Bilişim Hukuku

Bilişim hukuku uyuşmazlıklarında ekran görüntüsü tek başına her zaman yeterli olmayabilir. URL, tarih-saat, hesap bilgisi, orijinal dosya, yazışma ve erişim kayıtları mümkün olduğunca erken korunmalı; ceza, kişisel veri ve özel hukuk yolları birlikte değerlendirilmelidir.

Bilişim hukuku hizmet kapsamı

Hesap ele geçirilmesi, yetkisiz erişim, internet dolandırıcılığı, dijital delil, kişisel veri ihlali, çevrim içi içerik nedeniyle kişilik hakkı ihlali, platform başvuruları ve bilişim sistemi üzerinden işlenen suç iddiaları bu kapsamda incelenir. Olayın niteliğine göre savcılık, kolluk, veri sorumlusu, Kişisel Verileri Koruma Kurumu, erişim sağlayıcı veya hukuk mahkemesi yolu gündeme gelebilir.

İlk incelemede gerekli bilgi ve belgeler

• Olayın tarih sırası, kullanılan cihazlar, hesap adları, URL'ler ve profil bilgileri

• Ekran görüntüsünün yanında orijinal e-posta, mesaj, dosya ve mümkünse üstveri

• Giriş uyarıları, IP veya oturum kayıtları, parola sıfırlama bildirimleri ve platform yazışmaları

• Banka hareketleri, ödeme dekontları, ilan veya sipariş kayıtları

• Veri sorumlusuna, platforma, kolluğa veya savcılığa yapılmış başvurular

Karar noktaları ve süreç

1. Delili koruma: İçerik silinmeden URL, zaman, hesap ve orijinal kayıtlar birlikte saklanır; gerekiyorsa tespit yöntemi değerlendirilir.

2. Olayın niteliği: Yetkisiz erişim, dolandırıcılık, tehdit, kişisel veri ihlali veya sözleşme uyuşmazlığı ayrıştırılır.

3. Acil güvenlik: Hesap ve cihaz güvenliği sağlanır; banka veya platform nezdinde gecikmeden yapılması gereken bildirimler belirlenir.

4. Başvuru yolu: Ceza şikâyeti, içerik kaldırma veya erişim tedbiri, kişisel veri başvurusu ve tazminat seçenekleri koşullarına göre planlanır.

5. Takip: Kurum ve platform cevapları, soruşturma talepleri ve delil müzekkereleri dosyayla eşleştirilir.

Şikâyet, başvuru ve dava süreleri olayın türüne göre değişebilir. Özellikle hızla silinebilen içerik ve erişim kayıtlarında delili koruma işlemi ertelenmemelidir.

Sık yapılan hatalar

• Yalnız kırpılmış ekran görüntüsü saklayıp URL ve tarih bilgisini kaybetmek

• Hesabı veya cihazı güvene almadan karşı tarafla uzun yazışmaya devam etmek

• Platform başvurusu, ceza şikâyeti ve kişisel veri yolunu birbirinin yerine kullanmak

• Orijinal e-posta ve dosyayı silip yalnız iletilmiş kopyayı bırakmak

• Banka veya hizmet sağlayıcıya yapılabilecek acil bildirimi geciktirmek

Resmî dayanaklar

• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu

• 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu

• 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Hakkında Kanun

Resmî kaynak kontrolü: Mevzuat bağlantıları 20 Temmuz 2026 tarihinde kontrol edilmiştir. Somut olayda suç tarihi, içerik türü, veri sorumlusu ve eldeki deliller ayrıca incelenir.

İlgili hizmet ve içerikler

• Sosyal medya hukuku

• Ceza hukuku

• Tehdit suçu, ispat ve uzlaşma

• Dijital delil nasıl korunur ve mahkemeye sunulur?

• İnternet dolandırıcılığında banka ve savcılık başvurusu

• KVKK veri ihlali ve veri sızıntısında haklar

• Sosyal medya hesabı ele geçirildiğinde ne yapılmalı?

Ticari hesap, ödeme veya sözleşme bağlantısı bulunan olaylarda ticaret hukuku yönünden de inceleme yapılabilir.

İçerik kaldırmanın hukuki zemini 2023'te değişti

İnternette yayımlanan bir içeriğin kaldırılması denince uzun yıllar 5651 sayılı Kanun'un 9. maddesi anlatıldı. Bu madde artık yürürlükte değildir: Anayasa Mahkemesi'nin 11/10/2023 tarihli, E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Bugün hâlâ birçok kaynakta eski usul anlatıldığı için, başvuru yolunu bu maddeye göre kuran talepler baştan hatalı olabilir.

Yürürlükte olan ve pratikte en hızlı sonuç veren yol, aynı Kanun'un 9/A maddesindeki özel hayatın gizliliği usulüdür:

1. Doğrudan başvuru: özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini iddia eden kişi, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na doğrudan başvurarak erişimin engellenmesini isteyebilir.

2. Başvuruda bulunması zorunlu üç unsur: yayının tam adresi (URL), hangi açılardan hakkın ihlal edildiğine ilişkin açıklama ve kimlik bilgilerini ispatlayacak bilgiler. Bu bilgilerde eksiklik varsa talep işleme konulmaz.

3. Dört saat: Başkan talebi derhâl Erişim Sağlayıcıları Birliği'ne bildirir; erişim sağlayıcılar tedbiri en geç dört saat içinde yerine getirir.

4. Yirmi dört saat: talepte bulunan kişi, talep saatinden itibaren yirmi dört saat içinde konuyu sulh ceza hâkiminin kararına sunmak zorundadır.

5. Kırk sekiz saat: hâkim kararını en geç kırk sekiz saat içinde açıklar. Aksi hâlde erişimin engellenmesi tedbiri kendiliğinden kalkar.

Erişimin engellenmesi tüm siteye değil, ihlale konu yayın, kısım, bölüm, resim veya videoya URL bazında uygulanır. İçerik yayından çıkarılırsa hâkim kararı kendiliğinden hükümsüz kalır. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde doğrudan Başkanın emriyle engelleme yapılabilir; bu karar da yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulur.

Bu usul yalnız özel hayatın gizliliği içindir. Hakaret, iftira, ticari itibarın zedelenmesi gibi hâllerde kişilik haklarına dayalı genel hükümler ile ceza şikâyeti yolu ayrıca değerlendirilir.

Bilişim suçlarında kanundaki ceza aralıkları

Aşağıdaki aralıklar 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun yürürlükteki metnindendir. Somut olayda indirim, artırım, teşebbüs ve içtima kuralları sonucu değiştirir.

• Bilişim sistemine girme (m.243/1): bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak giren ya da orada kalmaya devam eden kişiye bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası. Bedeli karşılığı yararlanılan sistemlerde ceza yarı oranına kadar indirilir. Fiil nedeniyle veriler yok olur veya değişirse ceza altı aydan iki yıla kadar hapistir (m.243/3). Sisteme girmeksizin teknik araçlarla veri nakillerini izleyen kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası alır (m.243/4).

• Sistemi engelleme veya bozma (m.244/1): bir yıldan beş yıla kadar hapis. Verileri bozan, yok eden, değiştiren, erişilmez kılan, sisteme veri yerleştiren veya var olan verileri başka yere gönderen kişi için altı aydan üç yıla kadar hapis (m.244/2). Fiil bir banka, kredi kurumu veya kamu kurumunun sistemi üzerinde işlenirse ceza yarı oranında artırılır. Bu fiillerle haksız çıkar sağlanması başka bir suç oluşturmuyorsa ceza iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezasıdır.

• Banka veya kredi kartının kötüye kullanılması (m.245/1): başkasına ait kartı rıza olmaksızın kullanarak yarar sağlayan kişiye üç yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası. Sahte kart üreten, satan veya kabul edene üç yıldan yedi yıla kadar; sahte kartı kullanarak yarar sağlayana dört yıldan sekiz yıla kadar hapis öngörülür.

• Yasak cihaz veya programlar (m.245/A): münhasıran bu suçların işlenmesi için üretilmiş cihaz, program, şifre veya güvenlik kodunu imal eden, satan, bulunduran kişiye bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası.

• Kişisel verileri hukuka aykırı verme veya ele geçirme (m.136/1): iki yıldan dört yıla kadar hapis. Bu alt sınır 2014 yılında 6526 sayılı Kanun ile bir yıldan iki yıla çıkarılmıştır.

Kart suçlarında yakın akrabalar bakımından cezasızlık hâlleri bulunur (m.245/4) ve malvarlığına karşı suçlara ilişkin etkin pişmanlık hükümleri uygulanabilir (m.245/5). Bu nedenle aile içi kart kullanımından doğan olaylarda dosyanın niteliği baştan farklı değerlendirilir.

KVKK yolunda kaçırılan iki süre

Kişisel verilerinin hukuka aykırı işlendiğini düşünen kişi doğrudan Kurula gidemez; önce veri sorumlusuna başvurmak zorundadır.

• Otuz gün (m.13): veri sorumlusu, talebin niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde başvuruyu ücretsiz sonuçlandırır. Talebi kabul eder veya gerekçesini açıklayarak reddeder; cevabı yazılı olarak veya elektronik ortamda bildirir.

• Otuz ve altmış gün (m.14): başvuru reddedilir, cevap yetersiz bulunur veya süresinde cevap verilmezse ilgili kişi, cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunabilir.

Başvuru yolu tüketilmeden şikâyet yoluna başvurulamaz. Uygulamada en sık karşılaşılan hata, veri sorumlusuna hiç başvurmadan doğrudan Kuruma şikâyet etmektir. Kişilik hakları ihlal edilenlerin genel hükümlere göre tazminat hakkı ise ayrıca saklıdır.

Delil bir kere kaybolursa geri gelmez

Bilişim dosyalarında en kritik aşama ilk saatlerdir. Kırpılmış bir ekran görüntüsü, hangi hesaptan hangi tarihte hangi adreste yayımlandığını göstermediği için tek başına zayıf kalır. Görüntünün yanında tam URL, tarih-saat bilgisi, hesap adı, orijinal e-posta veya dosya ve mümkünse üstveri birlikte saklanmalıdır. 9/A yolunda URL'nin talebin zorunlu unsuru olması da bunu gösterir: adres kaydedilmemişse başvuru işleme dahi konulmaz.

Bakırköy yargı çevresinde bilişim suçlarına ilişkin dosyalar, ağır ceza ve asliye ceza mahkemelerinin bulunduğu Bakırköy'deki Adalet Sarayı'nda görülür. Hukuk mahkemelerinin taşındığı Yenibosna'daki Bahçelievler Ek Binası, aynı olayın kişilik hakkı veya tazminat boyutu için gündeme gelebilir; ceza ve hukuk yolları birlikte yürütülüyorsa iki ayrı adres söz konusu olur.

Kaynak ve güncellik: Bu bölümdeki madde metinleri, iptal kararı ve değişiklik tarihleri 26 Temmuz 2026 tarihinde Adalet Bakanlığı mevzuat sisteminden doğrulanmıştır.