Bakırköy / İstanbul · Hafta içi 09:00 – 18:00
0 531 993 34 33iletisim@avmetecelik.com
Mete ÇelikHukuk Bürosu
Ceza Hukuku · Bilgilendirme yazısı

Şikâyet Süresi Geçti mi? Şikâyete Bağlı Suçlar ve 6 Aylık Sürenin Başlangıcı

Av. Mete ÇelikAv. Mete Çelikİstanbul Barosu · 4 dk okuma
Yayınlanma:
Kısa cevap

Şikâyete bağlı suçlar, savcılığın ancak mağdurun şikâyeti üzerine soruşturabildiği suçlardır; hafif kasten yaralama (TCK 86/2), mala zarar verme (151/1), güveni kötüye kullanmanın temel hâli (155/1) ve kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hariç hakaret bunlara örnektir. Şikâyet, fiili ve faili öğrendiğiniz günden itibaren 6 ay içinde yapılmalıdır; hakarette bu süre fiilden itibaren 2 yılı geçemez (TCK 73).

İçindekiler · 7 bölüm
Şikâyet Süresi Geçti mi? Şikâyete Bağlı Suçlar ve 6 Aylık Sürenin Başlangıcı

Şikâyete bağlı suç, savcılığın ancak mağdur veya şikâyet hakkı olan kişi başvurursa soruşturup dava açabildiği suçtur (TCK m.73). Bu suçlarda şikâyet kural olarak, fiili ve failin kim olduğunu öğrendiğiniz günden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır; süre geçerse soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.

Durumunuza göre ilk adım

  • Olayı ve faili öğrendiyseniz: Her iki öğrenme tarihini gösteren mesaj, tutanak, rapor gibi belgeleri saklayın; delillerin tamamını toplamayı beklerken süreyi kaçırmayın.
  • Suçun şikâyete bağlı olup olmadığını bilmiyorsanız: Suçun temel hâlini ve ağırlaştırılmış (nitelikli) hâlini ayrı kontrol edin; aşağıdaki tablo başlangıç içindir.
  • Şikâyet ettiniz ve vazgeçmeyi düşünüyorsanız: Şikâyetten vazgeçme ve sonuçları yazısına geçin.

Şikâyet süresi ne zaman başlar? (TCK 73)

Genel şikâyet süresi altı aydır (TCK m.73/1). Süre olay tarihinden değil, şikâyet hakkı olan kişinin hem fiili hem de failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar. Bu öğrenme, dava zamanaşımı süresini geçmemek kaydıyla dikkate alınır (m.73/2).

Varsayımsal örnek: Arabanızın 10 Ocak'ta çizildiğini gördünüz, yapanın komşunuz olduğunu 1 Mart'ta güvenlik kamerası kaydından öğrendiniz. Mala zarar verme şikâyete bağlı olduğundan altı aylık süre 1 Mart'tan başlar ve 1 Eylül'de dolar. Failin kimliğini öğrendiğiniz tarihi kanıtlayan kaydı dosyaya koymanız gerekir.

Şikâyet hakkı olan birden fazla kişi varsa birinin süreyi kaçırması diğerlerinin hakkını düşürmez (m.73/3).

Hakaret suçunda şikâyet süresi ne kadar?

Şikâyete bağlı hakarette de altı aylık süre geçerlidir; ancak 2024'te eklenen kural uyarınca bu süre, nasıl öğrenilmiş olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez (TCK m.73/2, 7531 s.K. ile ek cümle).

Varsayımsal örnek: Hakkınızdaki hakaret içerikli paylaşım 1 Şubat 2025'te yapıldı, siz 15 Ocak 2027'de gördünüz. Öğrenmeden itibaren altı ay 15 Temmuz 2027'ye uzansa da iki yıllık üst sınır 1 Şubat 2027'de dolduğu için şikâyetin en geç bu tarihte yapılması gerekir. Sosyal medyadaki hakarette başvurunun içeriği için sosyal medyada hakaret davası yazısına bakabilirsiniz.

Hangi suçlar şikâyete bağlıdır?

Bir suçun şikâyete bağlı olup olmadığı o suçu düzenleyen maddede "şikâyet üzerine" ifadesiyle gösterilir. Aynı suçun temel hâli şikâyete bağlıyken ağırlaştırılmış hâli resen (kendiliğinden) soruşturulabilir. Aşağıdaki örnekler tam liste değildir:

Suç ve maddeŞikâyet aranır mı?Dikkat edilecek ayrım
Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilen hafif kasten yaralama (TCK m.86/2)EvetEşe, boşanılan eşe, kardeşe, üstsoy veya altsoya karşı, silahla ya da kamu görevi nedeniyle işlenirse şikâyet aranmaz (m.86/3)
Mala zarar verme (TCK m.151/1)EvetAğırlaştırılmış hâller (m.152) ayrıca incelenir
Güveni kötüye kullanmanın temel hâli (TCK m.155/1)EvetMeslek, ticaret veya hizmet ilişkisi nedeniyle teslim edilen eşyada (m.155/2) kanunda şikâyet şartı yoktur
Hakaret (TCK m.125, 131)Kural olarak evetKamu görevlisine görevinden dolayı hakarette şikâyet aranmaz; ayrıca iki yıllık üst sınır var

Örneğin eşinizin size karşı işlediği hafif yaralama, yaralama hafif olsa bile TCK m.86/3-a nedeniyle şikâyete bağlı değildir; şikâyetten vazgeçseniz de dosya devam eder. Ceza miktarları için kasten yaralama suçu yazısına bakabilirsiniz.

Şikâyet nereye ve nasıl yapılır? (CMK 158)

Şikâyet Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluğa (polis, jandarma) yapılır (CMK m.158/1). Valilik, kaymakamlık veya mahkemeye verilen şikâyet de savcılığa gönderilir (m.158/2). Şikâyet yazılı dilekçeyle ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü yapılabilir (m.158/5).

Şikâyet dilekçesinde olayın ne zaman ve nasıl olduğunu, faili tanıyorsanız kimlik bilgilerini, olayı ve faili hangi tarihte öğrendiğinizi ve delillerinizi yazın. Soyut ve genel nitelikteki bir şikâyet hakkında soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilebileceğinden (m.158/6) olayı somut anlatmak önemlidir. Başvurudan sonraki aşamalar ceza davası rehberinde anlatılıyor.

Şikâyet süresi geçerse ne olur?

Altı aylık süre (hakarette iki yıllık üst sınır) geçtikten sonra yapılan şikâyetle soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (TCK m.73/1). Ancak bu sonucu kabul etmeden önce üç noktayı kontrol edin: suç gerçekten şikâyete bağlı mı, süre fail öğrenildiğinde mi başladı, olay ağırlaştırılmış hâle mi giriyor? Resen soruşturulan suçlarda şikâyet süresi yoktur; yalnız dava zamanaşımı uygulanır.

Kovuşturma başladıktan sonra suçun şikâyete bağlı olduğu anlaşılırsa, mağdur açıkça şikâyetten vazgeçmedikçe yargılamaya devam edilir (CMK m.158/7).

Şikâyet ile suç duyurusu (ihbar) farkı nedir?

Şikâyet, suçtan zarar gören kişinin başvurusudur ve şikâyete bağlı suçlarda soruşturmanın ön şartıdır. İhbar ise suçu öğrenen herhangi bir kişinin bildirimidir. Şikâyete bağlı bir suçta yalnız üçüncü kişinin ihbarı soruşturma için yeterli olmaz; hak sahibinin şikâyeti aranır.

Ceza soruşturmaları hakkında hizmet bilgisi için ceza hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

Hukuki dayanaklar

Önemli not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuz için ön görüşme talep ederek değerlendirme alabilirsiniz.

Konunuzu değerlendirelim

Ceza Hukuku konularında ön görüşme talep edebilirsiniz.

Soru ve yorumlar

Yorumlar, moderasyon onayından sonra yayımlanır.

Yorumlar moderasyon sonrası yayımlanır.

Henüz yayımlanmış yorum bulunmuyor.