İnternet Dolandırıcılığında Banka ve Savcılık Başvurusu

İnternet dolandırıcılığında ilk saatler; işlemin bankaya bildirilmesi, delillerin korunması ve şikâyetin somutlaştırılması bakımından önemlidir. Para transferinin geri alınacağı garanti edilemez; ancak gecikmeden yapılan bildirimler, hesap hareketlerinin ve dijital izlerin araştırılmasını kolaylaştırabilir.

İlk yapılacak işlemler

1. Bankanızın veya ödeme kuruluşunun resmî iletişim kanalından işlemi derhâl bildirin ve kayıt numarası alın.

2. İnternet/mobil bankacılık parolasını güvenilir bir cihazdan değiştirin; açık oturumları ve tanımadığınız cihazları kapatın.

3. Dekontu, alıcı IBAN'ını, hesap adını, ilan URL'sini, yazışmaları, telefon numaralarını ve ödeme talimatlarını saklayın.

4. Sahte site veya hesap hâlâ erişilebiliyorsa URL, tarih-saat ve ekranın tamamını gösterecek şekilde kayıt alın.

5. Olayı tarih sırasıyla yazıp savcılık veya kolluk başvurusuna hazırlayın.

Bankaya bildirim neden önemlidir?

Banka bildirimi ceza şikâyetinin yerine geçmez. İşlemin yetkisiz veya aldatma sonucu yapıldığının kayda alınması; gönderici ve alıcı hesap hareketlerinin incelenmesi, şüpheli işlem süreçlerinin işletilmesi ve yetkili makam taleplerinin doğru hesaplarla eşleştirilmesi bakımından önem taşır. Bildirimde işlem tarihi, saati, tutarı, alıcı bilgisi ve işlem referansı açıkça belirtilmelidir.

CMK m.128/A, belirli bilişim yoluyla işlenen hırsızlık ve dolandırıcılık suçlarında makul şüphe üzerine ilgili hesabın finansal kuruluşça kırk sekiz saate kadar askıya alınabilmesini düzenler. Bu hüküm her para transferinde otomatik iade anlamına gelmez; somut olayın suç tipi, şüphe ve kanuni usul şartları ayrıca değerlendirilir.

Savcılık şikâyetinde hangi bilgiler bulunmalı?

• Olayın başından ödemenin fark edilmesine kadar tarih sırası,

• ilan, site, sosyal medya hesabı veya telefon numarasına ilişkin bağlantılar,

• ödeme dekontu, IBAN, hesap sahibi adı ve işlem referansı,

• mesajların ve e-postaların tam hâli ile varsa e-posta üstbilgileri,

• banka/ödeme kuruluşu başvuru numarası ve verilen cevap,

• benzer yöntemle zarar gören başka kişiler varsa onların ulaşılabilir kayıtları.

CMK m.158 uyarınca ihbar veya şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluk makamlarına yazılı veya tutanağa geçirilmek üzere sözlü yapılabilir. Sadece “dolandırıldım” demek yerine kullanılan hesap, iletişim ve ödeme izlerinin somutlaştırılması soruşturmanın yönlendirilmesine yardımcı olur.

TCK bakımından hangi suç tipi gündeme gelir?

TCK m.157 dolandırıcılığın temel şeklini düzenler. Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması gibi hâller TCK m.158'de nitelikli dolandırıcılık kapsamında ayrıca sayılmıştır. Sahte ilan, oltalama bağlantısı, ele geçirilmiş hesap veya sahte ödeme ekranı kullanılan olaylarda nitelendirme somut fiile göre yapılır.

Para gönderilen hesabın başka bir kişiye ait olması tek başına failin kimliğini kesinleştirmez. Hesabın ne şekilde açıldığı, kim tarafından kullanıldığı, paranın hangi kanallara aktarıldığı ve hesap sahibi ile diğer şüpheliler arasındaki bağlantılar araştırılmalıdır.

Hangi dijital deliller korunmalı?

Yalnız kırpılmış ekran görüntüsü yerine URL, tarih-saat, kullanıcı adı ve konuşma bağlamını gösteren tam kayıtlar saklanmalıdır. Orijinal e-posta, dosya, dekont ve cihaz bildirimleri değiştirilmeden korunmalıdır. Uygulanabilir koruma yöntemleri için dijital delilin korunması ve mahkemeye sunulması rehberi incelenebilir.

Emsal kararda hesap ve para hareketi araştırması

Yargıtay 11. Ceza Dairesinin E.2025/5120, K.2025/16216 sayılı kararı, sahte taşınmaz ilanı üzerinden para gönderilen bir olayda banka hesabının sanık tarafından bilerek açılıp kullanılmadığı savunmasının araştırılmadan hüküm kurulmasını eksik inceleme kabul etmiştir. Kararda; hesap açılış kayıtları, ilgili soruşturma dosyası, tanık anlatımı ve imza/yazı incelemesi gibi delillerin toplanması gerektiği belirtilmiştir. Bu yaklaşım, yalnız para transferi kaydına bakılmayıp hesabın açılış ve kullanım bağlantısının da somut delillerle araştırılması gerektiğini gösterir.

Sık yapılan hatalar

• Bankaya bildirimi geciktirmek veya yalnız çağrı merkezi görüşmesiyle yetinip kayıt numarası almamak,

• sahte ilanı, yazışmaları ya da e-postaları silmek,

• alıcı IBAN ve işlem referansını şikâyete eklememek,

• “parayı geri çıkarma” vaadiyle tekrar ödeme isteyen kişilere güvenmek,

• banka bildiriminin savcılık şikâyeti yerine geçtiğini düşünmek.

Resmî kaynaklar ve ilgili hizmet

Dolandırıcılık suçları bakımından 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.157–158; ihbar, şikâyet ve malvarlığı tedbirleri bakımından 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.158, m.128 ve m.128/A esas alınır. Somut dosyada başvuru ve delil planlaması için Bilişim Hukuku hizmeti sayfasına bakabilirsiniz.