Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır? Formül ve örnek hesap
Kıdem tazminatı, 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca işçinin işe başladığı tarihten itibaren geçen her tam çalışma yılı için 30 günlük ücreti tutarında hesaplanır. Aynı madde, bir yılı aşan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılacağını belirtir. Araç şu formülü uygular:
Brüt kıdem tazminatı = (giydirilmiş brüt aylık ücret × tam çalışma yılı sayısı) + (giydirilmiş brüt aylık ücret ÷ 365 × artan gün sayısı)
Hesaba giren aylık ücret, fesih tarihinde geçerli kıdem tazminatı tavanını aşamaz. Aşağıdaki iki örnek, tavanın altında ve üstünde kalan iki ücretin sonucu nasıl değiştirdiğini gösterir.
Örnek hesaplar — fesih tarihi 15 Temmuz 2026 kabul edilmiştir| Veri | Örnek 1 | Örnek 2 |
|---|
| Giydirilmiş brüt aylık ücret | 40.000,00 TL | 90.000,00 TL |
|---|
| Hesaba esas ücret | 40.000,00 TL (tavanın altında) | 73.729,87 TL (tavana çekildi) |
|---|
| Çalışma süresi | 5 yıl 4 ay (122 artan gün) | 3 yıl |
|---|
| Tam yıllar karşılığı | 200.000,00 TL | 221.189,61 TL |
|---|
| Artan süre karşılığı | 13.369,86 TL | — |
|---|
| Brüt kıdem tazminatı | 213.369,86 TL | 221.189,61 TL |
|---|
| Damga vergisi (binde 7,59) | 1.619,48 TL | 1.678,83 TL |
|---|
| Ödenecek tutar | 211.750,38 TL | 219.510,78 TL |
|---|
Örneklerde 1 Temmuz 2026 döneminde geçerli 73.729,87 TL tutarındaki aylık brüt kıdem tavanı kullanılmıştır. İkinci örnekte ücret tavanın üzerinde olduğu için hesap, gerçek ücret yerine tavan üzerinden yürütülmüştür. Tutarlar yalnızca yöntemi göstermek için verilmiştir; sizin dosyanızdaki sonuç, fesih tarihi ve ücretinize göre değişir.
Giydirilmiş brüt ücret nedir, hangi ödemeler dahildir?
Kıdem tazminatı çıplak ücret üzerinden değil, giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır. 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesi, tazminata esas ücretin hesabında temel ücrete ek olarak "işçiye sağlanmış olan para ve para ile ölçülmesi mümkün akdi ve kanundan doğan menfaatlerin" de göz önünde tutulacağını düzenler. Aradaki fark, uzun kıdemlerde sonucu belirgin biçimde değiştirir.
- Genellikle dahil edilenler: düzenli ödenen yol ve yemek yardımı, sözleşmeden veya işyeri uygulamasından doğan ikramiyeler, yakacak ve konut yardımı, süreklilik gösteren primler.
- Genellikle dahil edilmeyenler: arızi nitelikteki fazla çalışma ücreti, yıllık izin ücreti, bir defaya mahsus yapılan ödemeler, fiilî çalışmaya bağlı olmayan sosyal yardımlar.
Bir ödemenin giydirilmiş ücrete girip girmediği düzenlilik ve süreklilik ölçütüne göre belirlenir; bu değerlendirme bordro, iş sözleşmesi ve işyeri uygulaması birlikte incelenerek yapılır. Aracı kullanırken ücret alanına yalnız çıplak brüt ücreti değil, bu kalemleri eklediğiniz aylık tutarı girmeniz gerekir.
Kıdem tavanı hesabı nasıl sınırlar?
1475 sayılı Kanun'un 14. maddesine göre kıdem tazminatının yıllık miktarı, Devlet Memurları Kanunu'na tabi en yüksek Devlet memuruna 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemez. Bu üst sınır memur maaş katsayısına bağlı olduğundan her yıl 1 Ocak ve 1 Temmuz'da değişir.
Uygulamada belirleyici olan tarih, fesih tarihidir: hesap, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte yürürlükte olan tavana göre yapılır. Araç, girdiğiniz çıkış tarihine göre ilgili dönemin tavanını kendiliğinden seçer. 1 Temmuz 2026 tarihinden itibaren sona eren iş sözleşmelerinde aylık brüt tavan 73.729,87 TL'dir. Önceki dönemlerin tutarları ve tavanın nasıl belirlendiği için kıdem tazminatı tavanı yazımıza bakabilirsiniz.
Kıdem tazminatından hangi kesintiler yapılır?
Kıdem tazminatı, ücretten farklı bir vergi rejimine tabidir. Yapılan tek kesinti damga vergisidir:
- Damga vergisi kesilir. 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'na ekli (1) sayılı tablonun IV/1-b bendi, tazminat da dahil olmak üzere hizmet karşılığı alınan paralar için verilen makbuzları binde 7,59 oranında damga vergisine tabi tutar.
- Gelir vergisi kesilmez. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 25. maddesinin 7. bendi, 1475 sayılı İş Kanunu'na göre ödenmesi gereken kıdem tazminatlarının tamamını gelir vergisinden istisna tutar.
- SGK primi kesilmez. Kıdem tazminatı prime esas kazanca dahil edilmediğinden sigorta primi ve işsizlik sigortası kesintisi yapılmaz.
Araç, brüt tutarı hesapladıktan sonra yalnızca damga vergisini düşerek ekranda ödenecek tutarı gösterir. İhbar tazminatı ise bu rejimin dışındadır ve gelir vergisine tabidir; bu nedenle iki alacak aynı hesapta birleştirilmez.
Hangi fesih hallerinde kıdem tazminatı doğar?
En az bir yıllık kıdem tek başına yeterli değildir; iş sözleşmesinin 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesinde sayılan hallerden biriyle sona ermiş olması da gerekir. Madde şu halleri sayar:
- İşverenin, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı dışındaki bir nedenle sözleşmeyi feshetmesi.
- İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkını kullanması.
- Muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle işten ayrılma.
- Yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla ayrılma.
- Sigortalılık süresini ve prim gün sayısını tamamlayarak kendi isteğiyle ayrılma.
- Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi arzusuyla sözleşmeyi sona erdirmesi.
- İşçinin ölümü hâlinde tazminatın kanuni mirasçılarına ödenmesi.
Bu listede yer almayan bir gerekçeyle, örneğin başka bir işe geçmek için verilen sade bir istifayla ayrılan işçi kıdem tazminatına hak kazanmaz. Sık karşılaşılan durumlar için askerlik nedeniyle istifa ve kıdem tazminatı ile kıdem tazminatı şartları yazılarımızı inceleyebilirsiniz.
İhbar tazminatı nasıl hesaplanır?
Belirsiz süreli iş sözleşmesini feshetmek isteyen taraf, feshi önceden bildirmek zorundadır. Bildirim süresi işçinin o işyerindeki çalışma süresine göre değişir ve bu süreler asgari olup sözleşmeyle artırılabilir (İş Kanunu m.17):
- İşi altı aydan az sürmüş işçi için 2 hafta;
- Altı aydan bir buçuk yıla kadar sürmüş işçi için 4 hafta;
- Bir buçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş işçi için 6 hafta;
- Üç yıldan fazla sürmüş işçi için 8 hafta.
Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat öder. Hesapta kıdem tazminatında olduğu gibi giydirilmiş ücret esas alınır; ancak kıdem tavanı uygulanmaz. Araç aylık giydirilmiş ücreti 30 günlük ücret kabul ederek günlük ücreti bulur ve hafta sayısının yedi katıyla çarpar. Örneğin altı yıl çalışmış ve aylık giydirilmiş ücreti 30.000 TL olan işçinin ihbar tazminatı 8 hafta (56 gün) üzerinden 56.000 TL brüttür. İhbar tazminatı kıdem tazminatından farklı olarak gelir vergisine tabidir; vergi, işçinin yıl içindeki kümülatif matrahına göre bordroda kesildiğinden araç brüt tutarı ve damga vergisini gösterir. Bir yıldan kısa çalışmada kıdem tazminatı doğmaz, ancak ihbar tazminatı doğabilir; araç bu durumda yalnızca ihbarı hesaplar.
Hesaplama sonucunu değerlendirirken
Araç, girilen tarihler ve ücret üzerinden bir tahmin üretir. Sonucun hak kazanma koşullarını veya işverenin ödeme yükümlülüğünü tek başına belirlemediğini göz önünde bulundurun.
- Fesih bildirimi, istifa dilekçesi ve varsa arabuluculuk belgelerini birlikte değerlendirin.
- Düzenli yan ödemelerin giydirilmiş brüt ücrete dahil olup olmadığını bordro ve sözleşme üzerinden kontrol edin.
- Çalışma süresi, ücret değişiklikleri, izinler ve birden fazla çalışma dönemi sonucu etkileyebilir.
- Faiz, fazla çalışma ve diğer işçilik alacakları bu tahminden ayrıdır; kullanılmayan izin ücreti için yıllık izin hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Fesih türü ve işçilik alacaklarının birlikte değerlendirilmesi için iş hukuku hizmet sayfasını inceleyebilir, dava açılışında yatırılacak harçlar için dava harcı hesaplama aracını kullanabilir, diğer araçlar için hesaplama araçları sayfasına bakabilirsiniz.
İlgili hukuk yazıları
Kıdem tazminatı hakkı ve hesaplama yönteminin ayrıntıları için şu yazılara göz atabilirsiniz:
