89/1 haciz ihbarnamesi, borçlunun sizdeki alacağının veya malının haczedildiğini ve borcunuzu artık yalnız icra dairesine ödeyebileceğinizi bildiren yazıdır (İİK m.89/1). Borcunuz yoksa tebliğden itibaren 7 gün içinde icra dairesine yazılı veya sözlü bildirim yapmalısınız. İtiraz edilmezse borç zimmetinizde sayılır, 89/2 ve 89/3 gelir; 89/3'ten sonra 15 gün içinde ödeme ya da menfi tespit davası gerekir. Gerçeğe aykırı beyan 3 aydan 1 yıla kadar hapis gerektirir (m.338).
89/1 haciz ihbarnamesi nedir, gelirse ne yapılır? 7 gün içinde itiraz, 89/2 ve 89/3 farkı, 15 günlük menfi tespit, yanlış beyanın cezası ve cevap örneği.
89/1 haciz ihbarnamesi, icra dairesinin borçlunun sizdeki alacağını veya malını haczettiğini bildiren ve bundan sonra borcunuzu yalnız icra dairesine ödeyebileceğinizi söyleyen yazıdır (İİK m.89/1). Borçluya borcunuz yoksa bunu tebliğden itibaren 7 gün içinde icra dairesine yazılı veya sözlü bildirmeniz gerekir; susarsanız borç sizin zimmetinizde sayılır.
İhbarname işverene, bankaya, kiracıya, müşteriye ya da borçlunun malını elinde tutan herkese gönderilebilir. İtiraz edilmezse sırasıyla 89/2 ve 89/3 ihbarnameleri gelir ve sonunda borçlu olmadığınız bir para sizden tahsil edilebilir. Aşağıda üç ihbarname arasındaki farkı, itiraz sebeplerini ve kısa bir cevap örneğini veriyoruz.
89/1, 89/2 ve 89/3 Haciz İhbarnamesi Arasındaki Fark Nedir?
| İhbarname | Ne zaman gönderilir? | Muhatabın süresi | Süre geçerse | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| 89/1 | Borçlunun üçüncü kişideki alacağı veya malı haczedilince | Tebliğden itibaren 7 gün içinde itiraz | Borç zimmette, mal elde sayılır; 89/2 gönderilir | İİK m.89/1-3 |
| 89/2 | 89/1'e süresinde itiraz edilmezse | Tebliğden itibaren 7 gün içinde itiraz, yoksa ödeme veya teslim | 89/3 gönderilir | İİK m.89/3 |
| 89/3 | 89/2'ye itiraz edilmez ve ödeme yapılmazsa | 15 gün içinde ödeme, teslim ya da menfi tespit davası; dava belgesini bildirimden itibaren 20 gün içinde icra dairesine vermek | Zimmette sayılan borç zorla tahsil edilir | İİK m.89/3 |
Her aşamada tanınan süre kısadır; en ucuz ve en kolay aşama, 89/1'e 7 gün içinde verilen doğru cevaptır.
89/1 Haciz İhbarnamesi Kime Gelir?
İhbarname, borçlunun alacaklı olduğu ya da malının bulunduğu herhangi bir gerçek veya tüzel kişiye gönderilebilir. En sık muhataplar şunlardır:
- Borçlunun işvereni (ödenmemiş ücret, prim veya diğer alacaklar için),
- Borçlunun hesabının bulunduğu banka,
- Borçluya kira ödeyen kiracı veya borçluya fatura borcu bulunan müşteri,
- Borçlunun malını emanet, rehin veya başka bir sebeple elinde tutan kişi.
Tüzel kişilerde ihbarname şubeye veya bütün şubeleri kapsayacak şekilde merkeze tebliğ edilir; merkeze tebliğ edilmişse merkez bütün şubeleri kapsayan beyan vermek zorundadır (m.89/7). İhbarname ve cevaplar güvenli elektronik imzayla UYAP üzerinden de gönderilebilir; bu yolla yapılan bildirim tebliğ yerine geçer.
Çalışanın maaşına konulan haciz için ayrıca İİK m.355 uygulanır: işveren haczi ve maaş miktarını en geç 1 hafta içinde bildirmek ve borç bitene kadar kesinti yapıp icra dairesine göndermek zorundadır. Kesmediği tutar, ayrıca mahkeme kararı aranmadan işverenden alınır (m.356). Ayrıntıları işçinin maaşına haciz gelirse işveren işten çıkarabilir mi yazımızda anlattık.
89/1 Haciz İhbarnamesine Hangi Sebeplerle İtiraz Edilir?
İİK m.89/2 itiraz sebeplerini sayar. Üçüncü kişi şu durumlardan birindeyse 7 gün içinde icra dairesine bildirmek zorundadır:
- Borçluya borcu yoktur veya borçlunun malı elinde değildir,
- Borç ihbarnamenin tebliğinden önce ödenmiştir,
- Mal tebliğden önce tüketilmiş ya da kusuru olmadan telef olmuştur,
- Mal borçluya ait değildir veya malın kendisine rehnedildiğini iddia etmektedir,
- Alacak tebliğden önce borçluya ya da onun gösterdiği yere verilmiştir.
Bildirim yazılı veya sözlü yapılabilir ve hiçbir harca tabi değildir (m.89/8). Uygulamada tarih ve sayı içeren yazılı bir cevap vermek, sonraki aşamalarda ispat kolaylığı sağlar.
89/1 Haciz İhbarnamesine İtiraz Etmezsem Ne Olur?
Süresinde itiraz etmeyen üçüncü kişi hakkında borç zimmetinde, mal da elinde sayılır ve bu durum 89/2 ihbarnamesiyle bildirilir. 89/2'ye de itiraz edilmez ve ödeme yapılmazsa 89/3 gönderilir: üçüncü kişi 15 gün içinde parayı ödemeli, malı teslim etmeli ya da menfi tespit davası açmalıdır (m.89/3).
Dava açılırsa dikkat edilmesi gerekenler:
- Dava, takibin yapıldığı yer veya üçüncü kişinin yerleşim yeri mahkemesinde açılır.
- Dava açıldığını gösteren belge, bildirimden itibaren 20 gün içinde icra dairesine teslim edilirse cebri icra işlemleri dava sonuçlanana kadar durur.
- Üçüncü kişi, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın borçluya ait olmadığını kendisi ispat etmek zorundadır.
- Davayı kaybeden üçüncü kişi, dava konusunun %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilir.
- Bu dava maktu harca tabidir.
Menfi tespit davasının genel kurallarını ayrı bir yazıda ele alıyoruz. Süreyi mazeretle kaçıran üçüncü kişi için İİK m.65 uygulanır: engel kalktıktan sonra 3 gün içinde mazeret delilleriyle itiraz edilebilir (m.89/5). Her hâlde üçüncü kişi, ödemek zorunda kaldığı parayı veya teslim ettiği malı borçludan ve kötü niyetli alacaklıdan dava yoluyla geri isteyebilir.
89/1 Haciz İhbarnamesinde 7 Günlük Süre Ne Zaman Başlar?
Süre, ihbarnamenin üçüncü kişiye tebliğ edildiği günden başlar (m.89/2). Tebliğin nasıl yapıldığı başlangıç gününü değiştirir:
- Kâğıt tebligatta süre, tebligatın alındığı tarihten itibaren işler.
- Elektronik tebligatta tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (7201 s. Tebligat Kanunu m.7/a). Şirketler, noterler ve avukatlar gibi elektronik tebligat adresi zorunlu olanlar için 7 gün bu tarihten sonra başlar.
- UYAP üzerinden güvenli elektronik imzayla yapılan bildirim de tebliğ yerine geçer (m.89).
Süre kaçırılmamak için, özellikle bankalar ve çok şubeli şirketler ihbarnamenin hangi birime ulaştığını ve merkez beyanının kim tarafından verileceğini önceden belirlemelidir.
Haciz İhbarnamesine Gerçeğe Aykırı Cevap Verilirse Ne Olur?
Üçüncü kişi süresinde itiraz etse bile cevabın doğru olması gerekir. Alacaklı, üçüncü kişinin verdiği cevabın aksini icra mahkemesinde ispat ederek üçüncü kişinin cezalandırılmasını ve tazminata mahkûm edilmesini isteyebilir (m.89/4). İİK m.338/1'e göre kanunen istenen beyanı gerçeğe aykırı yapan kişi, alacaklının şikâyeti üzerine 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
Bu nedenle "borcum yok" cevabı, gerçekten borç bulunmadığında verilmelidir. Borç varsa doğru yol, borcu borçluya değil icra dairesine ödemektir; ihbarnameden sonra borçluya yapılan ödeme geçerli sayılmaz (m.89/1).
89/1 Haciz İhbarnamesine Cevap Dilekçesi Nasıl Yazılır?
Cevap kısa tutulur ve m.89/2'deki sebeplerden hangisine dayanıldığı açıkça yazılır. Örnek:
…… İCRA DAİRESİ MÜDÜRLÜĞÜNE
Dosya No: 2026/…… Esas
Cevap veren (üçüncü kişi): …… (unvan/ad soyad, adres, vergi/T.C. kimlik no)
Konu: İİK m.89/1 haciz ihbarnamesine cevaptır.
Açıklamalar: Müdürlüğünüzün yukarıda numarası yazılı dosyasından gönderilen ve ……/……/2026 tarihinde tebliğ alınan 89/1 haciz ihbarnamesi incelenmiştir. Takip borçlusu …… ile aramızda tebliğ tarihi itibarıyla herhangi bir alacak-borç ilişkisi bulunmamakta olup elimizde borçluya ait taşınır mal da yoktur. [Borç tebliğden önce ……/……/2026 tarihinde ödenmiştir; ödeme belgesi ektedir.]
Sonuç ve istem: İİK m.89/2 uyarınca borcumuz bulunmadığının kayda alınmasını arz ederiz.
Tarih, ad soyad / yetkili imza ve kaşe.
Köşeli parantezdeki cümle yalnız borç önceden ödenmişse eklenir; dayanılan belgeler cevaba eklenmelidir.
İhbarnameyi alan kişi borçlunun kendisiyse, ödeme emrine itiraz yollarını icra takibine nasıl itiraz edilir, hesaba konulan haczi banka hesabıma bloke konuldu ne yapmalıyım, haczin genel sonuçlarını icra borcu ödenmezse ne olur yazımızda bulabilir. Dosyanıza özgü değerlendirme için icra ve iflas hukuku sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
89/1 haciz ihbarnamesi ne demek?
89/1, borçlunun üçüncü kişideki alacağının veya malının haczedildiğini bildiren ilk haciz ihbarnamesidir. Muhatabına borcunu artık yalnız icra dairesine ödeyebileceğini, borçluya yapılacak ödemenin geçersiz olduğunu bildirir (İİK m.89/1).
89/1 haciz ihbarnamesine itiraz süresi kaç gündür?
7 gündür. Süre ihbarnamenin tebliğinden başlar; itiraz icra dairesine yazılı veya sözlü yapılır ve harca tabi değildir (İİK m.89/2).
89/1 haciz ihbarnamesine cevap vermezsem ne olur?
Borç zimmetinizde, mal elinizde sayılır ve 89/2 ihbarnamesi gönderilir. Buna da 7 gün içinde itiraz edilmezse 89/3 gelir; 15 gün içinde ödeme, teslim veya menfi tespit davası gerekir, yoksa borç sizden zorla tahsil edilir (İİK m.89/3).
89/1, 89/2 ve 89/3 arasındaki fark nedir?
89/1 ilk bildirimdir ve 7 günlük itiraz süresi verir. 89/2, itiraz edilmediği için borcun zimmette sayıldığını bildirir ve yine 7 gün süre verir. 89/3 ise 15 gün içinde ödeme ya da menfi tespit davası açılmasını ister (İİK m.89/3).
Haciz ihbarnamesine yanlış cevap verirsem ceza alır mıyım?
Evet. Kanunen istenen beyanı gerçeğe aykırı yapan kişi, alacaklının şikâyeti üzerine 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası alır (İİK m.338/1); alacaklı ayrıca tazminat da isteyebilir (m.89/4).
89/3 ihbarnamesinden sonra menfi tespit davası ne zaman açılır?
15 gün içinde. Davanın açıldığını gösteren belge bildirimden itibaren 20 gün içinde icra dairesine verilirse cebri icra işlemleri dava sonuna kadar durur; davayı kaybeden üçüncü kişi en az %20 tazminat öder (İİK m.89/3).
Elektronik tebligatla gelen 89/1 ihbarnamesinde süre ne zaman başlar?
Tebligat, elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a); 7 günlük itiraz süresi bu tarihten sonra işlemeye başlar.
Maaş haczi yazısı gelen işveren ne yapmalı?
Haczi ve borçlunun maaş miktarını en geç 1 hafta içinde icra dairesine bildirmeli ve borç bitene kadar kesinti yapıp göndermelidir. Kesmediği tutar ayrıca mahkeme kararı aranmadan işverenden alınır (İİK m.355-356).
Hukuki dayanaklar
- 2004 sayılı İİK m.89/1-2: haciz ihbarnamesi ve üçüncü kişinin 7 günlük itirazı, itiraz sebepleri
- 2004 sayılı İİK m.89/3: 89/2 ve 89/3 ihbarnameleri, 15 günlük menfi tespit, 20 günlük belge, %20 tazminat, maktu harç
- 2004 sayılı İİK m.89/4-10: gerçeğe aykırı cevap, mazeret, merkeze tebliğ, harçsız beyan, UYAP üzerinden bildirim
- 2004 sayılı İİK m.65: mazeret hâlinde engel kalktıktan sonra 3 gün içinde itiraz
- 2004 sayılı İİK m.338/1: hakikate aykırı beyanda 3 aydan 1 yıla kadar hapis
- 2004 sayılı İİK m.355 ve m.356: maaş haczinde işverenin 1 haftalık bildirim ve kesinti yükümlülüğü
- 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a: elektronik tebligatın ulaşmayı izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılması




Soru ve yorumlar
Yorumlar, moderasyon onayından sonra yayımlanır.
Henüz yayımlanmış yorum bulunmuyor.