Sıra Cetveline İtiraz: 7 Gün Süre, Dava mı Şikâyet mi ve Görevli Mahkeme (İİK 142)

Sıra cetveline itiraz, haczedilen malın satış bedeli bütün alacakları karşılamadığında icra dairesinin düzenlediği sıra cetveline karşı alacaklının başvurduğu yoldur. Süre cetvelin size tebliğinden itibaren 7 gündür ve başvuru yolu itiraz sebebine göre değişir (İİK m.142): başka bir alacaklının alacağının gerçek olmadığını veya miktarının yanlış olduğunu ileri sürüyorsanız genel mahkemede sıra cetveline itiraz davası açarsınız; yalnız sıranın yanlış belirlendiğini ileri sürüyorsanız icra mahkemesine şikâyet yaparsınız. İflasta düzenlenen sıra cetvelinde alacağın esası veya miktarına ilişkin dava 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesinde açılır; yalnız sıraya ilişkin itiraz yine icra mahkemesine şikâyettir (İİK m.235).

Bu yazı, haciz yoluyla takipte satılan mal veya taşınmazın parasının alacaklılar arasında dağıtılmasını anlatır. İnternetteki kaynaklarda 7 gün ile 15 gün sık karıştırılır: 7 gün haciz yoluyla takipteki, 15 gün iflastaki sıra cetveline aittir.

Sıra cetveli nedir, ne zaman düzenlenir?

Haczedilen mallar satıldığında önce haciz, paraya çevirme ve paylaştırma gibi bütün alacaklıları ilgilendiren masraflar satış bedelinden alınır; kalan para alacaklılara paylaştırılır (İİK m.138). Satış bedeli bütün alacaklıların alacağını tamamen ödemeye yetmiyorsa icra dairesi bir sıra cetveli yapar (İİK m.140). Cetvelin birer sureti icra dairesince ilgililere tebliğ edilir (İİK m.141). Rehinli alacak için yapılan takipte de satış tutarı yetmezse icra memuru alacaklıların sıra ve paylarını belirler ve m.141 ile m.142 burada da uygulanır (İİK m.151).

Kısacası para herkese yetiyorsa sıra tartışması doğmaz; yetmiyorsa kimin önce ve ne kadar alacağı sıra cetveliyle belirlenir ve itiraz bu cetvele karşı yapılır.

Sıra cetvelinde alacaklar hangi sıraya göre dizilir?

İİK m.140, alacaklıların iflas hâlinde girecekleri sıraya göre (İİK m.206) cetvele kabul edileceğini söyler. m.206'daki bir yıllık süreler iflasta iflasın açılmasından geriye sayılır; haciz yoluyla takipte ise ilk üç sıraya kayıt için esas alınan tarih haciz talebi tarihidir (İİK m.140). İflas nedeniyle iş ilişkisi sona eren işçinin ihbar ve kıdem tazminatı da iflasta birinci sıradadır.

Dördüncü sıradaki adi alacaklılar arasında haciz derecesi önem taşır. İlk hacze aynı derecede katılabilecek alacaklılar İİK m.100'de sayılmıştır (önceki tarihli aciz vesikası, ilam, resmî veya tarih ve imzası onaylı senet gibi); bunların dışındaki alacaklılar ancak önceki dereceden artan bedelden pay alabilir.

Sıra cetveline itiraz mı, şikâyet mi?

İİK m.142 iki ayrı yol öngörür ve hangisini seçeceğiniz ileri sürdüğünüz sebebe bağlıdır.

Kanuna göre itiraz alacağın esas ve miktarına ilişkin değil, yalnız sıraya dairse şikâyet yoluyla icra mahkemesine götürülür; itiraz davası ise basit yargılama usulüyle görülür (İİK m.142).

Ayrım uygulamada önemlidir. Bir dosyada davacı, sıra cetvelindeki bir alacaklının haczinin düştüğünü ve ayrıca alacağının zamanaşımına uğradığını ileri sürmüştür. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, zamanaşımı iddiasının alacağın esasına ilişkin olduğunu ve davanın genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğini belirterek görevsizlik kararını bozmuştur (2025/3299 E., 2025/4060 K., oy birliği). Haczin geçerliliğini yitirdiği iddiası ise başka bir dosyada icra hukuk mahkemesinde şikâyet olarak incelenmiştir (2024/1977 E., 2024/3019 K., oy birliği).

7 günlük süre ne zaman başlar?

Haciz yoluyla takipte süre, sıra cetveli suretinin size tebliğinden itibaren 7 gündür (İİK m.142). Süre kısa olduğu için tebligatın (çoğu dosyada elektronik tebligatın) hangi gün yapıldığını icra dosyasından kontrol etmek ve dilekçeyi bu tarihe göre hazırlamak gerekir.

İflasta durum farklıdır. Sıra cetveline itiraz edenler cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesinde dava açmak zorundadır; itiraz yalnız sıraya dairse icra mahkemesine şikâyet yapılır (İİK m.235). Kural olarak süre ilandan başlar. Ancak iflas masasına başvururken tebligata elverişli adres gösterip tebliğ masrafı avansı vererek iflas idaresi kararlarının kendisine tebliğini isteyen alacaklı için süre tebliğ tarihinden işler (İİK m.235'in atıf yaptığı m.223/3). Alacağı reddedilen veya istediği sıraya alınmayan alacaklıya ayrıca doğrudan haber verilir (İİK m.234). Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, bu 15 günlük sürenin hak düşürücü süre ve dava şartı olduğunu, mahkemece kendiliğinden gözetileceğini belirtmiş; süre geçtikten sonra açılan davanın dava şartı yokluğundan reddedilmesi gerektiğini kabul etmiştir (2025/138 E., 2025/1198 K., oy birliği).

Kimler itiraz edebilir, dava kime karşı açılır?

Kanun itiraz hakkını "her alacaklı"ya tanır (İİK m.142). Borçlu bu yolu kullanamaz:

• Borçlunun açtığı sıra cetveline itiraz davasında bölge adliye mahkemesi, itiraz hakkının takip alacaklılarına tanındığını ve borçlunun hukuki yararı olmadığını kabul etmiş; Yargıtay 6. Hukuk Dairesi kararı onamıştır (2023/2892 E., 2023/4122 K., oy birliği).
• Borçlunun fahiş faiz iddiasıyla yaptığı sıra cetveline şikâyette Daire, İİK m.142 uyarınca borçluya sıra cetveline şikâyet hakkı tanınmadığını belirterek reddi onamıştır (2023/1007 E., 2023/4038 K., oy birliği).
• Kendisine pay ayrılmayan başka bir alacaklıya pay verilmesi gerektiğini ileri süren şikâyetçinin, üçüncü kişi yararına şikâyette hukuki yararı bulunmadığı kabul edilmiştir (2024/1977 E., 2024/3019 K., oy birliği).

Dava, cetvelde aynı derecede veya sizden önce gelip kendisine pay ayrılan ve alacağına itiraz ettiğiniz alacaklıya karşı açılır.

Muvazaa iddiasında ispat yükü kimde?

Sıra cetveline itiraz davalarının önemli kısmı, borçlunun yakınlarına veya anlaştığı kişilere sonradan senet vererek onları öne geçirdiği iddiasına dayanır. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi bu davalarda ispat yükünün davalı alacaklıda olduğunu kabul eder: davalı, alacağının varlığını ve miktarını takipten önce düzenlenmiş ve üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilecek delillerle ispatlamalıdır. Bir dosyada mahkeme, çekin tek başına alacağın varlığını ve miktarını ispata yetmediğini, davalıların başka delil sunmadığını belirterek davayı kabul etmiş; Daire bu kararı onamıştır (2023/3789 E., 2024/1752 K., oy birliği).

Kardeşler arasında düzenlenmiş bonoya dayanan başka bir dosyada ilk derece mahkemesi de aynı ölçüyle davayı kabul etmiştir; Yargıtay bu kararı başka bir nedenle, aynı sıra cetveline karşı açılmış diğer davaların birleştirilmesi gerektiği için bozmuştur (2025/1125 E., 2025/1734 K., oy birliği). Muvazaa kavramının genel anlamı için muvazaa sözlük maddesine bakabilirsiniz.

Dava kazanılırsa para nasıl dağıtılır?

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'ne göre haciz yoluyla takipte sıra cetveline itiraz davası kabul edilirse, İİK m.235/3 uyarınca davalıya ayrılan pay yargılama giderleri ve vekâlet ücreti de dahil olmak üzere önce davacıya ödenir; artan olursa davalıya bırakılır. Karar yalnız davanın tarafları bakımından sonuç doğurduğundan mahkeme durumu tespitle yetinmeyip ödeme (eda) hükmü de kurmalıdır. Birden fazla alacaklı dava açmışsa ve davalının payı hepsine yetmiyorsa pay, alacak miktarlarına göre oranlı (garameten) paylaştırılır; aynı cetvele karşı açılan davaların birlikte incelenmesi gerekir (2025/1125 E., 2025/1734 K., oy birliği).

Yani davayı kazanmak cetvelin tamamen yeniden yapılması anlamına gelmez; kazanan alacaklı, itiraz ettiği alacaklının payından kendi alacağı kadarını alır.

Dava sürerken payımı alabilir miyim?

Sıra cetvelinde hak sahibi görünen ve cetvel kendisine tebliğ edilen alacaklı, bir bankanın kesin ve süresiz teminat mektubunu dosyaya vererek payına düşen parayı tahsil edebilir. Mektupta, iade gerekirse tahsil edilen tutarın ve iade tarihine kadar işleyecek faizin icra dairesinin ilk yazılı talebiyle ödeneceği taahhüt edilmelidir (İİK m.142/a).

Sıra cetvelinden alacağının tamamını alamayan alacaklıya, şartları varsa kalan miktar için aciz vesikası düzenlenir (İİK m.143). Bu belgenin sonuçları için aciz vesikası nedir yazımıza bakabilirsiniz.

Sıra cetveline itiraz dilekçesinde neler yazılır?

• İcra dairesi ve dosya numarası, sıra cetvelinin tarihi ve size tebliğ edildiği tarih
• Cetvelde sizin ve itiraz ettiğiniz alacaklının sırası ve ayrılan paylar
• İtirazın türü: alacağın esası veya miktarı (dava) ya da yalnız sıra (şikâyet)
• Somut sebep: alacağın gerçek olmadığı, senedin takipten sonra veya yakınlar arasında düzenlendiği, alacağın zamanaşımına uğradığı ya da miktarın fazla yazıldığı
• Davalının alacağını takipten önceki ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir belgelerle ispat etmesi gerektiği
• İstem: davalıya ayrılan payın masraf ve vekâlet ücretiyle birlikte öncelikle size ödenmesi

Haczin genel kuralları için haciz nedir yazımıza bakabilirsiniz. Sıra cetvelinin size tebliğ edildiği tarih, itirazın mı şikâyetin mi doğru yol olduğu ve muvazaa iddiasının dayanakları konusunda dosyanıza özgü değerlendirme için icra ve iflas hukuku sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.