Taşkın Haciz Nedir? Borçtan Fazla Haciz ve 7 Günlük Şikâyet

Taşkın haciz (aşkın haciz), borçlunun malvarlığına alacağı karşılayacak miktardan fazla haciz konulmasıdır. İİK m.85/1'e göre alacaklının ana para, faiz ve masraflar dahil bütün alacağına yetecek kadar mal haczedilir; bu miktarı aşacak şekilde haciz yapılamaz. Borçlu, fazla hacizlerin kaldırılması için icra mahkemesine şikâyet yoluyla başvurabilir (İİK m.16); mahkemenin bu konudaki kararı kesindir (İİK m.363/1).

Bu yazıda haczin hangi ölçüye göre sınırlandığını, hangi durumlarda taşkın hacizden söz edildiğini, şikâyetin nasıl ve hangi sürede yapıldığını anlatıyoruz. Haczin türleri ve genel sınırları için haciz nedir rehberimize bakabilirsiniz.

Haciz hangi miktarla sınırlıdır?

Ölçü, takip dosyasındaki toplam alacaktır: ana para, işlemiş faiz ve takip masrafları. İİK m.85/1 haczi bu toplama yetecek miktarla sınırlar ve aşan haczi yasaklar. Aynı maddenin son fıkrası haczi yapan memura, borçlu ile alacaklının menfaatlerini mümkün olduğu kadar dengeleme görevi verir.

Kanun ayrıca değeri satış masraflarını karşılamayacağı kesin olan malların hiç haczedilmeyeceğini düzenler (İİK m.85/5). Yani hem çok fazla hem de anlamsız derecede az değerli mal haczi kanunun ölçüsüne aykırıdır.

Hangi durumlarda taşkın haciz vardır?

Tablodaki ilk satırdaki tutarlar örnektir. Değerlendirmede malın piyasa değeri değil, satışta elde edilebilecek tutar önemlidir. Elektronik satışta birinci ve ikinci ihale, malın muhammen kıymetinin %50'si üzerinden başlar ve artırma bedelinin bu tutarla öncelikli alacakların toplamından hangisi fazlaysa onu geçmesi gerekir (İİK m.115/1, 129). Bu nedenle bir malın tahmini değeri borcu aşsa bile, öncelikli alacaklar ve satış oranı dikkate alındığında haciz taşkın olmayabilir.

Haczedilen malın değeri nasıl belirlenir?

Haczi yapan memur malın değerini takdir eder; tapu veya trafik sicili gibi bir sicile kayıtlı malların değerini ise bilirkişi belirler (İİK m.87). Kıymet takdiri raporu taraflara tebliğ edilir ve raporun tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet edilebilir (İİK m.128/a). Değer tespiti, taşkın haciz iddiasının hesabında temel veridir; bu nedenle kıymet takdirine itiraz edip etmemeyi de taşkın haciz şikâyetiyle birlikte düşünmek gerekir.

Taşkın hacze karşı ne yapılır?

1. Dosyadaki güncel borç tutarını (ana para, faiz, masraf) icra dairesinden öğrenin; faiz kısmını icra faiz hesaplama aracımızla kontrol edebilirsiniz.
2. Hangi mallara ve hesaplara haciz konulduğunu, varsa kıymet takdirlerini ve mallar üzerindeki önceki hacizleri tespit edin.
3. Borcu karşılayacak malları gösterip fazla hacizlerin kaldırılmasını icra dairesinden talep edin.
4. Talep reddedilirse veya haczin kendisi kanuna aykırıysa icra mahkemesine şikâyette bulunun (İİK m.16).

Borçlu, haczedilen taşınmazın satışa çıkarılmasından önce borcu karşılayacak taşınır mal veya vadesi gelmiş sağlam bir alacak gösterirse, taşınmaz üzerindeki haciz devam etmek üzere gösterilen mal da haczedilir (İİK m.85/3). Bu kural taşkın hacizden farklıdır: taşınmazın haczini kaldırmaz, satışta önceliği değiştirmeye yöneliktir.

Taşkın haciz şikâyeti kaç gün içinde yapılır?

İİK m.16/1'e göre icra dairesi işlemlerine karşı şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren 7 gün içinde yapılır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 09.10.2024 tarihli, 2024/6641 E. 2024/8374 K. sayılı kararına konu dosyada taşkın haciz şikâyeti 7 günlük süre aşımı nedeniyle reddedilmiş ve bu karara karşı temyiz yolu kapalı bulunmuştur. Bu nedenle haczi öğrendiğiniz tarihi kayda alın ve beklemeden başvurun.

Taşkın haciz kararına itiraz edilebilir mi?

Hayır. İİK m.363/1, icra mahkemesinin 85. maddenin uygulanma biçimine ilişkin kararlarını istinaf yolunun dışında tutar. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 27.10.2025 tarihli, 2025/5902 E. 2025/6767 K. sayılı kararında da taşkın haciz şikâyetine ilişkin icra mahkemesi kararının kesin olduğu ve istinaf başvurusunun bu yönden reddinin doğru olduğu kabul edilmiştir. Şikâyet dilekçesinin ilk seferde eksiksiz hazırlanması bu yüzden önemlidir.

Haczin ardından süreçlerin nasıl ilerlediğini icra borcu ödenmezse ne olur yazımızda, banka hesaplarına gelen hacizleri ise kaç ay borç ödenmezse icra gelir ve 89/1 haciz ihbarnamesi yazılarımızda anlattık. Dosyanızdaki hacizlerin borçla orantılı olup olmadığını birlikte değerlendirmek için icra ve iflas hukuku sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.