Dava harcı hesaplama

Dava harcı nasıl hesaplanır?

Konusu para ile ölçülebilen davalarda açılışta iki kalem harç yatırılır. Birincisi başvurma harcıdır: mahkemeye göre değişen maktu bir tutardır ve dava açılırken bir defaya mahsus, peşin ödenir (492 sayılı Harçlar Kanunu m.27). İkincisi karar ve ilam harcının peşin kısmıdır: dava değeri binde 68,31 oranıyla çarpılır, bulunan tutarın dörtte biri açılışta yatırılır (492 s. K. m.28/1-a). Araç şu formülü uygular:

Açılışta ödenecek harç = başvurma harcı + (dava değeri × 0,06831 × 1/4)

Kalan dörtte üçlük bakiye, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Aşağıdaki üç örnek, farklı dava türlerinde açılış maliyetinin nasıl değiştiğini gösterir; tüm tutarlar 2026 tarifesiyle hesaplanmıştır.

Üçüncü örnekte dava değeri düşük olduğundan binde 68,31 ile bulunan 683,10 TL, maktu karar ve ilam harcının (732,00 TL) altında kalmış ve taban devreye girmiştir. Gider avansı bu tutarlara dâhil değildir ve ayrıca yatırılır.

2026 yılında başvurma ve karar-ilam harcı ne kadar?

Nispi oran kanunda yazılıdır ve yıldan yıla değişmez; maktu tutarlar ise her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir. 2026 tutarları, 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98) ile ilan edilmiştir:

Boşanma davası harcı ne kadar?

Boşanma, konusu para ile ölçülemeyen bir dava olduğundan nispi değil maktu harca tabidir. 2026 yılında başvurma harcı 732,00 TL ve maktu karar ve ilam harcı 732,00 TL olmak üzere açılışta toplam 1.464,00 TL harç yatırılır; maktu harçlar işlemden önce peşin ödenir (492 s. K. m.27). Boşanmayla birlikte istenen yoksulluk ve iştirak nafakası ile boşanmaya bağlı maddi ve manevi tazminat talepleri, yerleşik uygulamada boşanmanın eki sayıldığından bunlar için ayrıca nispi harç alınmaz. Buna karşılık mal rejiminin tasfiyesi (katılma alacağı) ayrı bir dava olarak açılır ve dava değeri üzerinden nispi harca tabidir. Süreç için çekişmeli boşanma davasının aşamaları ve boşanmada mal paylaşımı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Maddi ve manevi tazminat davasında harç nasıl hesaplanır?

Tazminat davalarında harç, talep edilen toplam tutar üzerinden nispi olarak hesaplanır; maddi ve manevi tazminat kalemleri harca esas değerde toplanır. Kanun burada önemli bir kolaylık tanır: ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında peşin alınan harcın oranı dörtte bir değil yirmide birdir(492 s. K. m.28/1-a). Trafik kazası, iş kazası ve hekim hatası davaları bu kapsamdadır: yukarıdaki tabloda görüldüğü gibi 1.000.000 TL'lik bir talebin açılış maliyeti, aynı değerdeki bir alacak davasının yaklaşık beşte birinde kalır. Eşyaya verilen zararlar (örneğin aracın değer kaybı) cismani zarar sayılmadığından genel 1/4 oranı uygulanır. Dilekçe hazırlığı için trafik kazası tazminat davası dilekçesi yazımızı inceleyebilirsiniz.

Peşin harç ile karar ve ilam harcı farkı nedir?

Karar ve ilam harcı, davanın sonunda hüküm üzerinden alınan asıl harçtır; peşin harç ise bu harcın açılışta tahsil edilen kesridir. Dava açılırken karar ve ilam harcının dörtte biri (cismani zararda yirmide biri) yatırılır; bakiye, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. 6009 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten bu yana bakiye harcın ödenmemiş olması hükmün tebliğe çıkarılmasına, icra takibine konulmasına ve istinaf veya temyize başvurulmasına engel değildir (492 s. K. m.28/1-a). Dava reddedilirse nispi harç hüküm altına alınmaz; kabul hâlinde harcın sorumluluğu yargılama giderleri içinde davalıya yükletilir.

Harç ödenmezse ne olur?

Harçlar Kanunu'nun 32. maddesi açıktır: yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Dava dilekçesi harç tamamlanmadan işleme konulmaz; eksik harç sonradan fark edilirse mahkeme tamamlanması için süre verir. Yargılama sırasında dava değerinin dilekçede gösterilenden yüksek olduğu anlaşılırsa yalnız o celseye devam edilir; takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin harç tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz (492 s. K. m.30). İlgilisinin ödemediği harcı dilerse karşı taraf ödeyip yargılamayı sürdürebilir; bu tutar hükümde kendiliğinden gözetilir (m.32). Ayrıca davacı, harçla birlikte gider avansını da dava açarken yatırmak zorundadır; avansın eksik olduğu anlaşılırsa iki haftalık kesin süre verilir (HMK m.120).

Dava değeri sonradan artarsa harç tamamlanır mı?

Evet. Bilirkişi raporu alacağın dilekçede gösterilenden yüksek olduğunu ortaya koyarsa, talep ıslahla ya da kısmi davada talep artırımıyla yükseltilir ve artan kısmın nispi harcı tamamlanır. 31 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun bu alanı yeniden düzenledi: kısmi davada talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikat sonuna kadar artırılabilir ve zamanaşımı artırılan kısım için de dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır (HMK m.109/4). Artırım dilekçesi verilirken artan değere düşen peşin harç yatırılır. Tamamlanacak tutarı ıslah harcı hesaplama aracıyla görebilirsiniz.

Hangi davalarda harç ödenmez?

Harç yükümlülüğünün istisnaları üç ana grupta toplanır:

• Adli yardım: Yargılama giderlerini karşılama gücünden yoksun olanlar, talepleri açıkça dayanaktan yoksun değilse adli yardımdan yararlanır (HMK m.334). Adli yardım kararı, harçlar dâhil tüm yargılama giderlerinden geçici muafiyet sağlar (HMK m.335/1-a); dava kaybedilirse giderler sonradan tahsil edilebilir.
• Harçtan müstesna işlemler:492 sayılı Kanun'un 13. maddesi bazı işlemleri harçtan istisna tutar; genel bütçeye dâhil idarelerin işlemleri de bu kapsamdadır (m.13/j).
• Özel kanun muafiyetleri:Tüketiciler, tüketici örgütleri ve Bakanlıkça tüketici mahkemelerinde açılan davalar harçtan muaftır (6502 s. K. m.73/2). Araçta "tüketici davası" seçeneği bu muafiyeti uygular.

Muafiyet harçlara özgüdür; gider avansı bu hâllerde de kural olarak yatırılır ve adli yardımda Devlet tarafından avans olarak karşılanır.

Davayı kazanan taraf harcı geri alır mı?

Başvurma harcı ile karar ve ilam harcı yargılama giderlerindendir (HMK m.323/1-a). Mahkeme, kanunda yazılı hâller dışında yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verir (HMK m.326/1); dava kabul edildiğinde davacının açılışta yatırdığı harçlar hükümle davalıya yükletilir. Dava kısmen kabul edilirse giderler tarafların haklılık oranına göre paylaştırılır (m.326/2). Bu nedenle dava değerinin gerçekçi belirlenmesi yalnız harç planlaması için değil, reddedilen kısmın gider ve vekâlet ücreti riski için de önemlidir.

Bakırköy Adliyesi'nde harç nereye yatırılır?

Uygulamada dava dilekçesi önce tevzi bürosuna verilir; büro, harca esas değere göre tahsil edilecek harç ve gider avansını hesaplayarak bir tahsilat müzekkeresi düzenler. Harç, adliye veznesine veya adliyede bulunan anlaşmalı banka şubesine yatırılır; makbuz dosyaya eklenir. Vekille takip edilen işlerde harç, UYAP üzerinden elektronik ortamda da ödenebilmektedir. Büromuz Bakırköy Adliyesi'ne yakın konumdadır; açılış maliyetinin dava stratejisiyle birlikte planlanması için iletişim sayfamızdan ön görüşme talep edebilirsiniz.

Dayanak hükümler

Bu sayfadaki hesap ve açıklamaların dayandığı temel hükümler şunlardır:

• 492 s. K. m.27: maktu harçların işlemden önce peşin ödenmesi.
• 492 s. K. m.28/1-a: karar ve ilam harcının 1/4'ünün peşin alınması; ölüm ve cismani zararda 1/20 oranı; bakiyenin kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesi.
• 492 s. K. m.30: noksan tespit edilen değer üzerinden peşin harcın tamamlanması.
• 492 s. K. m.32: harç ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılmaması.
• (1) sayılı tarife A/I ve A/III: başvurma harcı ile nispi ve maktu karar-ilam harcı tutarları (2026 tutarları: Seri No 98 tebliği).
• HMK m.120: harç ve gider avansının dava açılırken yatırılması.
• HMK m.323 ve m.326: harçların yargılama giderlerinden olması ve aleyhine hüküm verilene yükletilmesi.
• HMK m.334-335: adli yardımın şartları ve kapsamı.
• 6502 s. K. m.73/2: tüketici davalarında harç muafiyeti.

İlgili dava ve alacak yazıları

Dava açmadan önce süreç ve maliyet planlaması için şu yazıları inceleyebilirsiniz:

• İcra Takibine Nasıl İtiraz Edilir? Süreler ve Dilekçe
• Kıdem Tazminatı Nasıl Alınır? Şartları ve Hesaplama
• Trafik Kazası Tazminat Davası Dilekçesi
• Kamulaştırma Bedeli Nasıl Belirlenir? İtiraz Yolu
• Tüketici Hakem Heyeti Kararına İtiraz Süresi

Dava ve alacak süreçleri için icra ve iflas hukuku ile iş hukuku hizmet sayfalarımızı inceleyebilir, bilirkişi raporundan sonra talebinizi artıracaksanız ıslah harcı hesaplama, alacağın faizi için icra faiz hesaplama, işçilik alacağı davasında talep edilecek tutar için kıdem tazminatı hesaplama aracını kullanabilir, diğer araçlar için hesaplama araçları sayfasına bakabilirsiniz.