UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi), adalet hizmetlerinin elektronik ortamda yürütülmesi için kurulan bilişim sistemidir (HMK m.445). Mahkeme, savcılık ve icra dairelerindeki işlemler UYAP'ta kaydedilir; güvenli elektronik imzayla dava açılabilir, harç ödenebilir, dosya incelenebilir ve elektronik işlemlerde süre gün sonunda biter.
UYAP, Adalet Bakanlığının yargı işlemlerini elektronik ortamda yürüttüğü Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sisteminin kısaltmasıdır. Hukuk ve ceza mahkemeleri, Cumhuriyet başsavcılıkları ve icra daireleri dosyalarını bu sistemde tutar; avukatlar ve taraflar da dosyalarına bu sistemin portalları üzerinden erişir.
Kanundaki dayanak
"Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP), adalet hizmetlerinin elektronik ortamda yürütülmesi amacıyla oluşturulan bilişim sistemidir." — 6100 s. HMK m.445/1
Aynı maddeye göre güvenli elektronik imza kullanılarak elektronik ortamda dava açılabilir, harç ve avans ödenebilir, dava dosyaları incelenebilir (HMK m.445/2). Ceza yargılamasında her türlü ceza muhakemesi işleminde UYAP kullanılır (CMK m.38/A/1); icra ve iflas dairelerinin her türlü iş ve işleminde de aynı sistem kullanılır (İİK m.8/a).
Süre gün sonunda biter
"Elektronik ortamda yapılan işlemlerde süre gün sonunda biter." — HMK m.445/4
Aynı kural CMK m.38/A/9 ve İİK m.8/a'da da yer alır. Kâğıt üzerindeki işlemlerde ise süre son günün tatil (mesai) saatinde biter (HMK m.92/1, CMK m.39, İİK m.19). Bu nedenle UYAP'tan gönderilen dilekçe son gün mesai bittikten sonra da süresinde sayılır. Sürelerin başlangıcı için bkz. tebligat.
Kim, nereden erişir?
- UYAP Vatandaş Portalı (vatandas.uyap.gov.tr): tarafların kendi dosyalarını izlediği arayüz.
- UYAP Avukat Portalı (avukat.uyap.gov.tr): avukatların dosya incelediği, dilekçe ve takip gönderdiği arayüz.
- e-Devlet: "İcra Dosyası Sorgulama" hizmeti e-Devlet şifresi, mobil imza, elektronik imza, kimlik kartı veya internet bankacılığıyla girişle kullanılır.
İcra alacaklısı, UYAP'a entegre sistemler üzerinden dosya safahatını ve borçlunun mal, hak ve alacaklarını ücret karşılığında sorgulayabilir; bu ücret takip gideri olarak borçluya yüklenemez (İİK m.8/a). Takibin nasıl açıldığı için: icra takibi nasıl başlatılır. Duruşmaya uzaktan katılım ise ayrı bir sistemle yapılır: SEGBİS.
Sık sorulan sorular
UYAP'tan gönderdiğim dilekçe son gün akşam süresinde sayılır mı?
Evet. HMK m.445/4, CMK m.38/A/9 ve İİK m.8/a'ya göre elektronik ortamda yapılan işlemlerde süre gün sonunda biter. Dilekçe kâğıt olarak adliyeye verilecekse süre son günün tatil (mesai) saatinde biter (HMK m.92/1, CMK m.39, İİK m.19).