Mirasın reddi, miras bırakanın ölümünü ve mirasçı olduğunu öğrenen mirasçının kural olarak üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine sözlü/yazılı beyanla başvurmasıyla yapılır (TMK m.606). Süre geçirilir veya mirasa sahiplenme davranışı gösterilirse ret hakkı düşer (TMK m.610). Terekenin açıkça borca batık olduğu hâllerde ise süreye bağlı olmaksızın her zaman "mirasın hükmen reddi"nin tespiti istenebilir (TMK m.605/2); bu davada borca batıklık tereddüde yer vermeyecek biçimde araştırılır.
İçindekiler · 15 bölüm
Durumunuza göre seçenekler
- Süre: Ölümün ve mirasçılığın öğrenilmesinden itibaren 3 ay (TMK m.606).
- Nereye: Mirasın açıldığı yerin sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı beyan (m.609).
- Terekeyi sahiplenme: Ret hakkı düşer (m.610/2).
- Cenaze masrafı ödemek: Ret hakkını engellemez.
- Açıkça borca batık tereke: Süreye bağlı olmadan hükmen ret tespiti istenir (m.605/2).
- Borçlu mirasçının reddi: Alacaklıları retten itibaren 6 ay içinde iptal davası açabilir (m.617).
Video: Babamın Borcu Bana Kalır mı? Mirası Reddetme Süresi 3 Ay (2026)
Bir yakının ölümü, geride yalnızca mal değil borç da bırakabilir. Türk hukukunda mirasçı, borçlardan kişisel malvarlığıyla sorumlu olmak istemiyorsa mirası reddedebilir. Ancak reddin geçerli olması sıkı süre ve şekil kurallarına bağlıdır; süre kaçırılırsa mirasçı borçlardan sorumlu hâle gelebilir. Bu yazıda reddi mirasın nasıl yapıldığını, üç aylık sürenin başlangıcını, borca batık terekede "hükmen ret" imkânını, sonuçlarını ve dilekçe şablonunu güncel Yargıtay kararları ışığında açıklıyoruz.
Reddi miras nedir?
Mirasın reddi, yasal veya atanmış mirasçının, miras bırakanın terekesini (aktif ve pasifiyle birlikte) kabul etmeyerek mirasçılık sıfatının kendisi bakımından doğmamasını sağlayan tek taraflı bir irade beyanıdır. Reddeden mirasçı, terekenin borçlarından kişisel malvarlığıyla sorumlu olmaktan kurtulur; ancak terekenin aktifinden de pay alamaz. Ret, kayıtsız ve şartsız olmalıdır.
Reddi miras nasıl yapılır? Yasal şartları
Gerçek (iradi) ret, mirasçının sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla başvurmasıyla yapılır (TMK m.609). Süre kural olarak üç aydır (TMK m.606) ve şu andan itibaren işler: yasal mirasçılar için mirasbırakanın ölümünü ve mirasçı olduklarını öğrendikleri, vasiyetname ile atanmış mirasçılar için ise atanmalarının kendilerine bildirildiği tarih. Süre içinde ret beyanı verilmezse mirasçı mirası kayıtsız şartsız kazanmış sayılır. Ayrıca mirası kabul ettiğini gösteren davranışlarda bulunan (terekeye el koyan, mallarını sahiplenen) mirasçının ret hakkı düşer (TMK m.610).
Reddi miras süresi ne zaman başlar ve ne kadar sürer?
Reddi miras süresi kural olarak üç aydır; ancak bu süre her dosyada yalnız ölüm tarihine bakılarak hesaplanmaz. Yasal mirasçı bakımından miras bırakanın ölümünün ve mirasçılık sıfatının öğrenildiği tarih, atanmış mirasçı bakımından ise atamanın kendisine bildirildiği tarih önem taşır. Bu nedenle süre hesabında ölüm belgesi, nüfus kayıtları, vasiyetnamenin açılması veya bildirimi ve mirasçılık belgesi birlikte incelenmelidir. Üç aylık ret süresinin son gününü reddi miras süresi hesaplama aracıyla bulabilirsiniz.
Mirasçının tereke mallarını sahiplenmesi, olağan yönetim sınırını aşan işlemler yapması veya mirası kabul ettiğini gösteren davranışlarda bulunması ret hakkını etkileyebilir. Buna karşılık terekenin ölüm tarihinde açıkça borca batık olduğunun anlaşılması hâlinde gerçek ret ile mirasın hükmen reddi aynı yol değildir. Süreli ret başvurusu ile hükmen ret değerlendirmesi birbirine karıştırılmadan dosyanın niteliğine göre ele alınmalıdır.
Durum | Süre bakımından başlangıç | Kontrol edilecek belge | Başlıca risk |
|---|---|---|---|
Yasal mirasçı | Ölümün ve mirasçılığın öğrenilmesi | Ölüm ve nüfus kayıtları | Sürenin otomatik olarak yalnız ölüm tarihinden hesaplanması |
Atanmış mirasçı | Atamanın bildirilmesi | Vasiyetname ve bildirim evrakı | Bildirim tarihinin belgesiz bırakılması |
Tereke üzerinde işlem | İşlemin niteliği ayrıca incelenir | Banka, tapu, teslim ve satış kayıtları | Mirası kabul anlamına gelebilecek davranış |
Açık borca batıklık | Hükmen ret koşulları ayrı değerlendirilir | İcra dosyaları, malvarlığı ve borç kayıtları | Gerçek ret ile hükmen reddin karıştırılması |
Başvuru hazırlığında en erken muhtemel başlangıç tarihi esas alınmalı ve son gün beklenmemelidir. Somut olayda süre başlangıcı veya terekeye müdahale konusunda tereddüt varsa belgeler dosya bütünlüğü içinde değerlendirilmelidir.
Borca batık terekede süresiz ret mümkün mü? (TMK m.605/2)
Terekenin borca batık (pasifi aktifinden fazla) olduğu açıkça belliyse, mirasçıların ayrıca üç aylık süre içinde beyanda bulunmasına gerek kalmadan miras reddedilmiş sayılır; bu durum "mirasın hükmen reddi" tespiti davasıyla ileri sürülür (TMK m.605/2). Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, bu davada terekenin açıkça borca batık olup olmadığının tereddüde yer vermeyecek şekilde araştırılması gerektiğini; kural olarak icra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmişse terekenin borca batık kabul edileceğini, aksi hâlde miras bırakanın malvarlığının araştırılacağını belirtmiştir (Yargıtay 14. HD, E.2019/951 K.2020/460; aynı yönde E.2016/14860 K.2020/5039). Hükmen ret, alacaklıların açtığı takiplere karşı önemli bir savunmadır ve süreye bağlı olmaksızın her zaman ileri sürülebilir.
İki yol, iki mantık: Süreli (iradi) ret, borçların belirsiz olduğu terekede tercih edilir; hükmen ret ise terekenin açıkça borca batık olduğu hâllerde, alacaklı takibine karşı ileri sürülür.
Mirası reddedince pay kime geçer?
Reddeden mirasçı, mirasçılık sıfatını hiç kazanmamış gibi işlem görür; onun payı diğer mirasçılara/altsoya geçer.
En yakın mirasçıların tamamı reddederse tereke sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir.
Reddeden, terekenin borçlarından kişisel malvarlığıyla sorumlu olmaz.
Küçüklerin ve kısıtlıların reddinde vesayet/mahkeme kuralları ayrıca gözetilir.
Örnek reddi miras dilekçesi
… SULH HUKUK MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE
DAVACI/BEYANDA BULUNAN: [Ad Soyad, TC, adres]
KONU: Miras bırakan …'dan (ölüm tarihi …/…/…) kalan mirasın TMK m.605 vd. uyarınca reddi beyanıdır.AÇIKLAMALAR: Miras bırakan …'ın …/…/… tarihinde vefatıyla açılan mirası, yasal mirasçısı sıfatıyla süresi içinde ve kayıtsız şartsız REDDEDİYORUM. Terekeye ilişkin herhangi bir sahiplenme işlemim bulunmamaktadır.
SONUÇ VE İSTEM: Mirası reddettiğime dair beyanımın tespit ve tescili ile nüfusa/gerekli yerlere bildirilmesine karar verilmesini talep ederim. …/…/…
Beyanda bulunan [Ad Soyad – imza]
Ek: Nüfus kayıt örneği, mirasçılık belgesi (varsa)
Reddi miras dilekçesinde kişiselleştirilecek alanlar ve ekler
Örnek reddi miras dilekçesi aynen kopyalanmamalıdır. Miras bırakanın kimlik ve ölüm bilgileri, başvuranın mirasçılık sıfatı, öğrenme tarihi, terekeye ilişkin işlem bulunup bulunmadığı ve talebin gerçek ret mi yoksa ayrı bir hükmen ret değerlendirmesi mi gerektirdiği açıkça belirtilmelidir.
Miras bırakanın ve başvuranın kimlik bilgileri
Ölüm tarihi ile mirasçılığın öğrenildiği tarihi gösteren kayıtlar
Mirasçılık belgesi veya temin sürecine ilişkin açıklama
Varsa vasiyetnamenin açılması ve bildirim evrakı
Tereke üzerinde sahiplenme işlemi bulunmadığına ilişkin somut açıklama
Talep sonucunun kayıtsız ve şartsız ret iradesini açıkça göstermesi
Gerçek ret ile hükmen ret arasındaki fark nedir?
| Konu | Gerçek ret (TMK m.605/1) | Hükmen ret (TMK m.605/2) |
|---|---|---|
| Nasıl yapılır? | Sulh mahkemesine sözlü veya yazılı, kayıtsız şartsız beyan (TMK m.609) | Mahkemeden terekenin borca batık olduğunun tespiti istenir |
| Süre | 3 ay (TMK m.606); önemli sebeple uzatılabilir (m.615) | Süresiz |
| Şart | Mirasçının tereke işlemlerine karışmamış olması (TMK m.610/2) | Ölüm tarihinde aczin açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olması |
| Mahkeme | Mirasın açıldığı yerin sulh hukuk mahkemesi (kayda alınır) | Asliye hukuk mahkemesi (alacaklılara karşı açılan tespit davası; HMK m.2, Yargıtay 14. HD E.2015/2918 K.2016/4100) |
| Borç araştırması | Yapılmaz | Borca batıklık tereddüde yer vermeyecek biçimde araştırılır |
Hangi davranışlar mirası reddetmeyi engeller?
TMK m.610/2'ye göre ret süresi dolmadan şu davranışlardan birini gösteren mirasçı mirası reddedemez:
- Mirasçı olarak tereke işlemlerine karışmak,
- Terekenin olağan yönetimi veya mirasbırakanın işlerinin yürütülmesi için gerekli olanın dışında işler yapmak (örneğin tereke malını satmak),
- Tereke mallarını gizlemek,
- Tereke mallarını kendisine maletmek (örneğin mirasbırakanın aracını kendi adına tescil ettirmek).
Buna karşılık zamanaşımını veya hak düşürücü süreyi durdurmak için dava açmak ya da icra takibi yapmak ret hakkını ortadan kaldırmaz (TMK m.610/3). Cenaze masraflarının ödenmesi gibi olağan işler de sahiplenme sayılmaz.
Ret beyanında neler bulunmalı?
- Mirasbırakanın kimlik bilgileri, ölüm tarihi ve son yerleşim yeri (mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesi yetkilidir).
- Ölümün ve mirasçılığın öğrenildiği tarih; 3 aylık sürenin hesabı için.
- Reddin kayıtsız ve şartsız olduğunun açıkça belirtilmesi (TMK m.609/2).
- Nüfus kaydı ve varsa veraset ilamı.
- Borca batıklık iddiası varsa bunu gösteren icra dosyaları ve banka yazıları (hükmen ret için).
Sık yapılan hatalar
Tereke mallarını sahiplenip sonra ret beyanı vermek.
Üç aylık süreyi ölüm tarihinden otomatik hesaplamak.
Altsoy ve diğer mirasçılar üzerindeki sonucu gözden kaçırmak.
İlgili rehberler ve hizmetler
Süre ayrıntıları için miras davalarında zamanaşımı; miras ortaklığının yönetimi için miras ortaklığına temsilci atanması yazımıza bakabilirsiniz. Dosyanıza özel değerlendirme için Miras Hukuku hizmeti ile Bakırköy miras avukatı sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.
Bu süreçte yüz yüze görüşme için Yeşilköy avukat sayfamız üzerinden bize ulaşabilirsiniz.
Terekenin bulunduğu yer Bakırköy ve çevresiyse Bakırköy miras avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Ret beyanında bulunurken mirasçı sıfatınızın resmî bir belgeyle ortaya konması gerekebilir; veraset ilamı nedir ve nasıl alınır yazımızda noterden ve sulh hukuk mahkemesinden mirasçılık belgesi alma yollarını ayrıntılı ele aldık.
Okumaya devam edin
Bu konudaki örnek hesaplar için miras payı hesaplama aracı sayfasını inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Reddi miras süresi kaç aydır?
3 aydır (TMK m.606). Süre yasal mirasçılar için mirasbırakanın ölümünü öğrenmeyle, vasiyetnameyle atanmış mirasçılar için tasarrufun resmen bildirilmesiyle başlar. Önemli sebeple sulh hâkimi süreyi uzatabilir (TMK m.615).
Reddi miras nereye yapılır?
Mirasın açıldığı yerin, yani mirasbırakanın son yerleşim yerinin sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır (TMK m.609). Beyan tutanakla tespit edilir ve özel kütüğe yazılır.
Borçlu miras için reddi miras yapılmazsa ne olur?
Yasal süre içinde mirası reddetmeyen mirasçı mirası kayıtsız şartsız kazanmış olur (TMK m.610/1) ve terekenin borçlarından şahsen sorumlu hâle gelir. Tereke ölüm tarihinde açıkça borca batıksa hükmen ret tespiti ayrıca istenebilir.
Mirası reddeden kişi sonradan vazgeçebilir mi?
Hayır. Ret beyanı kayıtsız ve şartsız olmalıdır (TMK m.609/2) ve usulüne uygun yapılan ret geri alınamaz. İrade sakatlığı gibi istisnai hâller ayrıca değerlendirilir.
Hangi davranışlar mirası reddetmeyi engeller?
Tereke işlemlerine karışmak, olağan yönetim dışında işler yapmak, tereke mallarını gizlemek veya kendisine maletmek reddi engeller (TMK m.610/2). Süreyi korumak için dava açmak veya icra takibi yapmak ise engel değildir (m.610/3).
Hükmen ret için süre var mı?
Hayır. Mirasbırakanın ödemeden aczi ölüm tarihinde açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır (TMK m.605/2) ve bunun tespiti her zaman istenebilir. Mahkeme borca batıklığı ayrıntılı araştırır.
Mirası reddedince pay kime geçer?
Reddeden mirasçının payı, o mirasçı mirasbırakandan önce ölmüş gibi yasal mirasçılara geçer. Bu nedenle borca batık terekede aynı zümredeki diğer mirasçıların, gerekirse sonraki zümrenin de ret beyanında bulunması gerekebilir.
Borçlu mirasçı mirası reddederse alacaklıları itiraz edebilir mi?
Evet. Malvarlığı borcuna yetmeyen mirasçı alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddederse, alacaklılar ret tarihinden itibaren 6 ay içinde reddin iptali davası açabilir (TMK m.617).
Çocuğum adına mirası reddedebilir miyim?
Ergin olmayan çocuk adına ret beyanını yasal temsilci yapar. Veli ile çocuk arasında menfaat çatışması varsa kayyım atanması gerekebilir; bu nedenle başvuru öncesinde sulh mahkemesiyle birlikte değerlendirilmelidir.
Cenaze masraflarını ödemek reddi engeller mi?
Kural olarak hayır. Terekenin olağan yönetimi veya mirasbırakanın işlerinin yürütülmesi için gerekli işler sahiplenme sayılmaz (TMK m.610/2). Ancak tereke malı satılarak masraf karşılanması riskli olabilir.
Soru ve yorumlar
Yorumlar, moderasyon onayından sonra yayımlanır.
Henüz yayımlanmış yorum bulunmuyor.