Bakırköy / İstanbul · Hafta içi 09:00 – 18:00
0 531 993 34 33iletisim@avmetecelik.com
Mete ÇelikHukuk Bürosu
Miras Hukuku · Bilgilendirme yazısı

Reddi Miras Süresi Kaçırıldıysa: Mirasın Hükmen Reddi Davası ve Dilekçe Örneği

Av. Mete ÇelikAv. Mete Çelikİstanbul Barosu · 6 dk okuma
Yayınlanma:
Kısa cevap

Reddi miras için üç aylık süreyi kaçırdıysanız iki yol kalır. Önemli bir sebebiniz varsa sulh hâkiminden yeni süre isteyebilirsiniz. Mirasbırakan öldüğü gün borçlarını ödeyemeyecek durumdaysa mirasın hükmen reddi davası açılır; bu dava süreye bağlı değildir. Dava alacaklılara karşı açılır ve terekenin ölüm tarihinde borca batık olduğu ispatlanır. Tereke malını satan, gizleyen veya kendine mal eden mirasçı bu davayı kazanamaz.

İçindekiler · 9 bölüm
Durumunuza göre seçenekler
  • Ölümü öğrenmenizin üzerinden üç ay geçmediyse mirası sulh hukuk mahkemesinde reddedin; bu en kısa yoldur.
  • Üç ay geçti ama önemli bir sebebiniz varsa (örneğin ölümü ya da borçları geç öğrendiyseniz) sulh hâkiminden yeni süre isteyin.
  • Mirasbırakan öldüğü gün borcunu ödeyemeyecek durumdaysa süreye bağlı olmadan mirasın hükmen reddi davası açın.
  • Tereke malını sattıysanız, kendinize aldıysanız veya gizlediyseniz önce bu işlemleri bir avukatla değerlendirin; ret hakkı düşmüş olabilir.
Reddi Miras Süresi Kaçırıldıysa: Mirasın Hükmen Reddi Davası ve Dilekçe Örneği

Mirasın hükmen reddi, mirasbırakanın öldüğü tarihte ödemeden acizliğinin açıkça belli olduğu ya da resmen tespit edildiği durumda mirasın kendiliğinden reddedilmiş sayılmasıdır (TMK m.605/2). Bu durumda mirasçı ayrıca ret beyanında bulunmasa da mirasbırakanın borçlarından sorumlu tutulmamak için terekenin borca batık olduğunu mahkemeye tespit ettirir. Mirasın sulh mahkemesine beyanla reddedilmesine ise "gerçek ret" denir; bu yol ve şartları reddi miras rehberimizde anlatılıyor.

Reddi Miras Süresi Kaçırılırsa Ne Olur?

Miras üç ay içinde reddedilebilir. Yasal mirasçılar için bu süre, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri günden başlar (TMK m.606). Süre içinde mirası reddetmeyen mirasçı, mirası kayıtsız şartsız kazanmış olur (TMK m.610/1). Bu, mirasbırakanın borçlarından kişisel olarak sorumlu hâle gelme riski demektir.

Süreyi kaçıran mirasçının önünde iki yol kalır:

  1. Yeni süre istemek: Önemli sebeplerin varlığı hâlinde sulh hâkimi ret süresini uzatabilir veya yeni bir süre tanıyabilir (TMK m.615). Kanun yeni süre tanımayı da düzenlediği için süre dolduktan sonra da başvuru yapılabilir; ancak sebebin "önemli" olduğunu göstermek size düşer.
  2. Hükmen ret (borca batıklığın tespiti) davası: Mirasbırakan öldüğü gün borçlarını ödeyemeyecek durumdaysa üç aylık süreye bakılmaz.

Süreleri gün gün hesaplamak için miras süreleri hesaplama aracını, diğer miras davalarındaki süreler için miras davalarında zamanaşımı ve hak düşürücü süreler yazısını kullanabilirsiniz.

Mirasın Hükmen Reddi Davası Süreye Bağlı mı?

Hayır. Yargıtay, TMK m.605/2'ye dayanan taleplerin süreye tabi olmadığını ve mirasçıların iyi niyetli ya da kötü niyetli olmasının sonucu değiştirmediğini tekrar tekrar belirtiyor. Bu nedenle alacaklı size icra takibi başlattıktan sonra da dava açılabilir.

Süresiz olması, davanın kendiliğinden kazanılacağı anlamına gelmez. Mahkeme iki şeye bakar: terekenin ölüm tarihinde borca batık olup olmadığı ve mirasçının mirası benimseyen bir işlem yapıp yapmadığı.

Borca Batıklık Nasıl İspat Edilir?

Borca batıklık ölüm tarihine göre belirlenir. Mirasbırakanın ölüm günündeki bütün mal varlığı terekenin aktifini, bütün borçları pasifini oluşturur; pasif aktiften fazlaysa tereke borca batıktır.

Mahkemenin izlediği yol kararlarda şöyle anlatılıyor:

  • İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmişse tereke borca batık kabul edilir.
  • Aciz vesikası yoksa bankalara, trafik tescil müdürlüğüne, vergi dairelerine, belediyelere ve tapu müdürlüğüne yazı yazılır; mirasbırakanın alacak ve borçları kolluk aracılığıyla da araştırılır.
  • Terekede taşınmaz varsa ölüm tarihindeki değeri keşif ve bilirkişiyle belirlenir.

Örneğin mirasbırakanın ölüm günü 400.000 TL değerinde bir arabası ve toplam 1.200.000 TL banka ve kart borcu varsa, pasif aktiften fazla olduğu için tereke borca batıktır. Rakamlar varsayımdır; mahkeme değeri bilirkişiyle ölüm tarihine göre belirler.

Davaya hazırlanırken şunları toplayın: mirasçılık belgesi (veraset ilamı), ölüm belgesi, size gelen ödeme emirleri veya takip dosya numaraları, varsa aciz vesikası, mirasbırakanın bilinen banka hesapları, araç ve tapu bilgileri.

Mirası Kabul Sayılan İşlemler: Ret Hakkı Ne Zaman Düşer?

Ret süresi bitmeden mirasçı sıfatıyla tereke işlerine karışan, olağan yönetimi aşan işler yapan, tereke mallarını gizleyen veya kendine mal eden mirasçı mirası reddedemez (TMK m.610/2). Tereke borca batık olsa bile bu mirasçı hükmen ret davasını kazanamaz.

Her işlem kabul sayılmaz. Zamanaşımını kesmek için dava açmak veya takip yapmak ret hakkını kaldırmaz (TMK m.610/3). Yargıtay da mirasçılık belgesi almayı ve yasal süresinde veraset ve intikal vergisi beyannamesi vermeyi mirası kabul olarak yorumlamadı; terekeyi korumak için yapılan olağan işlemleri de benimseme saymadı.

Ayırıcı soru şudur: İşlemi mirasçı olarak terekeden yararlanmak için mi, yoksa terekeyi korumak için mi yaptınız? Mirasbırakanın arabasını satıp parasını kullanmak birinci gruba, kapısı açık kalan dükkânı kilitlemek ikinci gruba girer.

Hükmen Ret Davası Kime Karşı ve Hangi Mahkemede Açılır?

Dava, mirasbırakanın alacaklılarına karşı açılır. Davalı göstermeden (hasımsız) açılan dava eksik kalır. Bilmediğiniz alacaklılar için önce yukarıdaki kurum kayıtlarını ve size gelen takip dosyalarını çıkarın.

Yargıtay'a gelen hükmen ret dosyalarında ilk derece mahkemesi asliye hukuk mahkemesidir; kanunda aksine düzenleme olmayan mal varlığı davalarında görevli mahkeme asliye hukuktur (HMK m.2). Gerçek ret ise sulh mahkemesine beyanla yapılır (TMK m.609); iki yolu karıştırmayın.

Davayı vekille açacaksanız, Yargıtay mirası ret yetkisini içeren özel vekâletname arıyor. Genel dava vekâletnamesiyle açılan davada mahkeme bu eksikliği tamamlatmak için süre verir.

Mirasın Hükmen Reddi Dava Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki örnek, köşeli parantezli yerler doldurularak kullanılmak üzere hazırlanmış bir taslaktır.

[●] NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE

DAVACI: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [●], Adres: [●]

DAVALILAR: [Alacaklı kişi, banka veya kurum adı], Adres: [●] (Her alacaklı ayrı ayrı yazılır.)

KONU: Mirasbırakan [Ad Soyad]'ın terekesinin borca batık olduğunun ve mirasın hükmen reddedilmiş sayıldığının tespiti istemidir.

AÇIKLAMALAR:

  1. Mirasbırakan [Ad Soyad] [gg.aa.yyyy] tarihinde vefat etmiştir. Davacı, ekli mirasçılık belgesine göre mirasbırakanın yasal mirasçısıdır.
  2. Mirasbırakanın ölüm tarihinde bilinen mal varlığı [araç / banka hesabı / taşınmaz bilgisi] olup bunun dışında malvarlığı bulunmamaktadır.
  3. Mirasbırakanın ölüm tarihindeki borçları [alacaklı, dosya no, tutar] şeklindedir. Davalı alacaklı tarafından [icra dairesi ve dosya no] sayılı takip başlatılmıştır.
  4. Ölüm tarihi itibarıyla terekenin pasifi aktifinden fazladır; tereke borca batıktır. TMK m.605/2 uyarınca miras reddedilmiş sayılır.
  5. Davacı, tereke işlerine karışmamış, tereke mallarını gizlememiş ve kendisine mal etmemiştir.

HUKUKİ SEBEPLER: TMK m.605/2, 610; HMK ve ilgili mevzuat.

DELİLLER: Mirasçılık belgesi, nüfus kayıtları, icra dosyaları, aciz vesikası (varsa), banka, tapu, trafik tescil, vergi dairesi ve belediye kayıtlarının celbi, kolluk araştırması, bilirkişi incelemesi, tanık ve her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM: Mirasbırakan [Ad Soyad]'ın terekesinin ölüm tarihi itibarıyla borca batık olduğunun ve davacı yönünden mirasın hükmen reddedilmiş sayıldığının tespitine, yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederim. [Tarih]

Davacı [Ad Soyad] [İmza]

Mirasın Hükmen Reddi Yargıtay Kararları

Borca batıklık ölüm tarihine göre ve kurum kayıtlarıyla araştırılmadan karar verilemez

Mahkeme davayı kabul etmişti. Yargıtay, terekenin ölüm tarihinde açıkça borca batık olup olmadığının yeterince araştırılmadığını belirtti; taşınmazların ölüm tarihindeki değerinin keşifle belirlenmesini, borçların bilirkişiyle hesaplanmasını ve mirasbırakana ait görünen aracın terekeye dahil olup olmadığının araştırılmasını istedi. Karar bozuldu. (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E.2021/1137, K.2021/1052, 23.09.2021, oy birliği.)

Mirasçılık belgesi almak ve veraset vergisi beyannamesi vermek mirası kabul sayılmaz

İlk derece mahkemesi mirasçıların yaptığı işlemleri terekeyi benimseme sayarak davayı reddetmişti. Yargıtay, mirasçılık belgesi almanın ve yasal yükümlülük olan veraset ve intikal vergisi beyannamesini vermenin mirası kabul anlamına gelmediğini, terekeyi korumak için yapılan olağan işlemlerin de benimseme sayılmayacağını belirterek kararı bozdu. Davanın alacaklılara husumet yöneltilerek görüleceğini de vurguladı. (Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E.2016/16065, K.2020/6541, 22.10.2020, oy birliği.)

Mirasbırakanın borçları ve süre hesabı için Bakırköy miras avukatı sayfamızdan büroyla iletişime geçebilirsiniz. Terim için bkz. tereke.

Hukuki dayanaklar

Önemli not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuz için ön görüşme talep ederek değerlendirme alabilirsiniz.

Konunuzu değerlendirelim

Miras Hukuku konularında ön görüşme talep edebilirsiniz.

Soru ve yorumlar

Yorumlar, moderasyon onayından sonra yayımlanır.

Yorumlar moderasyon sonrası yayımlanır.

Henüz yayımlanmış yorum bulunmuyor.