Konkordato Nedir ve Amacı Nedir? Borçlu Şirketler

Ticari hayatta şirketlerin veya bireysel tacirlerin ekonomik dalgalanmalar, nakit akışındaki bozulmalar veya öngörülemeyen krizler nedeniyle borçlarını ödeyemeyecek duruma gelmesi (mali darboğaza girmesi) sıkça karşılaşılan bir durumdur. Bu gibi durumlarda, borçlu şirketin doğrudan iflas etmesi hem alacaklıların paralarını alamamasına hem de ülke ekonomisi için istihdam ve üretim kaybına yol açar. Hukuk sistemimizde, dürüst borçluların iflastan kurtulmasını ve alacaklıların da belirli bir plan dahilinde paralarını tahsil edebilmesini sağlayan yasal bir yapılandırma kurumu bulunmaktadır. Buna konkordato denir. Arama motorlarında sıklıkla araştırılan "konkordato nedir ve amacı nedir" sorusu, iflas tehlikesi altında olan şirketlerin kendilerini icra takiplerine karşı nasıl korumaya alacaklarını ve borçlarını yasal olarak nasıl yapılandıracaklarını kapsar. Bakırköy ticaret ve icra avukatı kadromuzun uzmanlığıyla hazırladığımız bu makalede; konkordato sürecini, mühlet kararlarını ve şirkete etkilerini tüm detaylarıyla ele aldık.

Konkordato Nedir ve Amacı Nedir? (Yasal Tanım)

Konkordato; borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altında bulunan borçluların, alacaklılarıyla anlaşarak borçlarını tenzilat (indirim) veya vade (taksitlendirme) yoluyla yapılandırmasını sağlayan, mahkeme onayına tabi resmi bir anlaşmadır.

• Temel Amacı (İflastan Kurtarma): Konkordatonun temel amacı, mali durumu bozulan dürüst şirketlerin ticari faaliyetlerine devam edebilmesini sağlamak ve iflasın yıkıcı etkilerini önlemektir.
• Alacaklıların Korunması: İflas durumunda alacaklılar alacaklarının çok küçük bir kısmını alabilirken, konkordato planı sayesinde alacaklıların daha yüksek oranda tahsilat yapması hedeflenir.

Konkordato, borç yükünün henüz yönetilebilir olduğu aşamada düşünülmesi gereken bir yoldur. Ödenmeyen bir borcun hangi aşamada icra takibine dönüştüğünü ve takip başlamadan önce elinizde kalan süreleri borç ödenmezse kaç ay sonra icra gelir yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.

Konkordato Aşamaları: Geçici ve Kesin Mühlet Kararları

Konkordato süreci, Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yapılacak başvuruyla başlar ve temel olarak şu aşamalardan oluşur:

1. Geçici Mühlet Kararı (3 + 2 Ay)

Mahkeme, başvuru evraklarını (konkordato projesi, bağımsız denetim raporu vb.) eksiksiz bulursa derhal 3 aylık geçici mühlet kararı verir ve şirkete bir konkordato komiseri atar. Bu süre gerekirse 2 ay daha uzatılabilir.

• Etkisi: Geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğurur. İİK m.294'teki genel takip yasağı uygulanır; ancak birinci sıra imtiyazlı alacaklar ile rehinli alacaklara ilişkin özel hükümler saklıdır.

2. Kesin Mühlet Kararı (1 Yıl + 6 Ay)

Geçici mühlet içinde komiserin hazırlayacağı olumlu raporlar doğrultusunda, mahkeme şirkete 1 yıllık kesin mühlet verir. Koşullara göre bu süre 6 ay daha uzatılabilir.

• Süreç: Proje; kaydedilmiş alacaklıların ve alacakların yarısını veya kaydedilmiş alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan çoğunluklardan biriyle kabul edilir.

3. Konkordatonun Tasdiki (Onaylanması)

Alacaklılarca kabul edilen proje, mahkemece İİK m.305'teki tasdik şartları yönünden incelenir. Konkordato kural olarak tasdik kararıyla bağlayıcı olur; projede bağlayıcılığın kararın kesinleşmesine bırakılması da kararlaştırılabilir.

Mühlet Kararlarının Borçlu Şirkete ve İcra Takiplerine Etkisi

Konkordato mühleti boyunca borçlu şirket üzerinde çok güçlü yasal korumalar devreye girer:

• İcra Takiplerinin Durması: Şirket aleyhine hiçbir icra takibi (haciz, muhafaza) başlatılamaz, mevcut takipler durur.
• İhtiyati Tedbir ve İhtiyati Haciz Uygulanamaz: Mahkeme kararı doğrultusunda borçlunun malları üzerine yeni hacizler konulamaz.
• Faizlerin Durması: Kural olarak, mühlet kararıyla birlikte rehinli alacaklar dışındaki tüm borçların faiz işlemesi durur.
• Sözleşmelerin Feshi Engellenir: Şirketin faaliyetini sürdürmesi için hayati önem taşıyan sözleşmeler (kira, distribütörlük vb.) karşı tarafça sadece konkordato gerekçe gösterilerek feshedilemez.

Mühlet kararı verilmeden önce başlamış takiplerde borçlunun karşılaşacağı haciz işlemlerini ve haczedilemeyen mal sınırlarını icra borcu ödenmezse ne olur yazımızda inceledik. Mühletin takiplere etkisi ve alacak kaydı gibi başlıklarda büromuzun yaklaşımını İcra ve İflas Hukuku hizmeti sayfamızda özetledik. Takip henüz kesinleşmemişse konkordatoya başvurmadan önce ödeme emrine itiraz yolu da değerlendirilmelidir; usul ve süreler için icra takibine nasıl itiraz edilir yazımıza bakabilirsiniz.

Karşılaştırmalı İflas ve Konkordato Süreçleri

Konkordato talebinin reddedilmesi ya da ortakların şirketi kapatmayı tercih etmesi hâlinde gündeme gelen iradî tasfiyenin adımları, tasfiye memuru atanması ve alacaklılara çağrı ilanları için limited ve anonim şirketlerin tasfiye süreci yazımızı inceleyebilirsiniz.

Görevli ve Yetkili Mahkeme Hangisidir?

• Görevli Mahkeme: Konkordato başvurularında görevli tek mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi'dir.
• Yetkili Mahkeme: İflasa tabi borçlu için İİK m.154'teki yer; iflasa tabi olmayan borçlu için yerleşim yeri asliye ticaret mahkemesidir.
• Örneğin, Bakırköy sınırları içerisinde kurulu bir şirketin yapacağı konkordato başvurusu Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi'ne sunulmalıdır. Bölgedeki dosya takibi ve duruşma süreçleri için Bakırköy avukat sayfamızdaki genel açıklamalara bakabilirsiniz.

Sonuç ve Avukat Desteğinin Önemi

Konkordato, borç yükü altında ezilen şirketler için adeta son bir can simidi niteliğindedir. Ancak sürecin başarısı; finansal tabloların mevzuata tam uyumlu hazırlanmasına, gerçekçi bir konkordato ön projesinin sunulmasına ve ticaret mahkemesi ile komiserlik denetimlerinin hatasız yönetilmesine bağlıdır. Eksik belgeler geçici mühlet verilmemesine veya talebin reddine yol açabilir; iflas ise borçlunun iflasa tabi olması ve kanundaki ayrıca aranan iflas sebebinin bulunması hâlinde gündeme gelir. Hem borçlu şirketler hem de parasını kurtarmak isteyen alacaklılar için sürecin uzman bir ticaret ve icra avukatıyla yürütülmesi hayati önem taşır. Bakırköy Adliyesi yakınında bulunan Bakırköy Hukuk Büromuz bünyesinde, konkordato başvurularının hazırlanması, komiserlik süreçlerinin yönetilmesi, alacak kayıt işlemleri ve tasdik davalarının takibi alanlarında uzman kadromuzla profesyonel danışmanlık ve dava takip hizmeti sağlamaktayız. Konkordato süreciyle birlikte yürüyen icra dosyaları ve bölgesel destek için Bahçelievler icra avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.