İnternet Dolandırıcılığında Banka ve Savcılık Başvurusu

İnternet dolandırıcılığında ilk saatler; işlemin bankaya bildirilmesi, delillerin korunması ve şikâyetin somutlaştırılması bakımından önemlidir. Para transferinin geri alınacağı garanti edilemez; ancak gecikmeden yapılan bildirimler, hesap hareketlerinin ve dijital izlerin araştırılmasını kolaylaştırabilir.

İlk yapılacak işlemler

1. Bankanızın veya ödeme kuruluşunun resmî iletişim kanalından işlemi derhâl bildirin ve kayıt numarası alın.

2. İnternet/mobil bankacılık parolasını güvenilir bir cihazdan değiştirin; açık oturumları ve tanımadığınız cihazları kapatın.

3. Dekontu, alıcı IBAN'ını, hesap adını, ilan URL'sini, yazışmaları, telefon numaralarını ve ödeme talimatlarını saklayın.

4. Sahte site veya hesap hâlâ erişilebiliyorsa URL, tarih-saat ve ekranın tamamını gösterecek şekilde kayıt alın.

5. Olayı tarih sırasıyla yazıp savcılık veya kolluk başvurusuna hazırlayın.

Bankaya bildirim neden önemlidir?

Banka bildirimi ceza şikâyetinin yerine geçmez. İşlemin yetkisiz veya aldatma sonucu yapıldığının kayda alınması; gönderici ve alıcı hesap hareketlerinin incelenmesi, şüpheli işlem süreçlerinin işletilmesi ve yetkili makam taleplerinin doğru hesaplarla eşleştirilmesi bakımından önem taşır. Bildirimde işlem tarihi, saati, tutarı, alıcı bilgisi ve işlem referansı açıkça belirtilmelidir.

CMK m.128/A, belirli bilişim yoluyla işlenen hırsızlık ve dolandırıcılık suçlarında makul şüphe üzerine ilgili hesabın finansal kuruluşça kırk sekiz saate kadar askıya alınabilmesini düzenler. Bu hüküm her para transferinde otomatik iade anlamına gelmez; somut olayın suç tipi, şüphe ve kanuni usul şartları ayrıca değerlendirilir. Hesap hareketlerinin idari yoldan incelendiği ve blokenin farklı bir mevzuata dayandığı hâller için MASAK blokesi ve hesap incelemesi yazımızı inceleyebilirsiniz.

Savcılık şikâyetinde hangi bilgiler bulunmalı?

• Olayın başından ödemenin fark edilmesine kadar tarih sırası,

• ilan, site, sosyal medya hesabı veya telefon numarasına ilişkin bağlantılar,

• ödeme dekontu, IBAN, hesap sahibi adı ve işlem referansı,

• mesajların ve e-postaların tam hâli ile varsa e-posta üstbilgileri,

• banka/ödeme kuruluşu başvuru numarası ve verilen cevap,

• benzer yöntemle zarar gören başka kişiler varsa onların ulaşılabilir kayıtları.

CMK m.158 uyarınca ihbar veya şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluk makamlarına yazılı veya tutanağa geçirilmek üzere sözlü yapılabilir. Sadece “dolandırıldım” demek yerine kullanılan hesap, iletişim ve ödeme izlerinin somutlaştırılması soruşturmanın yönlendirilmesine yardımcı olur.

TCK bakımından hangi suç tipi gündeme gelir?

TCK m.157 dolandırıcılığın temel şeklini düzenler. Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması gibi hâller TCK m.158'de nitelikli dolandırıcılık kapsamında ayrıca sayılmıştır. Sahte ilan, oltalama bağlantısı, ele geçirilmiş hesap veya sahte ödeme ekranı kullanılan olaylarda nitelendirme somut fiile göre yapılır.

Para gönderilen hesabın başka bir kişiye ait olması tek başına failin kimliğini kesinleştirmez. Hesabın ne şekilde açıldığı, kim tarafından kullanıldığı, paranın hangi kanallara aktarıldığı ve hesap sahibi ile diğer şüpheliler arasındaki bağlantılar araştırılmalıdır.

Hangi dijital deliller korunmalı?

Yalnız kırpılmış ekran görüntüsü yerine URL, tarih-saat, kullanıcı adı ve konuşma bağlamını gösteren tam kayıtlar saklanmalıdır. Orijinal e-posta, dosya, dekont ve cihaz bildirimleri değiştirilmeden korunmalıdır. Uygulanabilir koruma yöntemleri için dijital delilin korunması ve mahkemeye sunulması rehberini inceleyebilirsiniz.

Emsal kararda hesap ve para hareketi araştırması

Yargıtay 11. Ceza Dairesinin E.2025/5120, K.2025/16216 sayılı kararı, sahte taşınmaz ilanı üzerinden para gönderilen bir olayda banka hesabının sanık tarafından bilerek açılıp kullanılmadığı savunmasının araştırılmadan hüküm kurulmasını eksik inceleme kabul etmiştir. Kararda; hesap açılış kayıtları, ilgili soruşturma dosyası, tanık anlatımı ve imza/yazı incelemesi gibi delillerin toplanması gerektiği belirtilmiştir. Bu yaklaşım, yalnız para transferi kaydına bakılmayıp hesabın açılış ve kullanım bağlantısının da somut delillerle araştırılması gerektiğini gösterir.

Sık yapılan hatalar

• Bankaya bildirimi geciktirmek veya yalnız çağrı merkezi görüşmesiyle yetinip kayıt numarası almamak,

• sahte ilanı, yazışmaları ya da e-postaları silmek,

• alıcı IBAN ve işlem referansını şikâyete eklememek,

• “parayı geri çıkarma” vaadiyle tekrar ödeme isteyen kişilere güvenmek,

• banka bildiriminin savcılık şikâyeti yerine geçtiğini düşünmek.

Resmî kaynaklar ve ilgili hizmet

Dolandırıcılık suçları bakımından 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.157–158; ihbar, şikâyet ve malvarlığı tedbirleri bakımından 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.158, m.128 ve m.128/A esas alınır. Somut dosyada başvuru ve delil planlaması için Bilişim Hukuku hizmeti sayfasına bakabilirsiniz. Olay sahte bir hesap veya platform ilanı üzerinden geliştiyse içerik kaldırma ve hesap tespiti başlıkları için Sosyal Medya Hukuku hizmeti sayfamıza da bakabilirsiniz.

Dosya hazırlığı ve ilk değerlendirme

Banka bildirimi ve ödeme aracına göre itiraz derhâl yapılır; suç duyurusu Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa verilir. Tüketici ve tazminat yolları ayrıca değerlendirilebilir. Başvuruya başlamadan önce görev, yetki ve talep sonucu netleştirilmelidir. Aynı olay birden fazla hukuki yol doğurabiliyorsa, bu yolların süreleri ve birbirleri üzerindeki etkisi birlikte değerlendirilir. Böylece yanlış mercie başvuru, eksik talep veya süre kaybı riski azaltılır.

Dekont, IBAN ve alıcı bilgileri, yazışmalar, ilan ekranı, URL, telefon ve e-posta başlıkları, cihaz kayıtları ile bankanın başvuru numarası değiştirilmeden saklanır. Belgeler yalnız toplanmamalı; tarih, kaynak ve hangi iddiayı kanıtladığı belirtilerek düzenlenmelidir. Asıllar güvenli biçimde korunmalı, başvuru için okunaklı kopyalar hazırlanmalı ve sonradan temin edilecek kayıtlar dilekçede açıkça gösterilmelidir.

Süre ve başvuru takvimi nasıl yönetilir?

İlan veya iletişim, para transferi, fark etme, banka çağrısı, hesap blokesi talebi ve savcılık başvurusu saatleriyle kaydedilmelidir. Tebliğ veya öğrenme tarihine bağlı bir süre varsa zarf, elektronik tebligat kaydı, tutanak ya da ekran çıktısı saklanmalıdır. Son gün beklenmeden hazırlık yapılması, eksik belgenin tamamlanması ve gerektiğinde alternatif başvuru yolunun korunması bakımından önemlidir.

Takvim hazırlanırken hafta sonu ve resmî tatil kuralları, başvurunun hangi anda yapılmış sayılacağı ve elektronik sistemde yaşanabilecek teknik sorunlar da hesaba katılır. Süre konusunda tereddüt varsa en erken muhtemel başlangıç tarihi esas alınarak hareket etmek hak kaybı riskini azaltır.

Adım adım uygulama planı

Önce bankaya hızlı bildirim ve karşı hesaba bloke talebi yapılır; ardından olay kronolojisi ve dijital delillerle savcılığa başvurulur; ilgili platforma kayıt koruma talebi iletilir. Dilekçede olaylar kronolojik ve kısa cümlelerle anlatılır; her hukuki iddia onu destekleyen belgeyle eşleştirilir. Talep bölümünde ise mahkemeden veya idareden tam olarak hangi kararın istendiği tereddüde yer bırakmayacak biçimde yazılır.

1. Dosyanın hukuki niteliğini, görevli mercii ve süreyi belirleyin.

2. Olay kronolojisini ve belge listesini hazırlayın; eksik kayıtları ilgili kurumdan isteyin.

3. Asıl talep ile varsa tedbir, durdurma, tespit veya bilgi istemlerini ayrı başlıklarla kurun.

4. Başvuru numarasını ve tebliğleri izleyin; sonraki aşama için yeni süreyi aynı gün kaydedin.

İspat ve delillerin değerlendirilmesi

Bir belgenin varlığı kadar güvenilirliği ve olayla bağlantısı da önemlidir. Tarihsiz, kaynağı belirsiz veya yalnız bir bölümü görünen kayıtlar karşı tarafça tartışılabilir. Bu nedenle belgenin tamamı, düzenleyen kurum, tebliğ veya oluşturulma tarihi ve dosyayla ilişkisi açıklanmalıdır. Dijital kayıtlar değiştirilmeden korunmalı; gerekirse asıllarının kurumdan getirtilmesi veya bilirkişi incelemesi istenmelidir.

Tanık anlatımı kullanılacaksa tanığın hangi olayı doğrudan gördüğü belirtilmeli, belgeyle kanıtlanabilecek konular yalnız tanığa bırakılmamalıdır. Karşı tarafın elindeki veya resmî kurumda bulunan deliller de mümkün olduğunca açık tarif edilerek celbi talep edilmelidir.

Sık yapılan hatalar

• Şüpheliyle yazışmaya devam edip yeni ödeme yapmak.

• Ekran görüntüsü alırken url ve tarihi dışarıda bırakmak.

• Yalnız bankaya başvurup ceza soruşturmasını geciktirmek.

Bunlara ek olarak, internetten alınan örnek dilekçenin somut olaya uyarlanmadan kullanılması önemli bir risktir. Örnek metin; taraf bilgileri, tarihler, deliller, görevli merci ve talep sonucu bakımından dosyaya uygun değilse başvuruyu güçlendirmek yerine belirsizleştirebilir.

Dilekçe ve ekler için son kontrol listesi

Başvuru metni imzalanmadan önce taraf adları, kimlik veya vergi numaraları, adresler, dosya ve karar numaraları ile bütün tarihler dayanak belgelerden yeniden kontrol edilmelidir. Olay anlatımı ile sonuç ve istem bölümü birbiriyle uyumlu olmalı; gerekçede tartışılmayan yeni bir talep sonuç bölümüne eklenmemelidir. Her ek okunaklı olmalı, ek listesinde sıra numarasıyla gösterilmeli ve metinde ilgili iddiadan sonra bu numaraya atıf yapılmalıdır.

Fizikî başvuruda sunulan nüsha sayısı ve harç-gider avansı; elektronik başvuruda dosya biçimi, boyutu ve güvenli elektronik imza kontrol edilir. Başvuru tamamlanınca evrak kayıt numarası veya UYAP gönderim sonucu saklanır. Sonradan sunulacak belge ya da cevabı beklenecek kurum yazısı varsa, bunun için ayrıca takip tarihi oluşturulur. Bu basit kontrol, esasa ilişkin güçlü bir dosyanın biçimsel eksiklik yüzünden gecikmesini önler.

Dosyanın bir kopyası, sunulan son hâliyle ve kişisel veriler korunarak arşivlenmelidir. Yeni bir tebligat geldiğinde önceki metin üzerinde dağınık değişiklik yapmak yerine, tebliğ tarihi ve yeni yükümlülük ayrı bir takip notuna işlenmelidir. Böylece dosyayı daha sonra inceleyen kişi hangi işlemin ne zaman ve hangi belgeye dayanarak yapıldığını açıkça görebilir.

Başvuru veya karar sonrasında takip

Paranın iadesi, karşı hesaptaki bakiyeye ve hızlı tedbire bağlıdır; ceza soruşturması, banka sorumluluğu ve özel hukuk talepleri farklı koşullarla ilerler. Kararın tebliğiyle başlayabilecek itiraz, istinaf, ödeme veya yerine getirme süreleri aynı gün kayda alınmalıdır. Kabul kararı verilmesi her zaman işlemin kendiliğinden tamamlandığı anlamına gelmez; ilgili kurum, banka, sicil veya icra birimi nezdinde ek uygulama adımları gerekebilir.

Ret veya kısmi kabul hâlinde gerekçe dikkatle okunmalı; eksik belge, yanlış hukuki nitelendirme veya delillerin değerlendirilmemesi gibi hususlar kanun yolu dilekçesinde somutlaştırılmalıdır. Bu açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; süre ve yöntem somut dosyanın belgeleri üzerinden belirlenir.

Dolandırıcılık ele geçirilen bir sosyal medya hesabı üzerinden gerçekleştiyse sosyal medya hesabı ele geçirildiğinde yapılması gerekenleri inceleyebilirsiniz.