıları ve süreç başlıkları 20 Temmuz 2026 tarihinde kontrol edilmiştir. Bu sayfa genel bilgi sunar; somut dosyada süre ve talep hesabı ayrıca yapılır.

İlgili içerikler ve hesaplama aracı

• Kıdem tazminatı hesaplama aracı

• Askerlik nedeniyle istifa ve kıdem tazminatı

• Kıdem tazminatı tavanı ve hesaplama esasları

• Kıdem tazminatının şartları

İşçilik alacağının tahsil aşamasında icra ve iflas hukuku, iş kazası ve meslek hastalığı bağlantısında sağlık hukuku birlikte değerlendirilebilir. Bölgesel bilgi için bölgesel hizmetler sayfası incelenebilir.

Kanunda yazan süreler ve oranlar

Aşağıdaki süre ve oranlar 4857 sayılı İş Kanunu ile 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun yürürlükteki metninden alınmıştır. Somut dosyada sürenin başlangıç tarihi ve istisnalar ayrıca incelenir.

İhbar süreleri (İş Kanunu m.17)

• İşi altı aydan az sürmüş işçi için iki hafta

• Altı ay ile bir buçuk yıl arası için dört hafta

• Bir buçuk yıl ile üç yıl arası için altı hafta

• Üç yıldan fazla çalışmış işçi için sekiz hafta

Bu süreler asgarîdir; sözleşmeyle artırılabilir, kısaltılamaz. Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat öder. İşveren bu ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi feshedebilir; bu, işe iade hükümlerinin uygulanmasına engel olmaz.

İşe iade davasında şartlar ve süreler

1. Şartlar (m.18): işyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışması, işçinin en az altı aylık kıdemi ve belirsiz süreli iş sözleşmesi. Yer altı işlerinde çalışan işçilerde kıdem şartı aranmaz.

2. Arabuluculuk (m.20): fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması zorunludur.

3. Dava (m.20): anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır. Taraflar anlaşırsa uyuşmazlık aynı sürede özel hakeme de götürülebilir.

4. İspat yükü (m.20/2): feshin geçerli bir sebebe dayandığını işveren ispatlar. İşçi feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ederse bunu kendisi ispatlar.

5. İşe başvuru (m.21): işçi, kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurmak zorundadır. Başvurmazsa fesih geçerli sayılır.

6. Sonuç (m.21): işveren bir ay içinde işe başlatmazsa en az dört, en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat öder. Ayrıca kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için en çok dört aya kadar doğmuş ücret ve diğer hakları ödenir.

12/10/2017 tarihli 7036 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle eklenen fıkra uyarınca mahkeme ya da özel hakem, bu tazminat ile ücret ve diğer hakları dava tarihindeki ücreti esas alarak parasal olarak belirler. Maddenin ilk üç fıkrası sözleşmeyle değiştirilemez.

Fazla çalışma (m.41 ve m.63)

• Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırk beş saattir; bunu aşan çalışma fazla çalışmadır.

• Fazla çalışmanın her saati, normal saat ücretinin yüzde elli yükseltilmesiyle ödenir.

• Haftalık süre sözleşmeyle kırk beş saatin altında belirlenmişse, kırk beş saate kadar yapılan çalışma fazla sürelerle çalışmadır ve yüzde yirmi beş zamlı ödenir.

• İşçi isterse zamlı ücret yerine serbest zaman kullanabilir: her fazla çalışma saati için bir saat otuz dakika, her fazla süreli çalışma saati için bir saat on beş dakika. Serbest zaman altı ay içinde kullanılır.

• Fazla çalışma toplamı yılda iki yüz yetmiş saati aşamaz ve işçinin onayı gerekir.

• Denkleştirme uygulanan hâllerde iki aylık dönemde haftalık ortalama aşılmıyorsa bazı haftalarda kırk beş saatin aşılması fazla çalışma sayılmaz. Denkleştirme süresi toplu iş sözleşmesiyle dört aya kadar çıkarılabilir.

Yıllık ücretli izin (m.53)

• Hizmet süresi bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dâhil) olanlara en az on dört gün

• Beş yıldan fazla, on beş yıldan az olanlara en az yirmi gün

• On beş yıl ve daha fazla olanlara en az yirmi altı gün

On sekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilerde izin yirmi günden az olamaz. Yıllık izin hakkından vazgeçilemez. Sözleşme sona erdiğinde kullanılmayan izinlerin ücreti son ücret üzerinden ödenir ve bu alacakta zamanaşımı sözleşmenin sona erdiği tarihten işlemeye başlar (m.59).

Kaçırılmaması gereken iki süre

• Altı iş günü (m.26): ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâllere dayanan derhal fesih hakkı, karşı tarafın bu davranışı öğrendiği günden itibaren altı iş günü ve her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl geçtikten sonra kullanılamaz. İşçi olayda maddi çıkar sağlamışsa bir yıllık süre uygulanmaz.

• Beş yıl (m.32): ücret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır.

Arabuluculukta son iki yılda değişenler

Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (7036 sayılı Kanun m.3). Bu düzenlemede kısa sürede üç önemli değişiklik oldu:

• 28/3/2023 tarihli 7445 sayılı Kanun ile bu alacak ve tazminatlara ilişkin itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları da dava şartı arabuluculuk kapsamına alındı.

• 7/11/2024 tarihli 7531 sayılı Kanun ile ilk toplantıya geçerli mazeret göstermeden katılmayan tarafın sorumluluğu değişti. Önceden yargılama giderinin tamamından sorumluyken, artık karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutuluyor ve karşı taraf lehine vekâlet ücretinin yarısına hükmediliyor.

• Maddenin on beşinci fıkrası, Anayasa Mahkemesi'nin 3/6/2025 tarihli, E.2024/157, K.2025/121 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.

Önemli istisna: iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davalarında arabuluculuk dava şartı değildir; bu davalar doğrudan açılabilir.

Arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde başvuruyu sonuçlandırır; zorunlu hâllerde bu süre en fazla bir hafta uzatılabilir. Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. Görüşmelere taraflar bizzat, kanuni temsilcileri veya avukatları aracılığıyla katılabilir; işveren, yazılı olarak yetkilendirdiği çalışanı ile de temsil edilebilir.

Bakırköy yargı çevresinde iş davaları hangi binada görülür?

Bakırköy Adliyesi; Bakırköy, Bahçelievler, Bağcılar, Esenler, Güngören ve Zeytinburnu olmak üzere altı ilçeye hizmet verir. İş mahkemeleri ana binada değil, Yenibosna'daki Bahçelievler Ek Binası'nda görev yapar. Duruşma günü, dosya inceleme ve arabuluculuk görüşmesi planlanırken bu ayrım pratik olarak önem taşır; aynı gün hem ceza hem iş dosyası bulunan taraflar iki farklı binaya gitmek durumunda kalabilir.

Kaynak ve güncellik: Bu bölümdeki madde metinleri ve değişiklik tarihleri 26 Temmuz 2026 tarihinde Adalet Bakanlığı mevzuat sisteminden doğrulanmıştır. Sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyada süre ve hesap ayrıca yapılır.