Kıymet Takdirine İtiraz Süresi: 7 Gün, Masraf, Kesin Karar ve İhalenin Feshine Etkisi

Kıymet takdirine itiraz süresi, kıymet takdiri raporunun size tebliğinden itibaren 7 gündür. İtiraz (kanundaki adıyla şikâyet), raporu düzenleten icra dairesinin bulunduğu yerdeki icra mahkemesine yapılır ve şikâyet tarihinden itibaren 7 gün içinde bilirkişi masrafı yatırılmazsa şikâyet kesin olarak reddedilir (İİK m.128/a). İcra mahkemesinin bu konudaki kararı kesindir. Süresinde itiraz etmeyen borçlu, değerin düşük olduğunu sonradan ihalenin feshi davasında ileri süremez.

Bu yazıda kıymet takdirinin ne olduğunu, raporun kime tebliğ edildiğini, itiraz süresinin nasıl işlediğini, masraf ve bilirkişi aşamasını, iki yıl kuralını ve itirazın ihale sürecine etkisini Yargıtay kararlarıyla anlatıyoruz. Haczin genel işleyişi için haciz nedir yazımıza bakabilirsiniz.

Kıymet takdiri nedir?

Kıymet takdiri, haczedilen malın satışa esas değerinin (muhammen bedelin) belirlenmesidir. Satışta açık artırma bu değerin yüzde ellisinden başlar; ihale bedelinin muhammen değerin yüzde ellisini ve satış isteyene öncelikli alacaklar ile masrafları karşılaması gerekir (İİK m.115, taşınmazda m.129 yollamasıyla). Değer düşük belirlenirse malınız gerçek değerinin çok altında satılabilir; bu yüzden rapor, borçlu için en kritik belgelerden biridir.

Taşınmazın önceden belirlenen değerini etkileyen yeni bir yük ortaya çıkarsa icra dairesi değeri yeniden takdir ettirir (İİK m.128/2).

Kıymet takdiri raporu kime ve hangi adrese tebliğ edilir?

Rapor; borçluya, haciz koydurmuş alacaklılara ve diğer ipotekli alacaklılara tebliğ edilir. Tebligat, icra dosyasındaki tebligat adresine; ayrıca bir adres bildirilmemişse tapudaki mevcut adrese yapılır (İİK m.128/2). Adresiniz değiştiyse icra dosyasına yeni adresinizi bildirmeniz, raporun eski adrese gidip sürenin farkında olmadan geçmesini önler.

Tebligat usulsüz yapıldıysa, tebliği öğrendiğinizi beyan ettiğiniz tarih tebliğ tarihi sayılır (Tebligat Kanunu m.32). Bu durumda usulsüz tebligatı ve öğrenme tarihinizi şikâyet dilekçesinde açıkça yazın.

Kıymet takdirine itiraz süresi kaç gündür ve nasıl hesaplanır?

Süre raporun tebliğinden itibaren 7 gündür (İİK m.128/a-1). Tebliğ günü hesaba katılmaz ve süre yedinci günün çalışma saati bitiminde sona erer; son gün resmî tatile denk gelirse süre tatilden sonraki ilk iş gününün sonunda biter (HMK m.92-93). Süre geçerse rapordaki değer kesinleşir.

Masraf süresi şikâyetle birlikte başlar; mahkemenin ayrıca bir masraf muhtırası göndermesini beklemeyin (İİK m.128/a-1). Borçlu, aynı 7 günlük süre içinde malın rızaen satışı için kendisine yetki verilmesini de isteyebilir (İİK m.111/a); bu yol için kıymet takdirinin kesinleşmesi beklenir.

Kıymet takdirine itiraz nereye yapılır?

Raporu düzenleten icra dairesinin bulunduğu yerdeki icra mahkemesine (İİK m.128/a-1). Kıymet takdiri talimatla başka yerdeki icra dairesine yaptırıldıysa raporu hangi dairenin düzenlettiğine bakın. Şikâyet yetkisiz icra mahkemesine yapılırsa mahkeme en geç 10 gün içinde evrak üzerinden yetkisizlik kararı verir ve dosyayı resen yetkili icra mahkemesine gönderir (İİK m.128/a-4); yine de doğru mahkemeye başvurmak zaman kaybını önler.

Şikâyet dilekçesinde şunları yazın:

• İcra dosya numarası, malın tapu veya plaka bilgisi
• Raporun tebliğ tarihi (usulsüzse öğrenme tarihi)
• Değerin neden düşük veya yüksek olduğu: emsal satışlar, imar durumu, bina yaşı ve niteliği, raporda hesaba katılmayan müştemilat veya eklentiler
• İstenen sonuç: "Kıymet takdirinin [daha yüksek / daha düşük] belirlenmesi için yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmesi"

İcra mahkemesi neye bakar, karar değişebilir mi?

Mahkeme, icra müdürlüğünün belirlediği değerin malın gerçek değerini yansıtıp yansıtmadığını bilirkişi incelemesiyle denetler. Bu kapsamda mahkeme talepten fazlasına karar veremez. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, değerin düşük olduğunu ileri süren borçlunun itirazında mahkemenin daha da düşük bir değer belirleyip itirazı "kabul" etmesini taleple bağlılık ilkesine (HMK m.26) aykırı bulmuş; taşınmaz icra müdürlüğünün belirlediği değer yerine bu düşük değerle satışa çıkarıldığı için ihalenin feshine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir (2025/9159 E., 2026/350 K., 22.01.2026, oy birliği).

İcra mahkemesinin kıymet takdirine ilişkin şikâyet hakkında verdiği karar kesindir (İİK m.128/a-son); kanun bu kararı istinafa gidilemeyen kararlar arasında da sayar (İİK m.363/1). Ancak her değer tartışması bu kapsamda değildir: Yargıtay, icra müdürlüğünün kıymet takdiri hiç yapmadığı taşınmazlar için kıymet takdiri yapılması istemine ilişkin şikâyeti İİK m.128/a kapsamında görmemiş ve bu kararın istinaf incelemesine tabi olduğuna karar vermiştir (12. HD 2024/5284 E., 2024/8209 K., 07.10.2024, oy birliği).

Kıymet takdiri yeniden istenebilir mi?

Kesinleşen kıymet takdirinin yapıldığı tarihten itibaren iki yıl geçmedikçe yeniden kıymet takdiri istenemez. İstisna: doğal afetler ve imar durumunda çok önemli değişiklik gibi benzer hâllerde süre dolmadan da yeniden takdir istenebilir (İİK m.128/a-2). Bu yasak iki yılla sınırlı olduğundan, süre dolduktan sonra satış hâlâ yapılmamışsa yeniden kıymet takdiri istenebilir.

Süresinde itiraz etmezsem ihalenin feshini isteyebilir miyim?

Değer gerekçesiyle hayır. Yargıtay'a göre kıymet takdirine itiraz üzerine verilen karar kesin olsa da süresinde şikâyet hakkını kullanan kişinin bu kararı ihalenin feshi aşamasında tekrar tartışması mümkündür; kıymet takdirine süresinde itiraz etmeyenler ise kıymet takdirine ilişkin hususları ihalenin feshi sebebi olarak ileri süremez (12. HD 2025/9159 E., 2026/350 K., oy birliği). Bu nedenle 7 günlük süre, satışın kendisine karşı sonradan kullanılabilecek en önemli itiraz hakkını da korur.

İhale sonrası başvuru yolu, süreleri ve para cezası için ihalenin feshi davasını ayrıca değerlendirmek gerekir. Borcu satıştan önce taksitle ödemeyi düşünüyorsanız taksit taahhüdünün satış talebinden önce verilmesi gerektiğini unutmayın (İİK m.111).