Miras ortaklığına (terekeye) temsilci atanması, mirasçıların birlikte hareket edememesi veya terekenin yönetilmesi gerektiğinde TMK m.640/3 uyarınca gündeme gelir. İstek üzerine görevli sulh hukuk mahkemesi, miras bırakanın yerleşim yeri esas alınarak, paylaşmaya kadar görev yapacak bir temsilci atar. Temsilci atandığında mirasçıların terekeyi temsil ve dava takip yetkisi kural olarak sona erer; davada husumet tüm mirasçılara yöneltilir. Temsilci, kayyıma benzer biçimde terekeyi korur ve ortak işleri yürütür.
Miras ortaklığına temsilci atanması talep dilekçesi örneği. Mirasçıların anlaşamaması durumunda terekeye temsilci atanması davası süreci.
Bir kişi öldüğünde mirası, mirasçılara bir bütün olarak (elbirliği/iştirak hâlinde) geçer ve mirasçılar arasında bir miras ortaklığı doğar. Bu ortaklıkta kural olarak kararlar oybirliğiyle alınır; bir mirasçının bile karşı çıkması veya ulaşılamaması, terekeyle ilgili işlemleri kilitleyebilir. İşte bu tıkanıklığı aşmak için Türk Medeni Kanunu, miras ortaklığına bir temsilci atanmasına imkân tanır. Bu yazıda temsilcinin ne zaman ve nasıl atandığını, yetki sınırlarını, görevli mahkemeyi ve dilekçe örneğini güncel Yargıtay kararlarıyla açıklıyoruz.
Tereke temsilcisi nedir, neden atanır?
Türk Medeni Kanunu m.640, paylaşmaya kadar mirasçıların miras ortaklığını oluşturduğunu ve terekeye ilişkin işlemlerde birlikte hareket edeceklerini düzenler. Aynı maddenin son fıkrası uyarınca, mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh hâkimi, paylaşmaya kadar görev yapmak üzere miras ortaklığına bir temsilci atayabilir. Temsilci; mirasçıların çokluğu, aralarında anlaşmazlık, bir mirasçının yurt dışında veya ulaşılamaz olması, terekenin dağınık ve yönetilmesi gereken bir yapıda olması gibi hâllerde atanır. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, terekenin büyüklüğü ve dağınıklığı gibi sebeplerin varlığında temsilci atanabileceğini, temsilcinin kayyım gibi terekeyi koruyup yöneteceğini belirtmiştir (Yargıtay 14. HD, E.2016/6473 K.2019/1013).
Temsilci atanması süreci ve görevli mahkeme
Temsilci atanmasını yasal veya atanmış mirasçılardan biri isteyebilir. Yargıtay uygulamasına göre görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesi, yetkili mahkeme ise kural olarak miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir (Yargıtay 14. HD, E.2016/6473 K.2019/1013). Talep çekişmesiz yargı işi niteliğindedir; ancak temsilci atanması istemine ilişkin davada husumetin doğru yöneltilmesi şarttır: Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, miras ortaklığına temsilci atanması isteğinde husumetin miras bırakanın tüm mirasçılarına yöneltilmesi gerektiğini vurgulamıştır (Yargıtay 14. HD, E.2016/7588 K.2019/2136). Bu nedenle dilekçede tüm mirasçıların gösterilmesi gerekir.
Temsilcinin yetkileri ve önemli sonuç: mirasçıların takip yetkisi
Tereke temsilcisi, terekeyi korumak, ortak işleri yürütmek, terekeye ilişkin dava ve takipleri açmak veya bunlara karşı terekeyi temsil etmek üzere yetkilendirilir. En kritik sonuç şudur: temsilci atandığında mirasçıların terekeyi temsil ve davayı takip yetkisi ortadan kalkar. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, TMK m.640 uyarınca terekeye temsilci atanması durumunda davanın temsilci veya onun vekili huzuruyla sürdürülmesi gerektiğini, temsilci atanmasıyla mirasçıların davayı takip yetkisinin sona erdiğini açıkça belirtmiştir (Yargıtay 1. HD, E.2022/574 K.2022/2861). Bu nedenle terekeyle ilgili davalarda temsilci varsa, davanın onun eliyle yürütülmesi gerekir; aksi hâlde usul eksikliği doğar.
Özet: Temsilci, mirasçıların yerine değil, miras ortaklığının bütünü adına hareket eder. Atandıktan sonra terekeye ilişkin işlem ve davalarda muhatap odur.
Temsilci atanması için gerekli belgeler
Mirasçılık belgesi (veraset ilamı)
Miras bırakanın ölüm ve nüfus kayıtları
Tüm mirasçıların kimlik ve adres bilgileri
Terekeye ilişkin belgeler (tapu, banka, şirket payı, dava/icra dosyaları)
Temsilci atanmasını gerektiren durumu (anlaşmazlık, ulaşılamama vb.) gösteren belgeler
Miras ortaklığına temsilci atanması dilekçesi örneği
Aşağıdaki şablon genel bir örnektir; somut olaya göre uyarlanmalıdır.
… SULH HUKUK MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE
DAVACI: [Ad Soyad, TC, adres]
DAVALILAR: [Miras bırakanın diğer tüm mirasçıları — ad soyad ve adresleri]
KONU: Miras bırakan …'a ait terekeye, TMK m.640/3 uyarınca temsilci (tereke temsilcisi) atanması talebidir.AÇIKLAMALAR: Miras bırakan … …/…/… tarihinde vefat etmiş olup, geriye mirasçı olarak taraflar kalmıştır (Ek: mirasçılık belgesi). Tereke; [taşınmaz/banka/şirket payı vb.] unsurlarından oluşmakta, ancak mirasçılar arasında [anlaşmazlık / bir mirasçının yurt dışında ve ulaşılamaz olması / ortak işlerin yürütülememesi] nedeniyle terekeye ilişkin işlemler yürütülememektedir. Terekenin korunması ve ortak işlerin görülmesi için paylaşmaya kadar görev yapacak bir temsilci atanması zorunlu hâle gelmiştir.
HUKUKİ SEBEPLER: TMK m.640 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Mirasçılık belgesi, nüfus kayıtları, tapu/banka kayıtları ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle terekeye paylaşmaya kadar görev yapmak üzere bir temsilci atanmasına karar verilmesini saygıyla talep ederim. …/…/…
Davacı [Ad Soyad – imza]
Tereke temsilcisi, kayyım ve resmî tasfiye: farklar
| Kurum | Ne zaman? | Kim ister? | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Miras ortaklığına temsilci | Mirasçılar birlikte hareket edemiyor, tereke yönetilmeli | Mirasçılardan biri | TMK m.640/3 |
| Hakların korunması | Terekedeki bir hakkın korunması gerekiyor | Mirasçılardan her biri; sonuçtan tüm mirasçılar yararlanır | TMK m.640/4 |
| Aciz mirasçıya karşı önlem | Bir mirasçı ödemeden aciz hâlinde | Diğer mirasçılar | TMK m.640/5 |
| Paylaşma | Ortaklık sona erdirilmek isteniyor | Mirasçılardan her biri, her zaman | TMK m.642 |
Temsilci atanmasıyla ortaklığın yönetimi temsilciye geçer ama mülkiyet yine mirasçılarda kalır. Temsilci, paylaşmaya kadar görev yapar; ortaklığı sona erdirmek isteyen mirasçı paylaşma veya ortaklığın giderilmesi yoluna gitmelidir.
Temsilci atanması süreci adım adım
| Adım | Ne yapılır? | Dikkat |
|---|---|---|
| 1. Mirasçılık belgesi | Noter veya sulh hukuk mahkemesinden alınır (TMK m.598) | Tüm mirasçılar ve adresleri belirlenmelidir |
| 2. Başvuru | Mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine dilekçe | Tek mirasçının talebi yeterlidir (TMK m.640/3) |
| 3. Tebligat ve dinleme | Diğer mirasçılara tebligat yapılır | Husumet tüm mirasçılara yöneltilir |
| 4. Karar | Mahkeme temsilciyi atar, görev kapsamını belirler | Temsilci paylaşmaya kadar görev yapar |
| 5. Görev | Terekeyi korur, kira gibi gelirleri toplar, ortak işleri yürütür | Mirasçıların dava takip yetkisi kural olarak temsilciye geçer |
| 6. Sona erme | Paylaşma veya ortaklığın giderilmesi | Her mirasçı her zaman paylaşma isteyebilir (TMK m.642) |
Temsilci atanması dilekçesinde bulunması gerekenler
- Mirasbırakanın kimliği, ölüm tarihi ve son yerleşim yeri (yetkili sulh hukuk mahkemesi).
- Mirasçılık belgesi ve tüm mirasçıların adresleri; husumet tüm mirasçılara yöneltilir.
- Terekedeki mal ve hakların listesi: taşınmazlar, banka hesapları, kira gelirleri, süren davalar.
- Mirasçıların neden birlikte hareket edemediği ve temsilciye hangi işin gördürüleceği.
- Önerilen temsilci varsa kimliği ve tarafsızlığı.
Sık yapılan hatalar
Yalnız mirasçılar anlaşamıyor demek.
Temsilcinin hangi işlemleri yapacağını belirtmemek.
Acil kira, vergi veya dava sürelerini belgelememek.
Miras Hukuku konu haritası
Bu alandaki diğer rehberlerimiz ve araçlarımız:
- Miras Davalarında Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreler 2026
- Miras Hukukunda Saklı Pay Nedir ve Nasıl Korunur 2026
- Miras Kalan Ev Ecrimisil İhbarname Örneği ve Ortakların Hakları
- Reddi Miras Nasıl Yapılır? Süresi ve Şartları 2026
- Veraset İlamı Nedir ve Nasıl Alınır Mirasçılık Belgesi 2026
- Miras payı hesaplama aracı
Dosyanıza özel değerlendirme için Miras Hukuku hizmeti sayfamızı inceleyebilirsiniz.
İlgili rehberler ve hizmetler
Miras davalarındaki süreler için miras davalarında zamanaşımı ve hak düşürücü süreler; mirası reddetmek için reddi miras nasıl yapılır yazımıza bakabilirsiniz. Dosyanıza özel değerlendirme için Miras Hukuku hizmeti ile Bakırköy miras avukatı sayfalarımızı inceleyebilirsiniz. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; dilekçe örneği somut olaya göre uyarlanmalıdır.
Temsilci atanması talebine eklenecek belgeler arasında mirasçılık belgesi de yer alır; belgenin noterden mi mahkemeden mi alınacağı konusunda veraset ilamı nedir ve nasıl alınır yazımız yol gösterir.
Sık sorulan sorular
Mirasçılar terekeye elbirliğiyle malik olduğundan her işlem için hepsinin birlikte hareket etmesi gerekir (TMK m.640/2). Temsilci, paylaşmaya kadar terekeyi yönetir ve ortaklık adına işlem yaparak bu tıkanıklığı giderir.
Mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh hukuk mahkemesi paylaşmaya kadar bir temsilci atayabilir (TMK m.640/3). Başvuru mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine yapılır.
Evet; temsilci atanmasının en yaygın sebebi mirasçıların birlikte hareket edememesidir. Tek bir mirasçının talebi yeterlidir (TMK m.640/3).
Temsilci atandığında terekeyi temsil ve dava takip yetkisi kural olarak temsilciye geçer (Yargıtay 1. HD, E.2022/574 K.2022/2861). Mirasçılar yine de terekedeki hakların korunması için gerekli önlemleri isteyebilir (TMK m.640/4).
Temsilcinin görevi terekeyi paylaşmaya kadar korumak ve yönetmektir; yetkisinin sınırı atama kararıyla belirlenir. Satış gibi terekenin varlığını sona erdiren tasarruflar bu yönetim görevini aşar; mirasçılar taşınmazın satılmasını istiyorsa ortaklığın giderilmesi yoluna gitmelidir (TMK m.642, m.699).
Husumet tüm mirasçılara yöneltilir (Yargıtay 14. HD, E.2016/7588 K.2019/2136). Talep eden dışındaki mirasçıların adresleri dilekçede gösterilmelidir.
Paylaşmaya kadar görev yapar (TMK m.640/3). Mirasın paylaşılması veya ortaklığın giderilmesiyle görevi sona erer.
Bir mirasçı ödemeden aciz hâlindeyse diğer mirasçılar mirasın açılması üzerine haklarının korunması için gerekli önlemlerin gecikmeksizin alınmasını sulh mahkemesinden isteyebilir (TMK m.640/5).
Sulh hukuk mahkemesi görevli, mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (Yargıtay 14. HD, E.2016/6473 K.2019/1013).
Evet. Mirasçılardan her biri, ortaklığı sürdürmekle yükümlü değilse her zaman mirasın paylaşılmasını isteyebilir (TMK m.642).
Hukuki dayanaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.640 (miras ortaklığı ve temsilci atanması)
- Yargıtay 14. HD, E.2016/6473 K.2019/1013 (görevli sulh hukuk mahkemesi; yetki; temsilci kayyım gibidir)
- Yargıtay 14. HD, E.2016/7588 K.2019/2136 (temsilci atanmasında husumet tüm mirasçılara yöneltilir)
- Yargıtay 1. HD, E.2022/574 K.2022/2861 (temsilci atanınca mirasçıların dava takip yetkisi sona erer)
Soru ve yorumlar
Yorumlar, moderasyon onayından sonra yayımlanır.
Henüz yayımlanmış yorum bulunmuyor.