Anlaşmalı boşanma protokolü nasıl hazırlanır? TMK m. 166/3 anlaşmalı boşanma şartları, tek celsede boşanma süresi ve örnek protokolü avukatımız anlatıyor.
Evlilik birliğini sonlandırma kararı alan eşler için sürecin en az hasarla, psikolojik ve maddi olarak yıpranmadan tamamlanması ortak bir temennidir. Yıllarca sürebilen, tarafları yıpratan çekişmeli boşanma davaları yerine, eşlerin karşılıklı uzlaşma yoluyla evliliği sonlandırması ceza ve aile hukukumuzda teşvik edilmektedir. Bu uzlaşmanın hukuki zemindeki adı anlaşmalı boşanma davasıdır. Anlaşmalı boşanma davasının ve tek celsede boşanmanın temel direği ise tarafların üzerinde mutabık kaldığı anlaşmalı boşanma protokolüdür. İnternetten rastgele indirilen matbu veya eksik protokol şablonları, boşanmayı gerçekleştirse de gelecekte (velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı konularında) eşler arasında telafisi imkansız hak kayıplarına ve yeni davaların açılmasına yol açabilmektedir. Bakırköy Aile Mahkemelerinde ve İstanbul genelinde boşanma davalarını yürüten ceza ve aile hukuku avukatları olarak, bu rehberde anlaşmalı boşanma protokolünün nasıl hazırlanacağını, yasal şartlarını, tek celsede boşanma sürecini ve örnek bir protokol şablonunu inceliyoruz.
Anlaşmalı Boşanma Şartları Nelerdir? (TMK m. 166/3)
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK)'nun 166. maddesinin 3. fıkrasında düzenlenen anlaşmalı boşanmanın gerçekleşebilmesi için kanunda açıkça belirtilen şartların birlikte bulunması zorunludur:
- Evliliğin En Az 1 Yıl Sürmüş Olması: Eşlerin anlaşmalı olarak boşanabilmesi için resmi nikah tarihinden davanın açıldığı tarihe kadar en az 1 tam yılın geçmiş olması şarttır. 1 yılı doldurmayan evliliklerde eşler uzlaşmış olsa dahi anlaşmalı boşanma davası açılamaz; dava ancak çekişmeli olarak açılıp delillerin toplanmasıyla yürütülebilir.
- Eşlerin Mahkemeye Birlikte Başvurması veya Davanın Kabul Edilmesi: Eşler davayı ya birlikte açmalı ya da bir eşin açtığı boşanma davasını diğer eş duruşmada kabul etmelidir.
- Hakim Huzurunda Bizzat İrade Açıklaması (Duruşmaya Katılım): Anlaşmalı boşanmada eşlerin avukatları olsa dahi, tarafların duruşmaya bizzat katılması zorunludur. Hakim, eşlerin boşanma iradelerini hiçbir baskı altında kalmadan, özgürce açıklayıp açıklamadıklarını duruşmada bizzat gözlemlemek ve tutanağa geçirmekle yükümlüdür.
- Protokolün Hakim Tarafından Onaylanması: Hakim, tarafların hazırladığı anlaşmalı boşanma protokolünü uygun bulmalıdır. Hakim, özellikle çocukların velayeti ve kişisel ilişki günleri gibi konularda çocukların yararını gözeterek protokolde değişiklik yapabilir. Eşlerin bu değişiklikleri kabul etmesi durumunda boşanma kararı verilir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Olması Gereken 4 Temel Direk
Protokolün geçerli olması ve ileride uyuşmazlık yaratmaması için TMK m. 166/3 uyarınca boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin tüm detayların açıkça yazılması gerekir. Protokolde yer alması gereken 4 ana unsur şunlardır:
1. Velayet, İştirak Nafakası ve Kişisel İlişki
- Velayet: Ortak çocukların velayetinin hangi eşe verileceği açıkça yazılmalıdır.
- Kişisel İlişki: Velayet kendisinde olmayan eşin, çocukla hangi günler (Örn: her ayın 1. ve 3. hafta sonları, dini bayramların belirli günleri, yaz tatilinde 1 ay vb.) görüşeceği detaylıca belirtilmelidir.
- İştirak Nafakası: Velayet verilmeyen eşin, çocukların bakım ve eğitim giderleri için ödeyeceği aylık iştirak nafakası miktarı net olarak yazılmalı ve bu nafakanın her yıl hangi oranda (Örn: ÜFE, TÜFE veya sabit %30 oranında) artırılacağı belirtilmelidir.
2. Yoksulluk Nafakası
- Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan eş lehine diğer eşin ödeyeceği aylık nafaka türüdür. Eşlerin yoksulluk nafakası talep edip etmediği, ediyorsa miktarı ve yıllık artış oranı yazılmalıdır.
- Eşler nafaka talep etmiyorsa, protokolde "karşılıklı olarak yoksulluk nafakası talebimiz yoktur, gelecekte de talep etmeyeceğiz" ibaresinin yer alması gerekir.
3. Maddi ve Manevi Tazminat
- Eşlerin boşanma nedeniyle birbirlerinden talep ettikleri maddi ve manevi tazminat miktarları (TL cinsinden) net olarak yazılmalıdır.
- Tazminatın ödeme şekli (peşin mi, taksitler halinde mi) ve ödeme vadeleri açıkça belirtilmelidir. Tazminat talebi yoksa karşılıklı olarak tazminat haklarından feragat edildiği yazılmalıdır.
4. Mal Paylaşımı, Ev Eşyaları ve Ziynetler
- Evlilik birliği içinde edinilen ev, araba, arsa gibi taşınmaz ve taşınır malların hangi eşe bırakılacağı belirtilmelidir.
- Kişisel ev eşyalarının (beyaz eşya, mobilya vb.) ve düğünde takılan ziynet eşyalarının (altın, takı) kimde kalacağı, paylaşımın nasıl yapıldığı net ifadelerle yazılmalıdır.
Tek Celsede Boşanma Süreci ve Süresi
Anlaşmalı boşanma davaları, adliyelerdeki en hızlı sonuçlanan yargılama türüdür.
- Süreç Ne Kadar Sürer?: Dava dilekçesi ve ekinde anlaşmalı boşanma protokolü UYAP üzerinden aile mahkemesine sunulduktan sonra, mahkeme kalemi dosyayı inceleyerek duruşma günü belirler. Bakırköy Aile Mahkemelerinde anlaşmalı boşanma duruşma günü genellikle 1 ila 3 hafta arasına verilmektedir. Duruşma gününde taraflar hazır bulunursa tek celsede boşanma gerçekleşir.
- Kesinleşme Süreci: Duruşmada boşanma kararı verilmesiyle süreç hukuken tamamlanmış olmaz. Hakimin gerekçeli kararı yazmasının ardından kararın taraflara tebliğ edilmesi gerekir. Eşler tebliğden sonra 2 haftalık kanuni itiraz süresinden feragat ettiklerine dair tebliğden feragat dilekçesi verirlerse karar aynı gün kesinleşir ve mahkeme kararı nüfus müdürlüğüne tescil için gönderilir.
Örnek Anlaşmalı Boşanma Protokolü Şablonu
Aşağıda, aile mahkemelerine sunulmaya hazır, teknik aile hukuku kriterlerine uygun olarak düzenlenmiş örnek bir anlaşmalı boşanma protokolü yer almaktadır:
```text
ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ
TARAFLAR :
- Eş Adı Soyadı (T.C. Kimlik No: ...) - Adres
- Eş Adı Soyadı (T.C. Kimlik No: ...) - Adres
HÜKÜMLER :
- BOŞANMA İRADESİ:
Taraflar karşılıklı olarak anlaşarak evlilik birliğini sonlandırma kararı almışlardır. Her iki taraf da boşanmayı kabul etmektedir.
- VELAYET VE KİŞİSEL İLİŞKİ:
Müşterek çocuk ...'in (T.C. Kimlik No: ...) velayeti anne/baba ...'a bırakılacaktır. Velayet kendisine verilmeyen taraf ... ile müşterek çocuk arasında aşağıdaki şekilde kişisel ilişki kurulacaktır:
- Her ayın 1. ve 3. hafta sonları Cumartesi saat 09:00'dan Pazar saat 18:00'e kadar,
- Her yıl yaz tatilinde 1 Temmuz saat 09:00 ile 30 Temmuz saat 18:00 arasında,
- Dini bayramların 2. günü saat 09:00 ile 3. günü saat 18:00 arasında.
- NAFAKA HÜKÜMLERİ:
a) İştirak Nafakası: Müşterek çocuk için velayet kendisine verilmeyen taraf, aylık ... TL iştirak nafakasını her ayın en geç 5. gününe kadar diğer tarafın banka hesabına ödeyecektir. Bu nafaka miktarı her yıl TÜFE oranında artırılacaktır.
b) Yoksulluk Nafakası: Tarafların karşılıklı olarak birbirlerinden yoksulluk nafakası talepleri bulunmamaktadır. Her iki taraf da bu haklarından geri dönülemez şekilde feragat etmiştir.
- MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT:
Tarafların boşanma nedeniyle karşılıklı olarak maddi ve manevi tazminat talepleri bulunmamaktadır. Taraflar tazminat haklarından karşılıklı olarak feragat etmişlerdir.
- MAL PAYLAŞIMI VE EV EŞYALARI:
- Evlilik birliği içinde edinilen ... plakalı araç eşlerden ... adına tescil edilecektir.
- Evlilik birliği içinde edinilen ve tapuda ... adına kayıtlı olan taşınmaz eşlerden ... adına devredilecektir. Devir masrafları ortak karşılanacaktır.
- Taraflar ev eşyalarını karşılıklı olarak anlaşarak paylaşmışlardır. Eşya paylaşımı yönünden birbirlerinden herhangi bir hak veya alacak talepleri yoktur.
- Ziynet eşyaları (düğün takıları) taraflar arasında paylaştırılmış olup ziynet alacağı talebi bulunmamaktadır.
Taraflar yukarıda belirtilen şartlar üzerinde tam bir mutabakata vararak bu protokolü 3 nüsha olarak imzalayıp adli makamlara sunmuşlardır. DD/MM/2026
Eş 1 İmza Eş 2 İmza
```
Örnek Anlaşmalı Boşanma Dava Dilekçesi
Aşağıda, anlaşmalı boşanma davası açarken yukarıdaki protokolle birlikte mahkemeye sunulması gereken dava dilekçesi örneği yer almaktadır:
```text
BAKIRKÖY NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ'NE
DAVACI : Eş Adı Soyadı (T.C. Kimlik No: ...) - Adres
VEKİLİ : Av. Mete Çelik - Adres
DAVALI : Diğer Eş Adı Soyadı (T.C. Kimlik No: ...) - Adres
KONU : Evlilik birliğinin anlaşmalı olarak sonlandırılması (boşanma) talebidir.
AÇIKLAMALAR :
1- Taraflar, DD/MM/YYYY tarihinde evlenmişlerdir. Bu evlilikten müşterek çocuk/çocuklar bulunmaktadır. (Çocuk yoksa: Tarafların bu evlilikten çocukları bulunmamaktadır.)
2- Taraflar arasında bir süredir devam eden geçimsizlik, zamanla fikri ve ruhi anlaşmazlığa dönüşmüş ve evlilik birliği taraflar için çekilmez hal almıştır. Evlilik birliğinin devamında ne taraflar ne de toplum açısından korunmaya değer bir yarar kalmıştır.
3- Eşler, evlilik birliğini karşılıklı uzlaşma yoluyla sonlandırma kararı almışlar ve ekte sunulan "Anlaşmalı Boşanma Protokolü"nü düzenleyerek imza altına almışlardır.
4- Taraflar, boşanmanın mali sonuçları ile müşterek çocukların velayeti ve durumları hakkında tam bir mutabakata varmışlardır. Ekte yer alan protokolün mahkemenizce onaylanarak boşanma kararı verilmesini talep etmekteyiz.
HUKUKİ NEDENLER : TMK m. 166/3, HMK ve ilgili mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : Nüfus kayıt örneği, aile cüzdanı sureti, DD/MM/2026 tarihli Anlaşmalı Boşanma Protokolü ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM :
Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle;
1- Davamızın KABULÜ ile tarafların TMK m. 166/3 uyarınca ANLAŞMALI OLARAK BOŞANMALARINA,
2- Ekte sunulan DD/MM/2026 tarihli Anlaşmalı Boşanma Protokolü'nün aynen onaylanarak mahkeme kararının bir parçası sayılmasına karar verilmesini saygıyla talep ederiz.
Davacı Vekili
Av. Mete Çelik
İmza
```
Karşılaştırma Tablosu: Anlaşmalı Boşanma vs. Çekişmeli Boşanma
| Karşılaştırma Kriteri | Anlaşmalı Boşanma Davası | Çekişmeli Boşanma Davası |
|---|---|---|
| Yargılama Süresi | Ortalama 1 ila 3 hafta (Tek celsede). | Ortalama 1.5 ila 3 yıl (Çok sayıda duruşma). |
| Gerekli Evlilik Süresi | En az 1 yıl resmi nikahlı olmak şarttır. | 1 yıllık süre şartı yoktur, her zaman açılabilir. |
| Duruşmaya Katılım | Eşlerin duruşmada bizzat bulunması zorunludur. | Avukat varsa eşlerin katılması zorunlu değildir. |
| Psikolojik Etkisi | Uzlaşmacı ve tarafları az yıpratan süreç. | Çatışmalı, gerilimli ve yıpratıcı süreç. |
| Maliyeti | Dava harçları ve avukatlık ücretleri daha düşüktür. | Bilirkişi, tanık, tebligat giderleri nedeniyle maliyeti yüksektir. |
Yargıtay'ın Protokoldeki Feragat Beyanları Hakkındaki Kriterleri
Anlaşmalı boşanma protokolünde kullanılan kelimeler gelecekteki haklarınızı belirler. Yargıtay bu konuda çok hassas kararlar vermektedir:
- "Tüm Hukuki ve Mali Haklarımdan Feragat Ettim" Beyanı: Protokole bu şekilde genel bir feragat yazılması durumunda, Yargıtay bu beyanın sadece boşanmanın doğrudan bağlı sonuçları olan (yoksulluk nafakası, maddi-manevi tazminat) hakları kapsadığını kabul eder.
- Mal Rejimi Davası Riski: Eğer protokolde edinilen malların (ev, araba vb.) paylaşımına dair açıkça bir hüküm yer almamışsa ve sadece "mali haklarımdan feragat ettim" yazılmışsa, eşlerden biri boşanma kararı kesinleştikten sonra 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde diğer eşe karşı katkı payı alacağı veya değer artış payı alacağı davası (mal paylaşımı davası) açabilir. Bu riski önlemek için protokolde mal paylaşımının yapıldığı ve karşılıklı mal rejimi alacağı talebinin kalmadığı açıkça belirtilmelidir.
⚖️ Anlaşmalı Boşanma Süreçlerinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Yapılması Gerekenler:
- Her Maddede Net Olun: Nafaka ve tazminat miktarlarını rakamla ve yazıyla net belirtin. Belirsiz ifadeler (Örn: "Çocuğun okul masrafları ortak karşılanacaktır") gelecekte icra takibine konu edilemez ve uyuşmazlık yaratır.
- Duruşmada Hazır Bulunun: Duruşma gününü kaçırmamak adına kimlik kartınızla birlikte kararlaştırılan saatte aile mahkemesi salonu önünde hazır olun.
- Tebliğden Feragat Edin: Boşanma kararının kesinleşme sürecini hızlandırmak için duruşma sonrasında avukatınız aracılığıyla derhal tebliğden feragat dilekçesi sunun.
- Yapmamanız Gerekenler:
- Gelecekte Hak Talep Ederim Düşüncesiyle Acele Etmeyin: "Boşanma hızlı olsun diye protokolü imzalayayım, haklarımı sonra dava ederim" düşüncesi yanlıştır. Protokolde feragat ettiğiniz hakları boşanma kesinleştikten sonra geri talep edemezsiniz.
- Çocukların Görüş Günlerini Belirsiz Bırakmayın: "Çocuk babasını/annesini istediği zaman görecektir" ifadesi yasal olarak geçersizdir. Kişisel ilişkinin gün ve saatlerinin net yazılması zorunludur.
Anlaşmalı boşanma protokolü Sürecinde Ne Yapılmalı ve Avukatın Rolü
Anlaşmalı boşanma protokolü nedeniyle hak kaybına uğramamak ve süreci doğru yönetmek adına şu adımları atmanız önemlidir:
- Protokolde velayet, nafaka, maddi-manevi tazminat ve mal paylaşımı maddelerinin eksiksiz yer aldığından emin olun.
- Duruşma gününde her iki eşin de mahkemede hazır bulunarak protokolü sözlü olarak onaylaması gerektiğini unutmayın.
- İleride doğabilecek nafaka artırımı veya velayet davalarını engellemek için feragat maddelerini doğru kurgulayın.
Anlaşmalı boşanma protokolleri, tek celsede boşanmayı sağlasa da gelecekteki tüm yaşamınızı ve mali durumunuzu belirleyen yasal belgelerdir. Protokoldeki tek bir kelime hatası ömür boyu sürecek hak kayıplarına yol açabilir. Bakırköy (Bahçelievler, Bağcılar, Güngören, Zeytinburnu) boşanma avukatı ve hukuki danışmanlık hizmeti sunan ofisimizde, anlaşmalı boşanma süreçlerinizin hatasız yönetilmesi amacıyla profesyonel avukatlık desteği sunmaktayız. Detaylı randevu için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1 yılı doldurmayan evliliklerde anlaşmalı boşanma yapılamaz mı?
Kanuni şart (TMK 166/3) gereği 1 yıl dolmadan anlaşmalı boşanma kararı verilemez. Ancak taraflar uzlaşmışlarsa, dava çekişmeli boşanma olarak açılır, taraflar mahkemeye tanık gösterir ve duruşmada boşanma iradelerini beyan ederlerse mahkeme yine hızlı bir şekilde boşanma kararı verebilir.
Duruşmaya gitmeden avukatım aracılığıyla boşanamaz mıyım?
Hayır. Anlaşmalı boşanmada tarafların duruşma salonunda bizzat hazır bulunması kanuni zorunluluktur. Avukatınız süreci yönetse ve protokolü hazırlasa dahi hakim sizi bizzat dinlemek zorundadır. Duruşmaya katılmamanız halinde dava anlaşmalı olarak sonuçlanmaz.
Anlaşmalı boşandıktan sonra nafaka artırım davası açılabilir mi?
Evet. Protokolde iştirak nafakası belirlenmiş olsa dahi, aradan geçen yıllar içinde çocuğun ihtiyaçlarının artması (eğitim, sağlık vb.) veya enflasyon karşısında nafakanın yetersiz kalması durumunda, velayet sahibi eş her zaman iştirak nafakasının artırılması davası açabilir.
Yasal Uyarı ve Sorumluluk Reddi Beyanı: Bu makalede yer alan bilgiler ve protokol şablonu genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her evliliğin maddi, ailevi ve çocukların durumuna ilişkin koşulları farklıdır. Protokolde yer alacak eksik veya hatalı bir madde, gelecekte mülkiyet haklarınızı kaybetmenize veya velayet uyuşmazlıklarıyla karşılaşmanıza yol açabilir. Hak kaybı yaşamamak adına sürecin başından itibaren uzman bir aile hukuku avukatından hukuki destek almanız önerilir.
Av. Mete Çelik — İstanbul Barosu Sicil No: 76236
Bu konuyla ilgili olarak Velayet Davası Nasıl Açılır? Velayetin Değiştirilmesi Dilekçesi Örneği, Nafaka Davası Nasıl Açılır? Nafaka Türleri ve Süresi başlıklı yazılarımızı inceleyebilir, Aile Hukuku alanındaki diğer hizmetlerimiz hakkında bilgi alabilir, ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.




Soru ve yorumlar
Yorumlar, moderasyon onayından sonra yayımlanır.
Henüz yayımlanmış yorum bulunmuyor.