Kınama cezası, devlet memuruna görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazıyla bildirilmesidir (657 s.K. m.125/B). Uyarmadan sonra gelen ikinci hafif disiplin cezasıdır; disiplin amirince verilir, tebliğden itibaren 7 gün içinde disiplin kuruluna itiraz edilebilir ve idari yargıya taşınabilir.
Kınama, kamu görevlisinin kusurlu davranışına karşı verilen hafif bir disiplin cezasıdır. Aylıktan kesme gibi parasal sonucu yoktur; ancak özlük dosyasına işlenir.
Kınama cezası ne demek?
"Kınama : Memura, görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir." — 657 s.K. m.125/B
657 sayılı Kanun'daki disiplin cezaları hafiften ağıra uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarmadır (m.125).
Hangi fiiller kınama gerektirir?
Kanunun m.125/B'de saydığı fiillerden örnekler:
- Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, resmî belge ve araç-gereçlerin korunmasında kusurlu davranmak,
- Görev sırasında amire hal ve hareketiyle saygısız davranmak, verilen emirlere itiraz etmek,
- Devlete ait araç-gereci özel işlerinde kullanmak veya resmî belge, araç-gereci kaybetmek,
- İş arkadaşlarına, maiyetindeki personele ve iş sahiplerine kötü muamelede bulunmak veya söz ya da hareketle sataşmak,
- Borçlarını kasten ödemeyerek hakkında yasal yollara başvurulmasına neden olmak,
- Yetkisi olmadan basına, haber ajanslarına, radyo ve televizyona bilgi veya demeç vermek.
Usul: kim verir, savunma ve süreler
- Yetkili: Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarını disiplin amirleri verir (m.126).
- Savunma: Memurun savunması alınmadan disiplin cezası verilemez; 7 günden az olmamak üzere verilen sürede savunma yapmayan memur bu haktan vazgeçmiş sayılır (m.130).
- Zamanaşımı: Fiilin öğrenildiği tarihten itibaren bir ay içinde disiplin soruşturmasına başlanmazsa ceza verme yetkisi düşer; fiilin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde ceza verilmezse de zamanaşımı dolar (m.127; ikinci fıkra 23.01.2026 tarihli 7573 sayılı Kanunla değiştirildi).
- Karar süresi: Disiplin amiri kınama cezasını soruşturmanın tamamlandığı günden itibaren 15 gün içinde vermek zorundadır (m.128).
İtiraz ve dava
Kınama cezasına karşı disiplin kuruluna itiraz edilebilir; süre kararın tebliğinden itibaren yedi gündür ve süresinde itiraz edilmeyen ceza kesinleşir (m.135). Disiplin cezalarına karşı idari yargı yolu da açıktır; özel bir süre yoksa idare mahkemesinde dava açma süresi altmış gündür (2577 s.K. m.7). İptal davası dilekçesi için: memur disiplin cezasına itiraz ve iptal dilekçesi.
Özlük dosyasından silinme
Kınama cezası alan memur, cezanın uygulanmasından 5 yıl sonra atamaya yetkili amire başvurarak cezanın özlük dosyasından silinmesini isteyebilir; bu sürede davranışları isteği haklı kılıyorsa istek kabul edilir (m.133).
Hükümlüler için kınama
Ceza infaz kurumunda da en hafif disiplin cezası kınamadır: hükümlüye eyleminin kötü niteliğinin ve uygunsuzluğunun açıklanması ve tekrarı hâlinde doğuracağı sonuçlara dikkatinin çekilmesidir (5275 s.K. m.38, 39). Kınamadan başka disiplin cezası kesinleşen hükümlü açık cezaevinden kapalı kuruma gönderilir (5275 s.K. m.14/5).
Ceza mahkûmiyetinin memuriyete etkisi ayrı bir konudur: HAGB'nin memuriyete etkisi.