Dava harcı hesaplama

Konusu para ile ölçülebilen davalarda harç iki kalemden oluşur: maktu başvurma harcı ve nispi karar ve ilam harcının peşin kısmı. Dava değeri binde 68,31 ile çarpılarak karar ve ilam harcı bulunur, bunun dörtte biri açılışta yatırılır (492 s. K. m.28/1-a). 500.000 TL'lik bir alacak davasında karar ve ilam harcı 34.155 TL, peşin kısmı 8.538,75 TL olur.

Başvurma harcı mahkemeye göre değişir: sulh mahkemeleri ve icra tetkik mercilerinde 335,20 TL, adliye mahkemeleri ve idare mahkemelerinde 732,00 TL'dir. Bu maktu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir; 2026 tutarları Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98) ile ilan edilmiştir. Başvurma harcı bir defaya mahsus alınır.

Ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında peşin alınan harcın oranı dörtte bir değil, yirmide birdir (492 s. K. m.28/1-a). Trafik kazası, iş kazası ve malpraktis davalarında bu düşük oran uygulanır; amaç, zarar görenin yüksek harç yükü nedeniyle dava açmaktan kaçınmasını önlemektir.

Hayır. Dava değeri düşük olduğunda binde 68,31 ile bulunan tutar maktu karar ve ilam harcının altında kalabilir; bu durumda maktu harç taban olarak uygulanır ve harç bu tutarın altına inmez. 2026 yılı için maktu karar ve ilam harcı 732,00 TL'dir. Araç, taban devreye girdiğinde bunu ayrıca belirtir.

Karar ve ilam harcının peşin alınmayan kısmı, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bakiye harcın ödenmemiş olması hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel teşkil etmez (492 s. K. m.28/1-a). Bu kural 6487 sayılı Kanun'la getirilmiş olup önceki uygulamadan farklıdır.

Hayır. Gider avansı ve delil avansı harç değildir; tebligat, bilirkişi, keşif ve tanık giderlerini karşılamak üzere her yıl Adalet Bakanlığı tarifesiyle belirlenir ve dava açılışında harçtan ayrı olarak yatırılır. Bu araç yalnızca harçları hesaplar; avans tutarları için mahkeme veznesinden güncel tarifeyi teyit etmek gerekir.

Tüketiciler, tüketici örgütleri ve Ticaret Bakanlığı tarafından tüketici mahkemelerinde açılan davalar 6502 sayılı Kanun'un 73/2. maddesi uyarınca Harçlar Kanunu'ndaki harçlardan muaftır; başvurma ve peşin karar-ilam harcı yatırılmaz. Muafiyet harçlara özgüdür, gider avansı yine ödenir ve karşı tarafça açılan davalarda genel harç rejimi uygulanır.

Anayasa Mahkemesi 8/9/2022 tarihli ve E.2022/61, K.2022/101 sayılı kararıyla peşin harç kuralının ilk cümlesini, davalısı harçtan muaf olan kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan tazminat davaları yönünden iptal etmiştir. Bu nedenle söz konusu davalarda peşin harç bakımından farklı bir rejim doğmuştur; dava açmadan önce güncel uygulamanın teyidi gerekir.