Süreli hapis cezasında kural olarak cezanın 1/2'si cezaevinde geçirilir (5275 s.K. m.107/2); kasten öldürme, işkence ve eziyet, cinsel saldırı (TCK m.102/2 hariç), özel hayata karşı suçlar, casusluk ve örgüt suçlarında oran 2/3'tür. Koşullu salıverilmeye 1 yıl kala açık cezaevindeki iyi hâlli hükümlü denetimli serbestliğe ayrılabilir (m.105/A); 0-6 yaş çocuğu olan kadın hükümlüde bu süre 2 yıl, ağır hasta veya engellide 3 yıldır. Tutuklulukta geçen günler cezadan düşülür (TCK m.63).
İçindekiler · 13 bölüm
Durumunuza göre seçenekler
- Süreli hapis (genel kural): Cezanın 1/2'si kurumda geçirilir (5275 m.107/2).
- Kasten öldürme, işkence, cinsel saldırı (102/2 hariç), özel hayat, casusluk, örgüt suçları: Cezanın 2/3'ü (m.107/2, m.107/4).
- Müebbet / ağırlaştırılmış müebbet: 24 yıl / 30 yıl.
- Denetimli serbestlik: Koşullu salıverilmeye 1 yıl kala; 0-6 yaş çocuklu kadında 2, ağır hasta veya engellide 3 yıl (m.105/A).
- Tutukluluk ve gözaltı: Geçen süre cezadan düşülür (TCK m.63).
- 15 yaşından önce kurumda geçen süre: 1 gün 2 gün sayılır (m.107/5).
"Bu cezayla ne kadar yatarım?" sorusunun tek bir cevabı yoktur. Cezaevinde fiilen kalınacak süre; verilen cezanın türü ve miktarı, suçun tipi, infaz rejimi, koşullu salıverme oranı, denetimli serbestlik süresi ve mahsup edilen tutukluluk gibi birçok değişkene bağlıdır. Bu yazıda 2026 itibarıyla ceza yatarı hesabının mantığını, temel infaz oranlarını, denetimli serbestliği ve istisna suçları açıklıyoruz. Kendi dosyanıza yakın bir ön hesap için makalenin sonundaki infaz (ceza yatarı) hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Koşullu salıverme oranı nedir? (5275 m.107)
5275 sayılı Kanun m.107 uyarınca, süreli hapis cezalarında koşullu salıverme için kural olarak cezanın yarısının (1/2) infaz kurumunda geçirilmesi gerekir. Bu oran, 7242 sayılı Kanunla (2020) yapılan değişiklikle getirilen genel orandır; anılan değişiklik, önceki dönemde bazı suçlar için uygulanan 3/4 oranını da kural olarak 2/3'e indirmiştir. Dolayısıyla internetteki eski "3/4" bilgileri güncelliğini yitirmiştir. Ceza yatarı hesabının ilk adımı, suça uygulanacak koşullu salıverme oranını doğru belirlemektir.
Hangi suçlarda 2/3 oranı uygulanır?
Bazı suçlarda koşullu salıverme oranı genel 1/2 değil, 2/3'tür. 5275 m.107/2 ve devamı çerçevesinde başlıca istisnalar: kasten öldürme suçları, neticesi sebebiyle ağırlaşmış bazı yaralamalar, işkence ve eziyet, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, özel hayata karşı bazı suçlar ile örgüt faaliyeti ve terör suçları. Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticaretinde (TCK m.188) yetişkinler bakımından koşullu salıverme oranı kural olarak 1/2'dir; 2/3 oranı bu suçtan mahkûm olan çocuklar için uygulanır (5275 s.K. m.107/2-g). Bununla birlikte denetimli serbestlikte özel kısıtlar bulunur; suç ve fail durumuna göre değerlendirme değişir. Bu nedenle istisna suçlarda hesap mutlaka güncel mevzuat ve dosya üzerinden yapılmalıdır.
Denetimli serbestlik süresi nedir, nasıl düşülür?
Denetimli serbestlik, hükümlünün cezasının son bölümünü belirli yükümlülüklerle infaz kurumu dışında geçirmesidir. 5275 m.105/A uyarınca, hükümlü, açık cezaevine ayrılma şartlarını taşıması ve iyi hâlli olması koşuluyla, koşullu salıverme tarihine belirli bir süre kala denetimli serbestlikten yararlanabilir. Uygulamadaki genel süre koşullu salıvermeye bir yıl kala olmakla birlikte; 0-6 yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlüler ile ağır hastalık, engellilik veya ileri yaş gibi hâllerde bu süre kanunda öngörülen ölçüde (örneğin iki ya da üç yıl) daha uzun olabilir. Bu süreler dönemsel düzenlemelere tabidir ve güncel mevzuatla teyit edilmelidir. Bu dönemde denetimli serbestlikte şehir dışına çıkmak konusunda da ayrı yükümlülükler söz konusu olabilir.
Tutuklulukta geçen süre cezadan düşülür mü?
Hükümden önce tutuklu veya gözaltında geçirilen süre, TCK m.63 uyarınca cezadan mahsup edilir (düşülür). Bu nedenle ceza yatarı hesabında, kişinin daha önce tutuklu kaldığı gün sayısı doğrudan lehe etki eder ve fiilen kalınacak süreyi kısaltır.
Bu kural fiilen tutuklu geçirilen günler içindir; tutuklama yerine uygulanan adli kontrol tedbirleri farklı bir rejime tabidir ve kural olarak cezadan düşülmez. Katalog suç kapsamındaki dosyalarda tutukluluk uzun sürebildiğinden, tutuklulukta geçen sürenin mahsubu ile adli kontrolde geçen sürenin mahsup rejimi arasındaki farkın bilinmesi, ceza yatarı hesabının doğru yapılması bakımından önemlidir.
6 yıl hapis cezası alan ne kadar yatar?
Basit bir örnekle: 6 yıl hapis cezası alan ve istisna kapsamında olmayan bir hükümlüde koşullu salıverme için kural olarak cezanın yarısı — yani 3 yıl — infaz kurumunda geçirilir; denetimli serbestlik şartları varsa bu 3 yılın son bölümü kurum dışında geçebilir; ayrıca varsa tutukluluk günleri mahsup edilir. Görüldüğü gibi "6 yıl ceza" ile "cezaevinde geçecek süre" aynı şey değildir. Suç tipi, tarih ve kişisel durum girilerek infaz hesaplama aracımızla ön hesap yapılabilir; sonuç istisna suçlara, geçici maddelere ve dosyadaki mahsup bilgilerine göre değişebilir, kesin süreyi infaz savcılığının müddetnamesi gösterir.
Uyarı: İnfaz oranları ve denetimli serbestlik süreleri kanun değişiklikleriyle güncellenir; istisna suç listesi ve geçici maddeler dosyaya göre değişir. Bu yazı genel çerçeve sunar; kesin hesap için güncel mevzuat ve dosya esas alınmalıdır.
Ceza yatarı hesabında infaz avukatı ne kontrol eder?
Suç tipinin istisna listesinde olup olmadığını ve doğru koşullu salıverme oranını,
Denetimli serbestlik şartlarını ve süresini,
Mahsup edilecek tutukluluk/gözaltı günlerini,
Birden fazla ceza (içtima) hâlinde toplam infaz hesabını,
Uygulanabilir geçici madde ve lehe düzenlemeleri.
Koşullu salıverilme oranları tablosu
| Durum | Kurumda geçirilmesi gereken süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Süreli hapis (genel kural) | Cezanın 1/2'si | 5275 s.K. m.107/2 |
| Kasten öldürme, TCK 87/2-d, işkence ve eziyet, cinsel saldırı (102/2 hariç), özel hayata karşı suçlar, devlet sırları ve casusluk | Cezanın 2/3'ü | 5275 s.K. m.107/2 |
| Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar | Cezanın 2/3'ü | 5275 s.K. m.107/4 |
| Müebbet / ağırlaştırılmış müebbet | 24 yıl / 30 yıl | 5275 s.K. m.107/2 |
| 15 yaşını doldurmadan kurumda geçen süre | Bir gün iki gün sayılır (kasten öldürme, TCK 102-103, 188 ve 220 hariç) | 5275 s.K. m.107/5 (7593 s.K. ile 8.8.2026'da değişik) |
| Denetimli serbestliğe geçiş | Açık kurumda iyi hâlli ve koşullu salıverilmeye 1 yıl veya daha az kalanlar | 5275 s.K. m.105/A |
Koşullu salıverilme kararı, kurum idaresinin gerekçeli raporu üzerine infaz hâkimince dosya üzerinden verilir ve bu karara itiraz edilebilir (5275 s.K. m.107/11). Denetim süresinde kasıtlı suç işlenirse karar geri alınır (m.107/12).
| İnfaz durumu | Koşullu salıverme oranı | Not |
|---|---|---|
| Genel süreli hapis cezası | 1/2 | Cezanın yarısının infaz kurumunda geçirilmesi genel kuraldır. |
| Kanunda özel sayılan istisna suçlar | 2/3 | Suç tarihi, suç tipi ve failin durumu ayrıca kontrol edilir. |
| Denetimli serbestlik | Genel olarak koşullu salıverilmeye 1 yıl kala | 5275 sayılı Kanun m.105/A'daki diğer koşullar da aranır. |
Sık yapılan hatalar
Yalnız hükmedilen ceza süresine bakmak.
Suç tarihi ile karar tarihini karıştırmak.
Mahsup ve mükerrirlik kayıtlarını incelememek.
İlgili rehberler ve hizmetler
Hapis cezasının infaza girip girmeyeceği için hapis cezası alırsam cezaevine girer miyim; kaydın silinmesi için adli sicil kaydı nasıl silinir yazımıza bakabilirsiniz. Dosyanıza özel infaz hesabı için Ceza Hukuku hizmeti sayfamızı inceleyebilirsiniz. Bakırköy Adliyesi'ndeki ceza dosyalarında nasıl çalıştığımızı Bakırköy ceza avukatı sayfamızda anlattık.
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun.
Okumaya devam edin
Sık sorulan sorular
Ceza yatarı nasıl hesaplanır?
Ceza yatarı; cezanın türü, suç tarihi, infaz oranı, denetimli serbestlik süresi, mükerrirlik ve kapalı-açık cezaevi şartlarına göre hesaplanır. Aynı süreli cezalarda suç türü sonucu değiştirebilir.
Denetimli serbestlik süresi cezadan nasıl düşülür?
Denetimli serbestlik, koşulları oluştuğunda cezanın cezaevi dışında infaz edilmesini sağlar. Uygulanacak süre suç türüne, infaz rejimine ve hükümlünün durumuna göre belirlenir.
Açık cezaevine ne zaman geçilir?
Açık cezaevine ayrılma şartları cezanın türüne, iyi hal değerlendirmesine ve kapalı cezaevinde geçirilmesi gereken süreye bağlıdır. Disiplin cezaları ve suç türü geçişi etkileyebilir.
Hapis cezası kesinleşince hemen cezaevine girilir mi?
Cezanın kesinleşmesinden sonra infaz savcılığı çağrı kağıdı gönderebilir veya yakalama süreci başlatılabilir. Cezanın miktarı ve suç türü infaz usulünü etkiler.
Çocukken cezaevinde geçen süre nasıl sayılır?
Kasten öldürme, TCK m.102-103, m.188 ve m.220 suçları hariç olmak üzere, hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar kurumda geçirdiği bir gün koşullu salıverilme hesabında iki gün sayılır (5275 s.K. m.107/5, 7593 s.K. ile 8.8.2026'da değişik).
Koşullu salıverilme geri alınabilir mi?
Evet. Denetim süresinde hapis cezası gerektiren kasıtlı bir suç işlenir veya yükümlülüklere infaz hâkiminin uyarısına rağmen uyulmazsa karar geri alınır (5275 s.K. m.107/12).
Soru ve yorumlar
Yorumlar, moderasyon onayından sonra yayımlanır.
Henüz yayımlanmış yorum bulunmuyor.