Ehliyete Geçici El Konulması Kararına İtiraz Süresi ve İtiraz Dilekçesi Örneği

Sürücü belgesine el konulması, sürücünün günlük yaşamını ve mesleğini doğrudan etkileyen bir idari yaptırımdır. Uygulamada birçok sürücü, ölçüm sonucuna veya tutanağa karşı yapılacak bir şey olmadığını düşünür. Oysa ölçüm usulündeki eksiklikler, cihazın kalibrasyon belgelerinin bulunmaması ya da tutanaktaki maddi hatalar kararın kaldırılmasını sağlayabilir. Bu yazıda hangi hâllerde sürücü belgesinin geri alındığı, 12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikler, itiraz süresi ve mercii ile örnek itiraz dilekçesi ele alınmaktadır.

Sürücü Belgesi Hangi Hâllerde Geri Alınır?

Alkollü araç kullanma (2918 sayılı Kanun m.48/5): Hususi otomobillerde 0.50 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücülere idari para cezası verilir ve sürücü belgesi altı ay süreyle geri alınır. Hususi otomobil dışındaki araçlarda promil alt sınırı 0.21 olarak uygulanır. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içinde ikinci kez ihlalde belge iki yıl, üç veya daha fazlasında ise her seferinde beşer yıl süreyle geri alınır.

Ölçüm yaptırmama (m.48/9): 12 Şubat 2026 tarihli değişiklikten sonra, kolluğun yaptığı ölçümü kabul etmeyen sürücüye idari para cezası verilir ve sürücü belgesi beş yıl süreyle geri alınır. Bu, alkollü yakalanmanın ilk kez uygulanan yaptırımından çok daha ağırdır.

Uyuşturucu veya uyarıcı madde (m.48/8): Aynı değişiklikle bu hâlde sürücü belgesi geri alınmaz, doğrudan iptal edilir. Yeniden belge alabilmek için iptalden itibaren en az beş yıl geçmesi, idari para cezalarının tamamının ödenmesi, psiko-teknik değerlendirme ve sağlık kurulu raporu ile sürücü kursunun tamamlanması gerekir.

Hız sınırının aşılması (m.51): Madde 12 Şubat 2026'da baştan yazılmıştır. Belge geri alma, aşım miktarına bağlanmıştır: yerleşim yeri içinde 46-55 km/s aşımda 30 gün, 56-65 km/s aşımda 60 gün, 66 km/s ve üzeri aşımda 90 gün. Yerleşim yeri dışında aynı süreler sırasıyla 51-60, 61-70 ve 71 km/s ve üzeri aşımlar için uygulanır.

Ceza puanı (m.118): Trafik suçunun işlendiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde 100 ceza puanını dolduran sürücünün belgesi iki ay, aynı yıl içinde ikinci kez dolduranın belgesi dört ay süreyle geri alınır; bir yıl içinde üçüncü kez dolduranın belgesi ise süresiz olarak iptal edilir. Ölümle sonuçlanan trafik kazasına asli kusurlu olarak sebebiyet veren sürücünün belgesi bir yıl süreyle geri alınır.

Kanun'da yazılı idari para cezası tutarları her yıl yeniden değerleme oranında güncellendiğinden, tutanaktaki miktarın ihlal tarihindeki tarifeyle karşılaştırılması gerekir.

Ölçüme İtiraz Nasıl Yapılır?

Uygulamada en çok yapılan hata, ölçüm anında itiraz edilmeden olay yerinden ayrılmaktır. Kanun'un 48. maddesinin üçüncü fıkrası açık bir usul öngörür: teknik cihazla yapılan ölçüme itiraz eden veya cihazla ölçüm yapılmasına müsaade etmeyen sürücüler, en yakın adli tıp kurumuna, adli tabipliğe veya Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kuruluşuna götürülerek kan, tükürük veya idrar örneği alınır. Bu işlemde Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 75. maddesi hükümleri (beşinci fıkrası hariç) uygulanır. Yaralanmalı, ölümlü ya da kolluğun müdahil olduğu maddi hasarlı kazalarda muayene zorunludur.

Dolayısıyla itirazın ölçüm anında ve tutanağa geçirilerek yapılması gerekir. İtiraz kayda geçtiğinde numune alma işlemi kolluk eliyle yürütülür ve sonuç resmî bir rapora bağlanır. Kendi imkânlarıyla sonradan alınan özel laboratuvar sonuçlarının delil değeri tartışmalıdır; ölçüm anı ile numune alma anı arasındaki sürenin sonuca etkisi Adli Tıp Kurumu değerlendirmesine tabidir.

Kararın kaldırılması istemiyle ileri sürülebilecek diğer başlıca gerekçeler şunlardır:

• Ölçümde kullanılan cihazın periyodik muayene ve kalibrasyon belgelerinin bulunmaması veya süresinin geçmiş olması.
• Tutanakta ihlal tarihi, saati, plaka veya sürücü bilgilerinde maddi hata bulunması.
• Ceza puanına esas alınan cezaların daha önce kaldırılmış olmasına rağmen puanların silinmemiş olması.
• Tebligatın usulüne uygun yapılmamış olması.

İtiraz Süresi ve Başvuru Mercii

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 27. maddesinin birinci fıkrasına göre idari para cezasına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Bu süre içinde başvuru yapılmazsa karar kesinleşir. Mücbir sebeple sürenin kaçırılması hâlinde, sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren yedi gün içinde başvurulabilir.

Sürücü belgesinin geri alınması yönünden 2918 sayılı Kanun'un 112. maddesi, Kanun'un 6. maddesinde sayılan görevlilerin ve trafik tescil kuruluşlarının yetkilendirildiği hâller hariç olmak üzere geri alma ve iptale sulh ceza mahkemelerinin karar vereceğini düzenler. 12 Şubat 2026 değişikliğiyle 48. maddenin on ikinci fıkrasına eklenen hükme göre geçici geri alma ve iptal işlemleri artık doğrudan kolluk tarafından yapılmaktadır. Kabahatler Kanunu'nun 27. maddesinin sekizinci fıkrası ise, aynı işlem kapsamında idari yargının görev alanına giren kararlar da verilmişse hukuka aykırılık iddialarının idari yargıda görüleceğini öngörür. Görevli merci konusunda tereddüt varsa, on beş günlük süre kaçırılmadan başvuru yapılması esastır.

Yetki bakımından, işlemin yapıldığı yer sulh ceza hâkimliğine başvurulur; Bakırköy ve Yeşilköy çevresinde düzenlenen tutanaklar için Bakırköy Adliyesi'ndeki nöbetçi sulh ceza hâkimliği yetkilidir.

Belgenin İadesi ve Geri Alma Süresinde Araç Kullanma

2026 değişikliğiyle getirilen bir başka kural, geçici olarak geri alınan sürücü belgesinin iade edilebilmesi için ilgili kişi hakkında Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şartıdır. Aynı şart hız ihlali nedeniyle geri alınan belgeler için de geçerlidir. Süre dolsa bile ödenmemiş ceza varsa belge iade edilmez.

Belgesi geri alınmışken araç kullanan sürücüler hakkında Kanun'un 118. maddesinin son fıkrası yollamasıyla 36. maddenin üçüncü fıkrası uygulanır. Bu nedenle geri alma süresi boyunca araç kullanılmamalıdır.

Sürücü Belgesine El Konulmasına İtiraz Dilekçesi Örneği

BAKIRKÖY NÖBETÇİ SULH CEZA HÂKİMLİĞİ'NE

İTİRAZ EDEN: Ad-Soyad (T.C. Kimlik No)
Adres

VEKİLİ: Av. Mete Çelik
Yeşilköy Mah. Çekmece Cad. No:30 D:1, Bakırköy/İstanbul

KARŞI TARAF: ....... Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü

KONU: ../../.... tarihli ve ........ sayılı trafik idari yaptırım karar tutanağı ile sürücü belgesine el konulması işleminin kaldırılması talebidir.

TEBLİĞ / TEFHİM TARİHİ: ../../....

AÇIKLAMALAR:

1- Müvekkil, ../../.... tarihinde saat ........'de ........ plakalı aracı sevk ve idare ederken yapılan denetimde durdurulmuş, teknik cihazla yapılan ölçümde ........ promil değer okunduğu belirtilerek 2918 sayılı Kanun'un 48. maddesi uyarınca sürücü belgesine el konulmuştur.

2- Müvekkil ölçüm sonucuna olay anında itiraz etmiş, itirazı tutanağa geçirilmiştir. Kanun'un 48. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca müvekkilin en yakın sağlık kuruluşuna götürülerek kan örneği alınması gerekirken bu işlem yapılmamıştır.

3- Ölçümde kullanılan cihaza ait periyodik muayene ve kalibrasyon belgeleri dosyaya sunulmamıştır. Kalibrasyonu geçerli olmayan bir cihazla yapılan ölçüm hukuka aykırıdır; bu husus dosyaya celbedilecek belgelerle açıklığa kavuşacaktır.

4- Bu nedenlerle tesis edilen idari yaptırım hukuka aykırı olup kaldırılması gerekmektedir.

HUKUKİ NEDENLER: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.48, 51, 112, 118; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27 ve ilgili mevzuat.

DELİLLER: Trafik idari yaptırım karar tutanağı, sürücü belgesi geri alma tutanağı, ölçüm cihazına ait kalibrasyon ve muayene belgeleri, varsa sağlık kuruluşu raporu, kamera kayıtları, tanık beyanları.

SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle itirazımızın kabulü ile ../../.... tarihli ve ........ sayılı idari yaptırım kararının KALDIRILMASINA ve sürücü belgesinin iadesine karar verilmesini talep ederiz. ../../....

İtiraz Eden Vekili
Av. Mete Çelik
(İmza)

Yasal uyarı: Yukarıdaki taslak genel bilgi amaçlıdır. İhlal türü, tutanağın içeriği ve tebliğ biçimine göre başvurulacak merci, süre ve ileri sürülecek gerekçeler değişir. Somut dosyanız için hukuki değerlendirme alınmasında yarar vardır.

Trafik idari yaptırımlarının bir bölümü araç sahibine plaka üzerinden yazılır; bu tür cezalara itirazın usulü farklıdır ve plakaya yazılan cezaya itiraz yazımızda ele alınmıştır. Alkollü araç kullanma aynı zamanda ceza yargılamasına konu olabilir; kaza meydana gelmişse ayrıca tazminat sorumluluğu doğar ve süreç trafik kazası tazminat davası ile birlikte yürür. Adli para cezasına dönüşen yaptırımların sonuçları için adli para cezası ödenmezse ne olur yazımıza bakabilirsiniz. Çalışma alanlarımız için trafik ve sigorta hukuku ve ceza hukuku sayfalarımızı inceleyebilir, dosyanızla ilgili sorularınız için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Av. Mete Çelik — İstanbul Barosu, Sicil No: 76236