İnfaz (yatar) hesaplama

Hazırlayan ve hukukî yönden gözden geçiren: Av. Mete ÇelikSon güncelleme: 29 Temmuz 2026

Ne kadar ceza alan ne kadar yatar?

En sık sorulan soru budur. Aşağıdaki tablo, koşullu salıverme oranının kural olan 1/2 olduğu hâli gösterir. İlk sütun mahkemenin hükmettiği cezayı, ikinci sütun koşullu salıverilme için infaz kurumunda geçirilmesi gereken süreyi, üçüncü sütun ise bu süreden bir yıllık denetimli serbestlik düşüldükten sonra fiilen kurumda kalınacak süreyi verir.

Tablo şu varsayımlara dayanır: tek ilam, süreli hapis, 1/2 oranı, hükümlünün iyi hâlli olması, açık ceza infaz kurumuna ayrılmış olması, denetimli serbestliğin bir yıl uygulanması ve mahsup edilecek tutukluluk bulunmaması. Bu varsayımlardan biri değiştiğinde sonuç değişir. Kısa cezalarda üçüncü sütun, 105/A maddesindeki onda bir kuralına göre hesaplanmıştır.

2/3 ve 3/4 oranlarında yatar

Suç, aşağıda ayrıntısını verdiğimiz katalogların içindeyse oran yükselir ve kurumda geçirilecek süre belirgin biçimde uzar. Aradaki fark küçük değildir: 12 yıl hapis cezasında 2/3 ile 3/4 arasındaki fark tam bir yıldır.

"Kurumda" sütunları bir yıllık denetimli serbestlik düşülerek hesaplanmıştır. Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile terör ve örgüt suçlarında denetimli serbestlik ve özel infaz usulleri bakımından ayrı sınırlamalar bulunduğundan, bu sütunlar her dosyada uygulanabilir değildir.

Hangi suçta hangi koşullu salıverilme oranı uygulanır?

İnfaz hesabında en çok hata yapılan yer burasıdır. Oranların kaynağı tek bir madde değildir: kural ve 2/3 katalogu 5275 sayılı Kanunun 107. maddesinde, 3/4 oranı 108. maddesinde, terör suçlarındaki oran ise 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda yer alır. Aşağıdaki tablo her grubu dayanağıyla birlikte gösterir.

Tablodaki ayrımlara dikkat edilmelidir. Cinsel suçlar tek bir grup değildir: cinsel saldırının temel hâli ile cinsel taciz 2/3 oranına, nitelikli cinsel saldırı ile çocuğun cinsel istismarı 3/4 oranına tabidir. Aynı şekilde uyuşturucu imal ve ticareti suçunda yetişkin hükümlü 3/4 oranına, çocuk hükümlü 2/3 oranına tabidir. Bir yıllık farkın nereden doğduğunu anlamak için bu ayrımların doğru kurulması gerekir.

1, 2 veya 3 yıl hapis cezası alan cezaevine girer mi?

Kısa süreli cezalarda soru aslında "ne kadar yatarım" değil, "cezaevine girer miyim"dır. Kanun bu noktada birkaç ayrı yol öngörür ve bunların hiçbiri koşullu salıverme hesabıyla ilgili değildir.

Cezanın ertelenmesi

İki yıl veya daha az süreyle hapis cezasına mahkûm edilen kişinin cezası ertelenebilir (TCK m.51). Bu üst sınır, fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış veya altmış beş yaşını bitirmiş kişilerde üç yıldır. Erteleme için kişinin daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş olması ve mahkemede tekrar suç işlemeyeceği kanaatinin oluşması gerekir. Erteleme hâlinde bir yıldan az, üç yıldan fazla olmamak üzere denetim süresi belirlenir; bu süre iyi hâlli geçirilirse ceza infaz edilmiş sayılır. Talep usulü için hapis cezasının ertelenmesi talep dilekçesi örneği yazımıza bakabilirsiniz.

Özel infaz usulleri: hafta sonu, gece ve konutta infaz

Erteleme uygulanmazsa ceza yine de kapalı kurumda çektirilmek zorunda değildir. İnfaz hâkimi, hükümlünün talebi üzerine kasten işlenen suçlarda toplam üç yıl, taksirle işlenen suçlarda (taksirle öldürme hariç) toplam beş yıl veya daha az süreli hapis cezasının hafta sonları ya da geceleri çektirilmesine karar verebilir (5275 m.110/1). 4/6/2025 tarihli 7550 sayılı Kanunla eklenen cümleyle, hafta sonu usulü hükümlünün iş ve aile durumu ile kurumun işleyişine göre süresi aynı kalmak koşuluyla hafta içi günlerde de uygulanabilir hâle gelmiştir.

Konutta infaz ise yaş ve duruma bağlıdır: kadın, çocuk veya altmış beş yaşını bitirmiş kişilerde toplam üç yıl, yetmiş yaşını bitirmişlerde dört yıl, yetmiş beş yaşını bitirmişlerde beş yıl, seksen yaşını bitirmişlerde altı yıl veya daha az süreli hapis cezası konutta çektirilebilir (m.110/2). Ağır hastalık veya engellilik nedeniyle kurum koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyeceği tespit edilen hükümlüler için ayrı bir yol öngörülmüştür (m.110/3).

Bu usullerin tamamı belirli hükümlüler bakımından kapalıdır. Terör suçları ile örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçlarından, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlardan ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkûm olanlar ile adli para cezası infaz sürecinde hapse çevrilenler ve koşullu salıverilme kararı geri alınanlar bu usullerden yararlanamaz (m.110/9).

Denetimli serbestliğe ayrılmadan önce cezaevinde kalınır mı?

Uzun yıllar bu soruya "koşullu salıverilmeye bir yıl kalınca çıkılır" diye cevap veriliyordu. 4/6/2025 tarihli 7550 sayılı Kanunla 105/A maddesine eklenen cümle bu tabloyu kısa cezalar bakımından değiştirdi: hükümlünün denetimli serbestlikten yararlanabilmesi için, koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini kurumda geçirmiş olması gerekir ve bu süre beş günden az olamaz.

Kuralın etkisi ceza uzadıkça azalır. On yıl hapis cezasında koşullu salıverilmeye kadarki süre beş yıldır; onda biri altı ay eder ve hükümlü zaten dört yılını kurumda geçireceği için kural pratikte sonuç doğurmaz. Buna karşılık bir yıl hapis cezasında koşullu salıverilme süresi altı aydır ve onda biri yaklaşık on sekiz gündür; eskiden hiç kuruma girmeden denetimli serbestliğe ayrılabilecek hükümlü, artık bu süreyi kurumda geçirmek durumundadır. Hükmün hangi dosyalara uygulanacağı suç ve kesinleşme tarihine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Denetimli serbestlikten kimler yararlanamaz?

• Adli para cezasının ödenmemesi nedeniyle cezası hapse çevrilen hükümlüler (5275 m.105/A/4). Hükümde adli para cezası da varsa adli para cezası hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
• Açık ceza infaz kurumunda bulunmayan hükümlüler. Açık kuruma ayrılma şartları oluşmasına rağmen iradesi dışındaki bir nedenle ayrılamayanlar ise diğer şartları taşımaları hâlinde yararlanabilir (m.105/A/2).
• İyi hâl değerlendirmesi olumsuz olan hükümlüler; koşullu salıverilme gibi denetimli serbestlik de iyi hâl şartına bağlıdır (m.107/1).
• Denetimli serbestlik başladıktan sonra yükümlülüklerini ihlal edenler, kuruma dönmek isteyenler veya beş gün içinde müdürlüğe başvurmayanlar; bu hâllerde açık kuruma gönderilmeye karar verilir (m.105/A/6).
• Cezası özel infaz usulüyle çektirilirken bu usule son verilen hükümlüler hakkında 105/A hükümleri uygulanmaz (m.110/7).

Mükerrirlerde infaz nasıl hesaplanır?

Tekerrür hâlinde işlenen suçtan mahkûm olanlarda süreli hapis cezasının üçte ikisinin kurumda çekilmesi gerekir (5275 m.108/1-d). Koşullu salıverilme oranı üçte ikiden fazla olan suçlarda ise o suça ait oran uygulanmaya devam eder. Tekerrür nedeniyle koşullu salıverme süresine eklenecek miktar, kural olarak tekerrüre esas alınan cezanın en ağırından fazla olamaz.

İkinci defa tekerrür ayrı bir rejimdir. Bu hâlde 108. maddenin birinci fıkrasındaki koşullu salıverilme süreleri uygulanır; süreli hapis cezaları bakımından oran ise dörtte üç olarak uygulanır (m.108/3). Hükümlü hakkında ikinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanacağı hükümde ayrıca belirtilir. Mükerrir hakkında, cezanın infazı tamamlandıktan sonra başlamak üzere bir yıldan az olmamak kaydıyla denetim süresi belirlenir; bu süre en fazla beş yıla kadar uzatılabilir (m.108/4 ve m.108/6).

Müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapiste yatar

Müebbet cezalarında oran değil sabit süre uygulanır. Aşağıdaki tablo tek ilam ve birleşen ilamlar bakımından kurumda geçirilmesi gereken süreleri gösterir.

Dayanak: 5275 sayılı Kanun m.107/2, m.107/3 ve m.107/4. Tekerrür hâlinde bu süreler ağırlaştırılmış müebbette 39 yıl, müebbette 33 yıl, birden fazla süreli hapiste en fazla 32 yıl olarak uygulanır (m.108/1).

Bir istisna vardır: TCK'nın Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar ile millî savunmaya karşı suçlar bölümlerinde yer alan bir suçun bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi dolayısıyla ağırlaştırılmış müebbet hapse mahkûmiyet hâlinde koşullu salıverilme hükümleri hiç uygulanmaz (m.107/16).

Tutuklulukta geçen süre nasıl mahsup edilir?

Hüküm kesinleşmeden önce kişi hürriyetini sınırlayan bütün hâller nedeniyle geçen süreler mahsup edilir (TCK m.63). Kanun mahsubu hükmolunan hapis cezasından indirir; uygulamada bu, müddetnamede infaz başlangıcının geriye çekilmesi biçiminde gerçekleşir. Bu ayrım önemlidir: mahsup, koşullu salıverilme süresinden birebir düşülen bir miktar değildir. Yukarıdaki araç mahsup gününü sonuçtan doğrudan düşer; bu bir basitleştirmedir ve resmî müddetnameyle birebir örtüşmeyebilir. Birden fazla dosya varsa mahsubun hangi ilama uygulanacağı da ayrıca değerlendirilir.

Müddetname nedir, hesabınıza nasıl itiraz edilir?

Cezaevinde kalınacak süreyi resmî olarak gösteren belge müddetnamedir; Cumhuriyet başsavcılığı tarafından düzenlenir ve infaz başlangıcı, koşullu salıverilme tarihi ile hak ederek tahliye tarihini içerir. Bu sayfadaki araç bir tahmin sunar; bağlayıcı olan müddetnamedir. Müddetnamedeki hesabın hatalı olduğu düşünülüyorsa infaz hâkimliğine başvurulabilir ve verilen kararlara karşı itiraz yolu açıktır. Uygulamada en sık görülen hatalar oranın yanlış belirlenmesi, mahsubun eksik işlenmesi ve tekerrür hükümlerinin gözden kaçırılmasıdır. Kanun yolları hakkında genel bilgi için istinaf ve temyiz süreci yazımızı inceleyebilirsiniz.

İnfaz mevzuatındaki son değişiklikler

İnfaz hukuku sık değişen bir alandır ve internetteki hesaplamaların çoğu eski metne göre yapılmıştır. Bu sayfadaki oranlar ve süreler 5275 sayılı Kanunun yürürlükteki metnine göre düzenlenmiştir. 4/6/2025 tarihli 7550 sayılı Kanun; denetimli serbestlik için onda bir kuralını getirmiş, özel infaz usullerinde konutta infaz sınırını seksen yaşını bitirenler için altı yıla çıkarmış, hafta sonu infazının hafta içi günlerde de uygulanabilmesine imkân tanımış ve ikinci defa tekerrür bakımından oranı düzenlemiştir. Yasama sürecindeki gelişmeler için yargı paketi değişiklikleri yazımızı takip edebilirsiniz.

Bir dosyada hangi metnin uygulanacağı suç tarihine, hükmün kesinleşme tarihine ve lehe kanun karşılaştırmasına göre belirlenir. Bu değerlendirme kişiye ve dosyaya özeldir; genel bir tablo yerine ilamın, müddetnamenin ve varsa önceki mahkûmiyetlerin birlikte incelenmesi gerekir.