Mal Beyanı Nedir? Süresi, Mal Beyanı Dilekçesi Örneği ve Vermezsem Ne Olur

Mal beyanı, icra takibindeki borçlunun kendisinde ve üçüncü kişilerde bulunan mallarını, alacak ve haklarını, kazanç ve gelirlerini ve borcunu nasıl ödeyebileceğini icra dairesine yazılı veya sözlü olarak bildirmesidir (İİK m.74). Takip kesinleşince borçlu, ödeme emri veya icra emrindeki süre içinde (genel haciz yolunda ve ilamlı takipte 7 gün, kambiyo takibinde 10 gün) mal beyanında bulunmak zorundadır. Beyanda bulunmayan borçlu, alacaklının talebiyle icra mahkemesince beyanda bulununcaya kadar, bir defaya mahsus ve en çok 3 ay tazyik hapsiyle zorlanabilir (İİK m.76).

Bu yazıda mal beyanının içeriğini, hangi takipte kaç gün içinde verileceğini, nasıl yapılacağını, beyan vermemenin ve gerçeğe aykırı beyanın sonuçlarını anlatıyor ve doldurabileceğiniz bir mal beyanı dilekçesi örneği veriyoruz. Ödeme emrine itiraz edip etmeme kararını henüz vermediyseniz önce icra takibine nasıl itiraz edilir yazımıza bakın; itiraz süresi ile mal beyanı süresi aynı belgede yazılıdır.

Not: "Mal beyanı" ifadesi, kamu görevlilerinin 3628 sayılı Kanuna göre verdiği mal bildirimi için de kullanılır. Bu yazı yalnız icra takibindeki mal beyanını anlatır.

Mal beyanında neler bildirilir?

İcra ve İflas Kanunu beyanın içeriğini tek maddede sayar (İİK m.74). Borçlu şunları bildirir:

• Kendisinde bulunan mallar: taşınmaz, araç, ev eşyası dışındaki değerli eşya, banka hesapları, ortaklık payları
• Üçüncü kişilerin elinde bulunan malları ve üçüncü kişilerden alacakları (örneğin işverenden maaş, kiracıdan kira, başka bir icra dosyasında alacaklı olduğu tutarlar)
• Her türlü kazanç ve geliri
• Yaşayış tarzına göre geçim kaynaklarını
• Bunlara göre borcunu nasıl ödeyebileceğini

Kanun, borcuna yetecek miktarın türünü, niteliğini ve özelliklerini bildirmeyi ister. Malı hiç yoksa borçlu bunu da açıkça yazar; "malım yoktur" demek de bir mal beyanıdır. Önemli olan beyanın gerçeğe uygun olmasıdır.

Mal beyanı süresi kaç gündür?

Süre, takibin türüne ve borçlunun itiraz edip etmediğine göre değişir:

Ödeme emrine süresinde itiraz ettiyseniz takip durur ve mal beyanı yükümlülüğü o aşamada doğmaz. İtirazınız mahkemede kaldırılır veya itirazın iptali davasıyla iptal edilirse 3 günlük süre başlar. Alacaklının itirazı kaldırma yolları için ilamsız takip nedir yazımıza bakabilirsiniz.

Mal beyanı nasıl yapılır?

Kanun beyanın yazılı veya sözlü yapılabileceğini söyler (İİK m.74). Uygulamada üç yol vardır:

1. Dilekçeyle: Aşağıdaki örneği doldurup takibin bulunduğu icra dairesine verirsiniz. Başka bir şehirdeyseniz bulunduğunuz yerdeki icra dairesi aracılığıyla da gönderebilirsiniz.
2. Sözlü olarak: İcra dairesine giderek beyanınızı tutanağa geçirtirsiniz. Tutanağı imzalamadan önce okuyun; eksik yazılan bir mal sonradan gerçeğe aykırı beyan iddiasına konu olabilir.
3. Elektronik olarak: Avukatınız varsa UYAP üzerinden dosyaya dilekçe olarak gönderebilir. Kendiniz elektronik gönderim yapacaksanız gönderdiğiniz evrakın icra dosyasına kaydedildiğini mutlaka kontrol edin; emin değilseniz dilekçeyi icra dairesine elden verin.

Beyanın tarihini kanıtlayabilmek için dilekçenin havale tarihli bir örneğini veya tutanağın bir suretini saklayın.

Mal beyanı dilekçesi örneği

Aşağıdaki metni kendi bilgilerinize göre doldurun. Köşeli parantez içindeki alanlar size aittir; durumunuza uymayan satırları silin.

Ödeme önerisi yazmak sizi bağlayan bir taksit taahhüdü değildir. İcra dairesinde resmî taksit taahhüdü vermek ayrı bir işlemdir ve şartları kanunda yazılıdır (İİK m.111); taahhüt ihlali ayrıca tazyik hapsi sonucunu doğurabilir (İİK m.340).

Mal beyanında bulunmazsam ne olur?

Mal beyanında bulunmayan borçlu, alacaklının talebi üzerine icra mahkemesi hâkimi tarafından beyanda bulununcaya kadar, bir defaya mahsus ve en çok 3 ay hapisle tazyik edilir (İİK m.76). Bu bir zorlama aracıdır: beyanda bulunduğunuz anda amacı ortadan kalkar.

Bilinmesi gereken sınırlar:

• Alacaklının talebi şarttır. İcra dairesi kendiliğinden hapis istemez; alacaklı icra mahkemesine başvurur.
• Küçük borçlarda uygulanmaz. Nafaka alacakları hariç, takipteki alacak aylık en yüksek brüt asgari ücretin altındaysa kanundaki tazyik hapsi uygulanmaz (İİK m.354/4).
• Borç ödenir veya alacaklı vazgeçerse düşer. Şikâyetçinin feragati veya borcun itfa edildiğinin anlaşılması hâlinde dava ve ceza bütün sonuçlarıyla düşer (İİK m.354/1). Yargıtay 12. Hukuk Dairesi mal beyanında bulunmama nedeniyle verilen kararın, feragat veya ödeme hâlinde İİK m.354'e göre düşürüleceğini hükme yazmıştır (2023/9404 E., 2024/69 K., oy birliği).
• Kesinleşmeden 2 yıl sonra yerine getirilmez. Tazyik hapsine ilişkin karar, kesinleştiği tarihten itibaren iki yıl geçtikten sonra infaz edilmez (İİK m.354/3).
• Ölçü "beyanda bulununcaya kadar" ve en çok 3 aydır. Yargıtay, sabit 3 ay tazyik hapsi verilmesini hatalı bulmuş; kararın "mal beyanında bulununcaya kadar, bir defaya mahsus ve 3 ayı geçmemek üzere" kurulması gerektiğini belirtmiştir (12. HD 2023/9404 E., 2024/69 K., kanun yararına bozma, oy birliği).

Kanun yolu konusunda dikkat: Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, İİK m.76'ya göre verilen tazyik hapsi kararlarının, İİK m.353'teki itiraz yolunun bulunduğu bapta yer almadığı için kesin olduğuna karar vermiştir (2026/229 E., 2026/466 K., 03.02.2026, oy birliği). Bu nedenle yargılama sırasında mal beyanını vermek ve savunmayı ilk derecede eksiksiz yapmak önemlidir.

Mal beyanında bulunmamak, borçlunun mallarının haczedilmesini de engellemez. Alacaklı mal beyanını beklemeden haciz isteyebilir ve UYAP üzerinden borçlunun mal, hak ve alacaklarını sorgulayabilir (İİK m.78). Haciz aşaması için haciz nedir yazımıza bakabilirsiniz.

Gerçeğe aykırı mal beyanının cezası nedir?

Kanuna göre istenen beyanı gerçeğe aykırı yapan kişi, alacaklının şikâyeti üzerine 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (İİK m.338/1). Bu, tazyik hapsinden farklı olarak gerçek bir hapis cezasıdır. Örneğin adına kayıtlı aracı veya düzenli kira gelirini yazmayan, maaşını eksik gösteren borçlu bu riskle karşılaşır.

Ödeme emri ve icra emri de bu ayrımı açıkça yazar: mal beyanında bulunulmazsa hapisle tazyik, gerçeğe aykırı beyanda bulunulursa ayrıca hapisle cezalandırma ihtar edilir (İİK m.60, m.32, m.168).

Uygulamada sık karıştırılan bir nokta: İİK m.337'nin mal beyanına ilişkin birinci fıkrası Anayasa Mahkemesinin 28.02.2008 tarihli ve E.2006/71, K.2008/69 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Bugün beyanda bulunmamanın yaptırımı İİK m.76'daki tazyik hapsi, gerçeğe aykırı beyanın yaptırımı İİK m.338'deki hapis cezasıdır. İİK m.337/a ise ticareti terk eden tacirin ticaret siciline vereceği ayrı mal beyanıyla ilgilidir (İİK m.44).

Mal beyanından sonra yeni mal veya gelir edinirsem ne yapmalıyım?

Malı olmadığını bildiren, borcuna yetecek mal göstermeyen veya beyandan kaçınan borçlu, sonradan edindiği malları ve kazancında veya gelirinde meydana gelen artışları 7 gün içinde icra dairesine taahhütlü mektupla veya sözlü olarak bildirmek zorundadır (İİK m.77). Yeni bir işe girmek, miras kalması veya maaş artışı bu kapsama girebilir.

Hakkında aciz vesikası alınmış borçlu bakımından ayrıca bir kural vardır: Asgari ücretin üstünde bir geçim sürdürdüğü, aciz vesikası alan alacaklının en geç 5 yıl içindeki başvurusu üzerine anlaşılırsa, icra mahkemesi asgari ücretin üstündeki gelirinin en az dörtte birini her ay icra dairesine yatırmasına karar verir; ödemeyen borçlu hakkında bir yıla kadar tazyik hapsine karar verilir (İİK m.338/2).

Mal beyanı borcu ortadan kaldırır mı?

Hayır. Mal beyanı borcu ödemez, takibi durdurmaz ve haczi engellemez. Yalnız borçlunun kanuni bildirim yükümlülüğünü yerine getirir ve tazyik hapsi riskini ortadan kaldırır. Malı olmadığını doğru biçimde bildiren borçlu hakkında haciz sonucunda yeterli mal bulunamazsa alacaklı aciz vesikası alabilir (İİK m.105, m.143). Takip, alacak ödenene veya zamanaşımına kadar devam eder; borçlu bu sırada maaş haczi gibi sonuçlarla karşılaşabilir. Kambiyo senedine dayalı takipte süreler ve itiraz yolları için kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu yazımıza bakabilirsiniz.