E-haciz, vergi dairesi gibi tahsil dairelerinin amme alacağı için borçlunun bankadaki hesapları, maaşı veya üçüncü kişilerdeki alacakları üzerine koyduğu haczin bildirisini posta yerine elektronik ortamda tebliğ etmesidir (6183 s.K. m.79). Bildirim yapılan banka veya kişi, borcu olmadığını yedi gün içinde yazılı bildirmezse mal elinde ve borç zimmetinde sayılır.
E-haciz, ayrı bir haciz türü değil, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre yapılan haczin bildirim yöntemidir. Vergi ve benzeri amme alacakları için tahsil dairesi, borçlunun üçüncü kişilerdeki (çoğunlukla bankalardaki) alacaklarını, haciz bildirisini o kişiye tebliğ ederek haczeder; bu bildirim elektronik ortamda yapılabilir.
"Tahsil dairelerince düzenlenen haciz bildirileri, alacaklı tahsil dairelerince ya da alacaklı amme idaresi vasıtasıyla, posta yerine elektronik ortamda tebliğ edilebilir ve bu tebligatlara elektronik ortamda cevap verilebilir." — 6183 s.K. m.79/1
E-hacizden önce: ödeme emri
Amme alacağını vadesinde ödemeyene, 15 gün içinde borcunu ödemesi veya mal bildiriminde bulunması bir ödeme emriyle tebliğ edilir (m.55/1). Borcu olmadığını, kısmen ödediğini veya zamanaşımına uğradığını ileri süren kişi tebliğden itibaren 15 gün içinde itiraz edebilir (m.58/1). Ayrıntı: ödeme emri iptal davası.
Banka ve üçüncü kişinin yükümlülüğü
Haciz bildirisi bankanın şubelerine veya, belirlenen tutarın üzerindeki alacaklar için, doğrudan genel müdürlüğüne tebliğ edilebilir; genel müdürlüğe tebliğde tüm şubeler için beyan yükümlülüğü genel müdürlüğe aittir (m.79/2). Bildirimden sonra borçlunun alacağı ancak tahsil dairesine ödenebilir.
"Üçüncü şahsın süresinde itiraz etmemesi halinde, mal elinde ve borç zimmetinde sayılır ve hakkında bu Kanun hükümleri tatbik olunur." — 6183 s.K. m.79/3
Banka veya üçüncü kişi borcu olmadığını yedi gün içinde yazılı bildirmek zorundadır (m.79/3); süreyi kaçırırsa bir yıl içinde menfi tespit davası açabilir (m.79/4).
Maaş ve emekli aylığı
Aylıklar, ücretler ve emeklilik aylıkları kısmen haczedilebilir; haczedilecek miktar üçte birden çok, dörtte birden az olamaz ve asgari ücreti aşmayan aylık gelirlerin onda birinden fazlası haczedilemez (m.71). Özel alacaklar için yapılan icra hacizleri ise İcra ve İflas Kanunu'na tabidir: haciz nedir?, emekli maaşına haciz konur mu?.
Sık sorulan sorular
E-haciz hangi borçlar için uygulanır?
E-haciz, 6183 sayılı Kanun'a göre tahsil edilen amme alacakları için tahsil dairelerinin haciz bildirisini elektronik ortamda tebliğ etmesidir (m.79/1). Kişiler arasındaki özel alacaklar için yapılan hacizler İcra ve İflas Kanunu'na tabidir.