Bakırköy / İstanbul · Hafta içi 09:00 – 18:00
0 531 993 34 33iletisim@avmetecelik.com
Mete ÇelikHukuk Bürosu
İcra Hukuku · Bilgilendirme yazısı

İcra Mahkemesine Şikâyet (İİK 16): 7 Gün Süre, Süresiz Şikâyet Hâlleri ve Örnek Dilekçe

Av. Mete ÇelikAv. Mete Çelikİstanbul Barosu · 8 dk okuma
Yayınlanma:
Kısa cevap

İcra mahkemesine şikâyet, icra dairesinin kanuna aykırı veya olaya uygun olmayan bir işleminin bozulması ya da düzeltilmesi için icra mahkemesine başvurmaktır (İİK m.16). Şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren 7 gün içinde yapılır. Bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz geciktirilmesi ile kamu düzenine aykırı işlemlere karşı süre yoktur. Şikâyet, mahkeme ayrıca karar vermedikçe takibi durdurmaz (İİK m.22). Borca ilişkin itirazlar ise şikâyetle değil, süresinde ödeme emrine itirazla ileri sürülür.

İçindekiler · 11 bölüm
İcra Mahkemesine Şikâyet (İİK 16): 7 Gün Süre, Süresiz Şikâyet Hâlleri ve Örnek Dilekçe

İcra dairesi haczi yanlış mala mı koydu, ödeme emrini usulsüz mü tebliğ etti, ya da haciz talebinizi gerekçesiz mi reddetti? İcra müdürlüğünün kanuna veya olaya aykırı bir işlemine karşı başvurulacak yol, icra mahkemesine şikâyettir (İİK m.16). Şikâyet kural olarak işlemin öğrenildiği tarihten itibaren 7 gün içinde yapılır; bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz geciktirilmesi ile kamu düzenine aykırı işlemler ise süreye bağlı değildir. Bu yazıda şikâyetin hangi işlemlere karşı yapıldığını, sürenin nasıl hesaplandığını, şikâyetin takibi durdurup durdurmadığını ve örnek bir şikâyet dilekçesini anlatıyoruz. Bakırköy icra avukatı olarak en sık gördüğümüz kayıp, itiraz edilmesi gereken bir konunun şikâyet olarak ya da şikâyet edilmesi gereken bir işlemin süre geçtikten sonra ileri sürülmesidir.

İcra mahkemesine şikâyet nedir?

Şikâyet, icra ve iflas dairelerinin yaptığı bir işlemin kanuna aykırı olması veya olaya uygun bulunmaması nedeniyle icra mahkemesinden o işlemin bozulmasını ya da düzeltilmesini isteme yoludur. Kanunun çözümünü mahkemeye bıraktığı konular şikâyetin dışındadır (İİK m.16/1). Şikâyeti, icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesi hâkimi inceler (İİK m.4).

Şikâyet bir borç tartışması değildir; icra dairesinin işlemine yöneliktir. "Borcum yok", "borç daha önce ödendi" veya "senetteki imza benim değil" gibi itirazlar şikâyetle değil, kanunun bunlar için öngördüğü itiraz yollarıyla ileri sürülür.

Hangi işlemler şikâyet edilebilir?

Uygulamada en sık şikâyet konusu olan işlemler şunlardır:

  • Usulsüz tebligat: Ödeme emri veya icra emri usulüne aykırı tebliğ edildiyse, tebliğ tarihinin öğrenme tarihi olarak düzeltilmesi istenir.
  • Kanuna aykırı haciz: Haczedilemeyen mallara konulan haciz, borcu aşan taşkın haciz, kanunda izin verilmeyen saatte yapılan gece haczi.
  • Maaş haczinde oran veya sıra hatası: Kanuni oranı aşan ya da sıraya aykırı kesinti için maaş haczinin kaldırılması yazımızdaki şikâyet adımlarına bakabilirsiniz.
  • Talebin reddi veya hiç işlem yapılmaması: Alacaklının haciz, satış veya muhafaza talebinin reddedilmesi ya da dosyanın sebepsiz bekletilmesi.
  • Takip ehliyetine aykırılık: Örneğin vesayet altındaki bir kişiye vasisi gösterilmeden takip yapılması.

Bazı işlemler için kanun ayrı şikâyet süresi veya usulü öngörür. Örneğin kambiyo senedine dayalı takipte senedin bono veya çek niteliği taşımadığı şikâyeti ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gün içinde yapılır (İİK m.168/3, 170/a; ayrıntı için kambiyo senetlerine özgü haciz yolu). Haczedilen malın değerine yönelik itirazın da kendi süresi ve masraf kuralı vardır (kıymet takdirine itiraz).

Şikâyet ile itiraz arasındaki fark nedir?

Şikâyet (İİK m.16)Genel ilamsız takipte itirazKambiyo takibinde borca itiraz
Neye karşı?İcra dairesinin işlemineAlacaklının alacak iddiasına (borca, imzaya, yetkiye)Alacaklının alacak iddiasına
Nereye?İcra mahkemesineİcra dairesineİcra mahkemesine (İİK m.168/5, 169)
SüreÖğrenmeden itibaren 7 gün; bazı hâllerde süresizÖdeme emri tebliğinden itibaren 7 günÖdeme emri tebliğinden itibaren 5 gün
Takibe etkisiMahkeme karar vermedikçe durdurmaz (İİK m.22)Süresinde itiraz takibi durdurur (İİK m.66)Satış dışındaki takip işlemlerini durdurmaz (İİK m.169)
Sonuçİşlem bozulur veya düzeltilir (İİK m.17)Alacaklı itirazın kaldırılmasını veya iptalini isterMahkeme itirazı inceler; kabul kararıyla takip durur (İİK m.169/a)

Yanlış yolu seçmek hak kaybı doğurabilir. Bir dosyada borçlu, aynı alacak için ikinci bir ilamsız takip yapıldığını (mükerrer takip) ve faizin fahiş olduğunu icra mahkemesine "şikâyet" olarak ileri sürmüştü. İstinaf mahkemesi bu iddiaların borca itiraz niteliğinde olduğunu, genel haciz yoluyla ilamsız takipte icra dairesine yapılması gerektiğini ve icra mahkemesine yapılan başvurunun sonuç doğurmayacağını kabul etti; Yargıtay bu kararı oy çokluğuyla onadı (12. HD 26.01.2023, 2022/10917 E. 2023/549 K.). Karşı oy, mükerrer takip iddiasının kamu düzenine ilişkin olduğu için süresiz şikâyetle ileri sürülebileceğini savunmuştur. Konu tartışmalı olduğundan, ödeme emri geldiğinde borca ilişkin her itirazı süresi içinde icra dairesine bildirmek en güvenli yoldur; ödeme emrine itirazın adımları için icra takibine itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Şikâyet süresi nasıl hesaplanır?

Kural, şikâyetin işlemin öğrenildiği tarihten itibaren 7 gün içinde yapılmasıdır (İİK m.16/1). İşlemin yapıldığı tarih değil, şikâyet edenin onu öğrendiği tarih esas alınır.

  • İlk gün sayılmaz; son gün resmî tatile denk gelirse süre tatili izleyen gün biter (İİK m.19).
  • Süre hak düşürücüdür. Yargıtay, şikâyet süresinin hak düşürücü olduğunu ve mahkemece kendiliğinden gözetileceğini belirterek, öğrenme tarihinden 11 gün sonra yapılan usulsüz tebligat şikâyetini esastan inceleyen istinaf kararını bozmuştur (12. HD 09.10.2025, 2025/3754 E. 2025/6159 K., oy birliği).
  • Öğrenme tarihini kim ispat eder? Şikâyetçinin bildirdiği öğrenme tarihi esas alınır; karşı taraf bunun aksini ancak yazılı belgeyle ispat edebilir, tanıkla ispat edemez. Aynı kararda Yargıtay, avukatın aynı dosyadaki başka bir borçlu adına UYAP'tan evrak görebilmesinin, henüz vekaletnamesi sunulmamış şikâyetçi borçlu için öğrenme sayılmayacağını kabul etmiştir (12. HD 17.09.2024, 2024/2171 E. 2024/7347 K., oy birliği).

Pratikte en güvenli yol, işlemi öğrendiğiniz günü belgeyle (tebligat, UYAP kaydı, haciz tutanağı) not etmek ve 7 günü beklemeden başvurmaktır.

Hangi durumlarda süresiz şikâyet edilebilir?

7 günlük kuralın iki istisnası vardır:

  1. Bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması. Bu durumda her zaman şikâyet edilebilir (İİK m.16/2). Yargıtay, alacaklının belediyeye ait bazı hesaplara haciz konulması talebinin icra müdürlüğünce reddedilmesine karşı yaptığı başvuruyu "hakkın yerine getirilmemesi" saymış; şikâyeti 7 günlük süre geçtiği gerekçesiyle reddeden istinaf kararını bozmuştur (12. HD 30.06.2025, 2025/2819 E. 2025/5007 K., oy birliği).
  2. Kamu düzenine aykırı işlemler. Kanunda açıkça yazılı olmasa da bu işlemlere karşı süresiz şikâyet yoluna gidilebileceği öğretide ve Yargıtay uygulamasında kabul edilir (aynı karar). Örneğin vesayet altına alınmış bir kişi hakkında vasisi gösterilmeden başlatılan takipte, takip ehliyeti kamu düzenine ilişkin olduğundan her zaman şikâyet edilebilir; icra müdürü ve mahkeme bu geçersizliği kendiliğinden gözetir (12. HD 23.10.2024, 2024/3448 E. 2024/8968 K., oy birliği).

Hangi aykırılığın kamu düzenine ilişkin sayılacağı her dosyada ayrıca değerlendirilir. "Süresiz şikâyet" ihtimaline güvenip 7 günü kaçırmak risklidir; mahkeme iddianızı süreye tabi bir şikâyet olarak nitelendirebilir.

Şikâyet icra takibini durdurur mu?

Hayır. Şikâyet, icra mahkemesi ayrıca karar vermedikçe icrayı durdurmaz (İİK m.22). Bu nedenle örneğin satış veya muhafaza aşamasındaki bir işleme şikâyet ediyorsanız, dilekçede icra işleminin şikâyet sonuçlanıncaya kadar durdurulmasını da açıkça istemeniz gerekir.

Başvuru nasıl yapılır ve mahkeme ne kadar sürede karar verir?

  • Nereye: İşlemi yapan icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesine (İİK m.4).
  • Nasıl: Dilekçeyle veya icra mahkemesine sözlü beyanla (ifade tutanağa geçirilerek) başvurulabilir (İİK m.18/2).
  • Yargılama: İcra mahkemesine gelen işler ivedidir ve basit yargılama usulü uygulanır. Mahkeme, icra dairesinden açıklama istemeye veya duruşma yapmaya gerek olup olmadığını takdir eder; 10 günlük karar süresi yalnız duruşma yapılmayan işler içindir ve işin mahkemeye geldiği tarihten başlar. Duruşmalı işlerde kanun ayrı bir karar süresi koymaz; yalnız duruşmanın zorunluluk hâlinde ve her seferinde 30 günü geçmemek üzere ertelenebileceğini söyler (İİK m.18/3).
  • Sonuç: Şikâyet kabul edilirse işlem bozulur veya düzeltilir; icra dairesinin sebepsiz yapmadığı veya geciktirdiği işin yapılması emredilir (İİK m.17).

Şikâyet kararına karşı istinaf yolu var mı?

Kanunda sayılan bazı şikâyet kararları kesindir. Örneğin taşkın hacze ilişkin İİK m.85'in uygulanma biçimi, icra dairesinin hesapladığı vekâlet ücreti, yediemin ücreti ve değiştirilmesi, hacizli taşınırların muhafaza şekli, kıymet takdirine ilişkin şikâyet ve satış ilanının iptali hakkındaki kararlar istinafa götürülemez (İİK m.363/1). Diğer kararlara karşı, uyuşmazlık konusu değer kanundaki parasal sınırı aşıyorsa kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Bu sınır her yıl yeniden değerleme oranında artırılır ve şikâyetin yapıldığı tarihteki miktar esas alınır (İİK m.363/1, Ek m.1). İstinaf başvurusu satış dışındaki icra işlemlerini durdurmaz (İİK m.363/4).

Örnek icra mahkemesine şikâyet dilekçesi

Aşağıdaki iskelet, usulsüz tebligat şikâyeti için örnek olarak hazırlanmıştır. Köşeli parantezli alanları kendi dosyanıza göre doldurun; başka bir işleme şikâyet ediyorsanız "Açıklamalar" bölümünü o işleme göre yazın.

[İL] NÖBETÇİ İCRA HUKUK MAHKEMESİ'NE

ŞİKÂYET EDEN (BORÇLU): [Ad Soyad, T.C. kimlik no, adres]

KARŞI TARAF (ALACAKLI): [Ad Soyad / Unvan, adres]

İCRA DOSYASI: [İl] [..]. İcra Dairesi [Yıl/Esas] E.

KONU: Ödeme emri tebliğinin usulsüzlüğü nedeniyle tebliğ tarihinin [öğrenme tarihi] olarak düzeltilmesi istemidir (İİK m.16).

AÇIKLAMALAR:

  1. Yukarıda numarası yazılı dosyada adıma düzenlenen ödeme emri [tebliğ tarihi] tarihinde [tebliğin yapıldığı kişi/yer] tebliğ edilmiş gösterilmiştir.
  2. Tebligat [usulsüzlüğün somut nedeni] nedeniyle usulsüzdür.
  3. Tebligattan [öğrenme tarihi] tarihinde [nasıl öğrenildiği: örneğin banka hesabına haciz konulması] üzerine haberdar oldum. Şikâyetim bu tarihten itibaren 7 gün içinde yapılmaktadır.

DELİLLER: İcra dosyası, tebliğ mazbatası, [öğrenmeyi gösteren belge].

SONUÇ VE İSTEM: Ödeme emri tebliğinin usulsüz olduğunun tespiti ile tebliğ tarihinin [öğrenme tarihi] olarak düzeltilmesine, şikâyet sonuçlanıncaya kadar icra işlemlerinin durdurulmasına, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ederim.

[Tarih] — Şikâyet Eden [Ad Soyad, imza]

EKLER: [Belgeler]

Usulsüz tebligatta muhatabın tebliği öğrendiğini beyan ettiği tarih tebliğ tarihi sayılır (Tebligat Kanunu m.32); ödeme emrine itiraz süresi de bu tarihe göre hesaplanır. Borca itirazınız varsa bunu süresi içinde icra dairesine ayrıca yapmanız gerekir.

Hangi durumda başka yola gitmelisiniz?

  • Borç, takip kesinleştikten sonra ödendi: Şikâyet değil, takibin iptali (İİK m.71). Ödemenin noterden onaylı ya da imzası alacaklı tarafından kabul edilmiş bir belgeyle veya alacaklının beyanıyla ispatlanması gerekir; yalnız ödeme yaptığını söylemek yetmez.
  • Borç hiç yok veya senede ilişkin itiraz: Ödeme emrine süresi içinde itiraz; takip kesinleştiyse menfi tespit davası.
  • İcra dairesi görevlisinin kusurundan doğan zarar: Şikâyet işlemi bozdurur veya düzelttirir, zararı karşılamaz. Görevlinin kusurundan doğan tazminat davası ancak idare (Devlet) aleyhine, adliye mahkemesinde açılır (İİK m.5).

İcra dosyasında hangi işlemin şikâyete, hangisinin itiraza konu olduğu çoğu zaman tek bir belgeye bakarak anlaşılmaz. Süre işlemeye başladıysa dosyanızı birlikte değerlendirmek için bize ulaşabilirsiniz.

Hukuki dayanaklar

Önemli not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuz için ön görüşme talep ederek değerlendirme alabilirsiniz.

Konunuzu değerlendirelim

İcra Hukuku konularında ön görüşme talep edebilirsiniz.

Soru ve yorumlar

Yorumlar, moderasyon onayından sonra yayımlanır.

Yorumlar moderasyon sonrası yayımlanır.

Henüz yayımlanmış yorum bulunmuyor.