HAGB Nedir? 2026 Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararı, Memuriyet ve Sicile Etkisi

HAGB, ceza yargılamasında en çok merak edilen kurumlardan biridir; çünkü sonucu doğrudan kişinin sicilini, memuriyetini ve geleceğini etkiler. "Ceza aldım ama HAGB verildi, sabıkam olur mu?" sorusu çok sıktır. Bu yazıda HAGB'nin ne olduğunu, şartlarını, sicile ve memuriyete etkisini, denetim süresinde suç işlenirse ne olacağını ve kanun yolunu güncel Yargıtay kararları ışığında açıklıyoruz.

HAGB nedir, şartları nelerdir?

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m.231), sanık hakkında kurulan mahkûmiyet hükmünün açıklanmayıp sanığın belirli bir denetim süresi boyunca gözlenmesidir. Başlıca şartlar:

• Hükmolunan cezanın 2 yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olması,

• Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm edilmemiş olması,

• Mahkemece, sanığın yeniden suç işlemeyeceği yönünde kanaate varılması,

• Suçtan doğan zararın giderilmesi (aynen iade, önceki hâle getirme veya tazmin),

Bu koşullar oluşursa 5 yıllık (çocuklarda, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu m.23 uyarınca 3 yıllık) denetim süresi belirlenir.

Önemli bir değişikliğe dikkat edilmelidir: CMK m.231'in 5 ila 14. fıkraları 16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanun'la (RG 31.07.2026) yeniden yazılmıştır. Yürürlükteki metinde sanığın HAGB'yi kabul etmesi şartı yer almamaktadır; HAGB için kanunda sayılan üç koşul (önceki kasıtlı mahkûmiyet olmaması, yeniden suç işlemeyeceği kanaati ve zararın tamamen giderilmesi) aranır (CMK m.231/6).

HAGB sabıka kaydında görünür mü?

HAGB kararı, kural olarak adli sicil kaydında (sabıka kaydında) görünmez; bu kararlar yalnızca CMK m.231 kapsamında tutulan kendine özgü bir sistemde, ilgili makamların erişebileceği biçimde kaydedilir. Denetim süresi kasıtlı suç işlenmeden tamamlanırsa dava düşer ve kişi hakkında hiç mahkûmiyet olmamış gibi sonuç doğar (Yargıtay 15. CD, E.2019/4810 K.2019/7214). Bu yönüyle HAGB, normal mahkûmiyete göre kişi lehine önemli bir sonuç doğurur.

HAGB memuriyete engel mi?

Uygulamada belirleyici olan ise, atanılacak kadronun güvenlik soruşturmasına tabi olup olmadığı ve kadronun özel mevzuatıdır. Bu ayrımı aşağıda açıklıyoruz.

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında HAGB çıkar mı?

En yaygın yanılgı, HAGB adli sicilde görünmediği için hiçbir kamu görevi başvurusunda ortaya çıkmayacağı düşüncesidir. Doğrusu şudur: 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu m.4/1-(ç), arşiv araştırmasının kapsamına kesinleşmiş mahkeme kararlarının yanı sıra CMK m.231'in onüçüncü fıkrası kapsamında alınan kararları — yani HAGB kayıtlarını — ve kişi hakkında devam eden ya da sonuçlanmış soruşturma veya kovuşturmalara ilişkin olguları da açıkça dâhil etmiştir. Bu nedenle HAGB kaydı, sabıka kaydında görünmese de arşiv araştırmasında görülebilir.

Kimin hangi araştırmaya tabi olduğu 7315 m.3'te düzenlenmiştir:

Bu noktada hukuken tartışmalı bir denge vardır: CMK m.231/13 ile 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.6, HAGB kayıtlarının ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkemece istenmesi hâlinde kullanılabileceğini öngörürken; 7315 m.4 aynı kayıtları arşiv araştırması kapsamına almaktadır. Danıştay 12. Dairesi, infaz ve koruma memurluğuna ilişkin bir uyuşmazlıkta HAGB kararlarının «devam eden yargılama ya da mahkûmiyet hükmü» olarak değerlendirilmesine hukukî imkân bulunmadığını belirtmiş; ancak somut olayda bu gerekçeyi karardan çıkarmak suretiyle İdare Mahkemesi kararını onamıştır (Danıştay 12. D., E.2016/11200, K.2019/7766, 17.10.2019, oy çokluğuyla). Bu tablo, sonucun kadronun özel mevzuatına ve fiilin niteliğine göre değiştiğini göstermektedir.

Olumsuz bir güvenlik soruşturması sonucuyla karşılaşan adayın, işlemin somut gerekçesini, hangi kayda dayandığını ve bu kaydın atanılacak görevle ölçülü bir ilişkisi bulunup bulunmadığını incelemesi gerekir. Gerekçesiz olan ya da yalnızca HAGB kaydına dayanan işlemler idari yargıda gerekçe, ölçülülük ve masumiyet karinesi yönlerinden denetlenebilir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7 uyarınca idare mahkemelerinde dava açma süresi, özel kanununda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde altmış gün olup bu süre yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. Kaydın silinmesi koşulları için adli sicil kaydı nasıl silinir yazımızı inceleyebilirsiniz.

Denetim süresinde suç işlenirse ne olur?

Denetim süresi, HAGB'nin en kritik yönüdür. Sanık, 5 yıllık denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlemez ve yükümlülüklere uyarsa, hüküm hiç açıklanmaz ve dava düşer. Buna karşılık denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlenirse, mahkeme açıklanması geri bırakılan hükmü açıklar ve ceza infaz edilir hâle gelir (Yargıtay 4. CD, E.2017/22801 K.2018/10401). Denetim süresince dava zamanaşımı da durur.

Özet: HAGB bir "af" değil, koşullu bir bekleme dönemidir; temiz geçirilirse dava düşer, kasıtlı suç işlenirse hüküm hayata döner.

HAGB kararına itiraz ve kanun yolu

HAGB kararına karşı kanun yolu 2 Mart 2024 tarihli 7499 sayılı Kanun ile değişmiştir. CMK m.231/12 uyarınca, m.272/3 saklı kalmak üzere hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Daha önce bu kararlara karşı yalnızca itiraz yolu açıktı; bu nedenle 2 Mart 2024 öncesi ve sonrası kararlarda başvurulacak merci farklıdır. İstinaf ve temyiz incelemesinde karar ve hüküm, usul ve esasa ilişkin hukuka aykırılıklar yönünden denetlenir. Süreyi kaçırmamak için karar tebliğ veya tefhim tarihi esas alınmalıdır.

7589 sayılı Kanun'la HAGB'nin güncel hâli

Yeni metinle gelen en önemli farklardan biri m.231/11'dir: denetim süresini ihlal eden sanık bakımından mahkeme artık hükmü olduğu gibi açıklamakla yetinmek zorunda değildir; sanığın durumunu değerlendirerek cezanın yarısına kadar bir kısmının infaz edilmemesine karar vererek yeni bir hüküm kurabilir ve bu hükme itiraz edilebilir.

Sık yapılan hatalar

• Hagb'yi beraat sanmak.

• Adli sicil ile özel hagb kaydını karıştırmak.

• Her kamu görevi ve güvenlik soruşturması için aynı sonucu varsaymak.

Ceza Hukuku konu haritası

Bu alandaki diğer rehberlerimiz ve araçlarımız:

• 12. Yargı Paketi Neler Getiriyor? Son Durum (2026)
• Adli Para Cezası Taksitlendirme Talep Dilekçesi Örneği ve Şartları
• Adli Para Cezası Ödenmezse Ne Olur? Doğrudan Hapse mi Girilir?
• Adli Sicil Kaydı Nasıl Silinir? 2026 Sabıka Kaydı Sildirme Şartları ve Dilekçe Örneği
• Adli Tatil 2026 Ne Zaman Bitiyor? Süreler Nasıl Uzar?
• Ceza Muhakemesinde Maddi Gerçeğe Ulaşma İlkesi ve Hâkimin Re'sen Delil Araştırma Sınırları
• Ceza Yatarı Hesaplama 2026: Cezaevinde Ne Kadar Kalınır?
• Denetimli Serbestlik Sürecinde Şehir Dışına veya Yurtdışına Gitmek Yasak Mı?
• Gözaltı Kararına İtiraz Nasıl Yapılır? Gözaltı Süresi ve Hakları
• Hapis Cezası Alırsam Cezaevine Girer Miyim?
• Hapis Cezasının Ertelenmesi Talep Dilekçesi Örneği ve İnfaz Şartları
• Kasten Yaralama Suçu Cezası TCK 86 Darp Raporu ve Haksız Tahrik
• Katalog Suçlar Nelerdir? Katalog Suçtan Tutuklanan Biri Ne Zaman Tahliye Olur?
• Meşru Müdafaa (Kendini Savunma) Şartları ve Savunma Dilekçesi Örneği
• Tehdit Suçu Cezası TCK 106 İspat Yolları ve Uzlaşma
• Tutuklamaya İtiraz Dilekçesi Nasıl Yazılır? Tutukluluk Süreleri
• Yakalama Kararı Nedir? Çıkınca Ne Yapmalı (CMK m. 98)
• Yalan İfade ve Tanıklık Suç Duyurusu Dilekçesi Örneği
• Yasadışı Bahis Cezası 2026 ve MASAK Bloke Kaldırma Dilekçesi Örneği
• İftira Suçu Nedir? Cezası, Unsurları ve Şikayet Süreci (TCK m. 267)
• İstinaf ve Temyiz Süreci Nasıl İşler? Süreler ve Sınırlar
• İnfaz (yatar) hesaplama aracı
• Adli para cezası hesaplama aracı

Dosyanıza özel değerlendirme için Ceza Hukuku hizmeti sayfamızı inceleyebilirsiniz.

İlgili rehberler ve hizmetler

Kaydın silinmesi için adli sicil kaydı nasıl silinir; cezanın ertelenmesi için hapis cezasının ertelenmesi; memur yönü için memur disiplin cezası yazılarımıza bakabilirsiniz. Dosyanıza özel değerlendirme için Ceza Hukuku hizmeti sayfamızı inceleyebilirsiniz. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır.

Mevcut yararlı bağlantılar

Kararın resmî metni, resmî mevzuat kaydı.