Sosyal Medya Hesabı Ele Geçirildiğinde Ne Yapılmalı?

Sosyal medya hesabının ele geçirildiği fark edildiğinde ilk hedef, saldırganın erişimini keserken delilleri kaybetmemektir. Parolayı değiştirmeden veya hesabı kurtarma işlemine başlamadan önce mümkünse giriş uyarıları, profil değişiklikleri, gönderiler, mesajlar ve platform e-postaları kaydedilmelidir. Ardından hesabın bağlı olduğu e-posta, telefon ve diğer hesapların güvenliği sağlanmalıdır.

İlk bir saatte yapılacaklar

1. Hesaba bağlı e-posta adresinin parolasını güvenilir bir cihazdan değiştirin ve açık oturumları kapatın.

2. Telefon hattında yetkisiz SIM değişikliği veya yönlendirme şüphesi varsa operatörle iletişime geçin.

3. Platformun resmî hesap kurtarma ve “hesabım ele geçirildi” kanalını kullanın.

4. Giriş uyarıları, parola/e-posta değişikliği bildirimleri, profil URL'si ve saldırganın yaptığı işlemleri saklayın.

5. Aynı parolanın kullanıldığı diğer hesapların parolalarını değiştirip iki aşamalı doğrulamayı etkinleştirin.

Hangi dijital deliller korunmalı?

• Hesabın tam profil URL'si, kullanıcı adı ve önceki kullanıcı adı bilgileri,

• platformdan gelen giriş, parola ve e-posta değişikliği bildirimleri,

• tanımadığınız cihaz, IP, konum veya oturum kayıtları,

• hesap üzerinden gönderilen mesaj, paylaşım, reklam ve ödeme kayıtları,

• hesap kurtarma başvuru numarası ve platform cevapları,

• varsa banka hareketleri, telefon hattı işlemleri ve üçüncü kişilerin bildirimleri.

Yalnız kırpılmış ekran görüntüsü yerine URL, tarih-saat ve bağlamı gösteren tam kayıtlar saklanmalıdır. Ayrıntılı koruma yöntemi için dijital delilin korunması ve mahkemeye sunulması rehberi incelenebilir.

Platform başvurusu ile savcılık şikâyeti aynı şey midir?

Hayır. Platform başvurusu hesabın geri alınması, sahte içeriklerin kaldırılması veya oturumların kapatılması gibi teknik ve sözleşmesel sonuçlara yöneliktir. Ceza soruşturması ise failin tespiti, teknik kayıtların yetkili makam aracılığıyla istenmesi ve suç iddiasının araştırılması için yürütülür. Bir başvuru diğerinin yerine geçmez.

CMK m.158 uyarınca ihbar veya şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluk makamlarına yazılı veya tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir. Soyut bir iddia yerine hesap bilgileri, olay sırası, platform yazışmaları ve mevcut kayıtlar sunulmalıdır.

Hangi suçlar gündeme gelebilir?

TCK m.243, bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı girme ya da orada kalmaya devam etme fiilini düzenler. TCK m.244 ise sistemin işleyişini engelleme veya bozma; verileri yok etme, değiştirme, erişilmez kılma, sisteme veri yerleştirme veya verileri başka yere gönderme fiillerini ayrıca düzenler.

Her hesap ele geçirme olayı aynı suç tipine girmez. Hesaptan para istenmesi, başkalarının aldatılması, özel içeriklerin paylaşılması, tehdit veya kişisel verilerin yayılması hâlinde olayın somut fiillerine göre başka suç ve özel hukuk talepleri de değerlendirilebilir.

Kişisel veriler veya özel mesajlar yayıldıysa

Hesaptaki kişisel veriler, fotoğraflar veya özel yazışmalar üçüncü kişilerce yayımlandıysa içerik URL'leri ve yayılma zinciri ayrıca kaydedilmelidir. Platformdan kaldırma talebi, kişilik hakkı ve özel hayat başvuruları, ceza şikâyeti ve koşulları varsa kişisel veri yolları birlikte planlanabilir. Hesabın sahibi veri sorumlusu olmayabileceğinden, KVKK kapsamındaki başvurunun muhatabı somut olaya göre ayrıca belirlenmelidir.

Başvuru karar akışı

1. Hesap ve bağlı e-posta/telefon erişimi güvene alınır.

2. Deliller ile platform başvuru numaraları değişmeden saklanır.

3. Hesaptan paylaşım, mesaj, ödeme veya kişisel veri işlemi yapılıp yapılmadığı belirlenir.

4. Yalnız kurtarma işlemi mi, yoksa ceza şikâyeti ve içerik kaldırma yolları da mı gerektiği ayrıştırılır.

5. Soruşturma talebinde platform, oturum, IP ve cihaz kayıtlarının yetkili makamca istenmesi somutlaştırılır.

Sık yapılan hatalar

• Delil almadan bütün e-postaları ve uyarıları silmek,

• platform dışındaki sahte “hesap kurtarma” kişilerine ödeme yapmak,

• aynı parolayı kullanan e-posta ve diğer hesapları güvene almamak,

• şikâyeti yalnız “hesabım çalındı” şeklinde soyut bırakmak,

• saldırgana ait olduğu düşünülen hesaba veya cihaza hukuka aykırı erişmeye çalışmak,

• hesap üzerinden üçüncü kişiler aldatılmışsa bu kişilerin kayıtlarını toplamamak.

Emsal kararda hesap ele geçirme nasıl nitelendirildi?

Yargıtay 11. Ceza Dairesinin E.2021/15346, K.2023/10804 sayılı kararı; e-posta ve Facebook hesabının şifreleri kırılarak hesaba erişilmesi, şifrenin değiştirilmesiyle hesap sahibinin erişiminin engellenmesi ve arkadaş listesindeki kişiden para istenmesi olayını incelemiştir. Kararda, erişimi şifre değiştirerek engelleme fiilinin TCK m.243/1 yerine m.244/2 kapsamında olduğu; hesap üzerinden para alınmasının ise ayrıca TCK m.158/1-f kapsamında değerlendirildiği kabul edilmiştir. Bu ayrım, hesap ele geçirme ile hesap kullanılarak işlenen sonraki fiillerin ayrı ayrı somutlaştırılması gerektiğini gösterir.

Resmî kaynaklar ve ilgili hizmet

Yetkisiz giriş ve veriye müdahale bakımından 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.243–244; ihbar ve şikâyet usulü bakımından 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.158 esas alınır. Dosyanın suç, içerik kaldırma ve kişisel veri boyutlarının birlikte değerlendirilmesi için Bilişim Hukuku hizmeti sayfasına bakabilirsiniz.