İcra Dosyası Nasıl Kapatılır? Borç Ödendikten Sonra Tahsil Harcı, Haricen Tahsil ve Hacizlerin Kaldırılması

İcra dosyası üç yoldan kapanır: borcun faiz, masraf, vekâlet ücreti ve tahsil harcıyla birlikte icra dairesinin hesabına tamamen ödenmesi; alacaklının borcu dışarıda tahsil ettiğini (haricen tahsil) veya takipten vazgeçtiğini icra dairesine bildirmesi; ya da takip kesinleştikten sonra ödeme yapan borçlunun bunu noter onaylı veya imzası ikrar edilmiş belgeyle ispat ederek icra mahkemesinden takibin iptalini istemesi. Parayı alacaklıya veya avukatına doğrudan göndermek, alacaklı icra dairesine beyanda bulunmadıkça dosyayı tek başına kapatmaz. Kapatma aşamasında devletin tahsil harcı ödenmeden sonraki işlem yapılmaz (492 sayılı Harçlar Kanunu m.32); bu yüzden dosyanın kapanmamasının sebeplerinden biri ödenmemiş harçtır.

Bu yazı borcu ödenmiş veya ödenmek üzere olan dosyanın nasıl kapatılacağını anlatır. Borç ödenmediği hâlde dosya yıllardır işlemsiz kaldıysa konu zamanaşımı ve işlemden kaldırmadır; o durum için icra borcu zamanaşımı ve dosya kapatma talebi yazımıza bakın.

İcra dosyası hangi yollarla kapanır?

Borcu icra dairesine ödeyerek dosya nasıl kapatılır?

En az tartışma çıkaran yol, ödemenin doğrudan icra dosyasına yapılmasıdır. Ödeme emrinde de borcun "icra dairesine ait banka hesabına" ödenmesi ihtar edilir (İİK m.168, m.171).

1. Güncel dosya hesabını isteyin. İcra dairesinden asıl alacak, faiz, takip masrafları, vekâlet ücreti ve tahsil harcını gösteren hesabı alın. Kanuna göre harç ve masraflar, aksine hüküm yoksa borçluya aittir (İİK m.15, m.59); icra müdürünün avukatlık ücret tarifesine göre hesapladığı vekâlet ücreti de takip masraflarına dahildir (İİK m.138).
2. Ödemeyi dosya numarasıyla yapın. Tutarı icra dairesinin banka hesabına, açıklamaya dosya numarasını yazarak yatırın ve dekontu saklayın. Hesap tarihi ile ödeme tarihi arasında gün farkı varsa bakiye çıkabilir; ödeme günü tutarı teyit edin.
3. Kapatma ve hacizlerin kaldırılmasını isteyin. Borcun tamamı ödendikten sonra dosyanın kapatılmasını ve tapu, araç, banka ve maaş üzerindeki hacizlerin kaldırılması için ilgili yerlere yazı yazılmasını talep edin. Bu yazışmaların masrafı ayrıca istenebilir (İİK m.59).
4. Sonucu kontrol edin. Dosyanın kapandığını ve hacizlerin kaldırıldığını UYAP Vatandaş Portalı veya e-Devlet üzerinden, gerekiyorsa icra dairesinden takip edin.

İcra dairesine ödenen paradan tahsil harcı ödeme sırasında alınır (Harçlar Kanunu m.28/b). Tutarı önceden görmek için icra harcı hesaplama aracını kullanabilirsiniz; araç tam oranla hesap yapar, haricen tahsil ve vazgeçmedeki yarı oranı hesaba katmaz.

İcra dosyası kapatma harcı ne kadar?

Kapatma sırasında ödenen harcın adı tahsil harcıdır. Oran, borcun takibin hangi aşamasında ödendiğine göre değişir (Harçlar Kanunu (1) sayılı tarife B/I-3). Haricen tahsil ve vazgeçme sütunu, Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin aşağıda aktarılan kararlarındaki Harçlar Kanunu m.23 uygulamasını gösterir.

Örnek: 100.000 TL'lik ilamsız takipte borç, haciz konulduktan sonra ama satıştan önce alacaklıya doğrudan ödenmiş ve alacaklı haricen tahsil beyanı vermişse yarı oran olan %4,55 üzerinden 4.550 TL tahsil harcı hesaplanır. Takip açılırken ödenen binde 5 peşin harç (500 TL), takip sonunda alınacak harca mahsup edilir (Harçlar Kanunu m.29); kalan 4.050 TL'dir. Aynı ödeme dosyaya yapılsaydı oran %9,10 olurdu. Bu örnek, harç matrahının 100.000 TL olduğunu ve peşin harcın dosyada mahsup edilebilir durumda bulunduğunu varsayar; gerçek tutar icra dairesinin güncel dosya hesabında görülür.

Yargıtay'ın incelediği dosyalarda icra müdürlüğü tahsil harcıyla birlikte %2 cezaevi harcı da istemiştir; bir dosyada bu kısma yönelik şikâyet reddedilmiş ve karar onanmıştır (12. HD 2022/7715 E., 2023/636 K.). Dosya hesabında bu kalemi de görebilirsiniz. Abonelik borçları için Merkezî Takip Sistemi üzerinden başlatılıp haciz aşamasına geçmeden sonuçlanan takiplerde ise ayrıca tahsil harcı alınmaz (Harçlar Kanunu m.29/A).

Haricen tahsilde dosya nasıl kapanır?

Haricen tahsil, borcun icra dairesi yerine doğrudan alacaklıya veya avukatına ödenmesidir. Bu durumda dosyanın kapanması için alacaklının veya vekilinin icra dairesine "alacağı haricen tahsil ettim" ya da "takipten vazgeçiyorum" diye beyanda bulunması gerekir. Bu iki beyan ve alacaktan feragat aynı şey değildir: Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, dosyanın infazen kapatılması için takipten açıkça vazgeçme, alacaktan feragat veya dosya borcunun tamamının ödenmesini ayrı ayrı sayar (2022/714 E., 2022/7687 K., oy birliği). Ödeme anlaşmasıyla kapatıyorsanız alacaklıdan, alacağın tamamen ödendiğini ve başka talebi kalmadığını gösteren yazılı beyan isteyin; yalnız "takipten vazgeçiyorum" beyanı alacağın sona erdiğini açıkça göstermeyebilir. Harçlar Kanunu m.23, takipten vazgeçildiğinin tutanağa yazılması için tahsil harcının yarısının alınacağını, haczedilen mal satıldıktan sonra vazgeçilirse tam harç alınacağını düzenler.

• Yarı oran uygulaması: Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, icra emri tebliğinden ve hacizden sonra verilen haricen tahsil beyanında %9,10 yerine yarı oran olan %4,55 alınması gerektiğine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararını oy birliğiyle onamıştır (2022/7715 E., 2023/636 K.). Daire başka bir dosyada, ödeme emri tebliğinden sonra ama hacizden önce verilen vazgeçme beyanında %4,55 alınmasını hatalı bulmuş; harcın yarısı olan %2,27 alınması gerektiğini belirterek kararı bozmuştur (2023/1083 E., 2023/8436 K., oy birliği).
• Emir tebliğinden önce harç yok: Aynı kararda Daire, ödeme veya icra emri tebliğ edilmeden önce ödeme yapılıp aynı dönemde takipten vazgeçilirse tahsil harcı alınamayacağını açıklamıştır.
• Harcı kim öder: Kanuna göre icra harç ve masrafları aksine hüküm yoksa borçluya aittir (İİK m.15). Uygulamada harcı kimin yatıracağı çoğu zaman taraflar arasındaki ödeme anlaşmasında belirlenir. Bunu yazılı anlaşmaya açıkça yazdırmak, sonradan dosyanın harç yüzünden açık kalmasını önler. Harcı yükümlüsü ödemezse diğer taraf öderek işlemin devamını sağlayabilir (Harçlar Kanunu m.32); Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bu hükmü icra tahsil harcı bakımından da uygulamıştır (2015/2141 E., 2015/12617 K., oy birliği).

Haricen ödeme yapacaksanız alacaklıdan veya avukatından, dosya numarasını, ödenen tutarı, borcun tamamen ödendiğini ve icra dairesine haricen tahsil beyanı verileceğini gösteren imzalı bir belge isteyin. Ödemeyi elden değil banka üzerinden, açıklamaya dosya numarasını yazarak yapın.

Haciz kaldırma talebi neden harç doğurur?

Alacaklının, borçlunun malları üzerindeki haczin kaldırılmasını istemesi, Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında alacağın haricen tahsil edildiğine karine sayılır ve icra müdürlüğü tahsil harcının ödenmesini ister (12. HD 2022/9718 E., 2023/3017 K.; 2024/6714 E., 2025/59 K.; ikisi de oy birliği). Daire 2025 tarihli kararında, ödeme emri tebliğ edilmiş, alacaklı itirazın iptali davasından feragat etmiş ve ihtiyati hacizlerin kaldırılmasını istemiş olduğu için tahsil harcı alınması gerektiğini kabul etmiştir.

Burada borçlu açısından önemli bir tuzak vardır. Daire 2023 tarihli kararında, tahsil harcının ödenmiş olmasının borcun ödendiği anlamına gelmediğini; dosyanın infazen (borcun tamamen yerine getirilmesi nedeniyle) kapatılması için alacaklının açıkça takipten vazgeçmesi, alacaktan feragat etmesi veya dosya borcunun tamamının ödenmesi gerektiğini belirtmiştir. O dosyada alacaklı borçlunun taşınmazları üzerindeki hacizlerin kaldırılmasını istemiş, tahsil harcı yatırılmış ve hacizler kaldırılmış; borç ödenmediği için taşınmazlara yeniden haciz konulmuştur. Daire, borçlunun dosyanın kapatılması yönündeki şikâyetinin reddedilmesi gerektiğini belirterek bölge adliye mahkemesi kararını bozmuştur. Kısacası, bir malınız üzerindeki haczin kaldırılması dosyanın kapandığı anlamına gelmez.

Alacaklı dosyayı kapatmazsa ne yapılır?

• Takip kesinleştikten sonra ödeme yaptıysanız: Borcun ve faiz, takip giderleri gibi ona bağlı tutarların (ferilerinin) ödendiğini noterden onaylı veya imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispat ederek takibin iptalini her zaman icra mahkemesinden isteyebilirsiniz (İİK m.71/1). Bu yüzden haricen ödemede imzalı belge almak önemlidir. İlamlı takipte icra emri tebliğinden sonra ödeme yaptıysanız, noterlikçe yapılmış veya onaylanmış belge ya da icra tutanağıyla icra mahkemesinden icranın geri bırakılmasını da her zaman isteyebilirsiniz (İİK m.33/2).
• İcra dairesi kapatmayı sürüncemede bırakıyorsa: Borç ve harç ödendiği hâlde dosya kapatılmıyor veya hacizler kaldırılmıyorsa, bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması nedeniyle süre sınırı olmadan icra mahkemesine şikâyet yolu açıktır (İİK m.16/2). İcra müdürlüğünün belirli bir işlemine karşı şikâyet ise işlemin öğrenildiği tarihten itibaren 7 gün içinde yapılır (İİK m.16/1).
• Harç oranı hatalı hesaplandıysa: Yukarıdaki kararlarda harç oranına itiraz, icra müdürlüğü kararının şikâyeti yoluyla icra mahkemesine götürülmüştür.

Kapatma talebinde neler yazılır?

İcra dairesine vereceğiniz kısa talepte şu bilgilerin bulunması yeterlidir:

• İcra dairesinin adı ve dosya numarası, borçlu ve alacaklının adı
• Borcun hangi tarihte, hangi yolla (dosyaya veya alacaklıya) ve ne kadar ödendiği
• Ek olarak sunulan dekont, alacaklının beyanı veya imzalı ödeme belgesi
• Dosyanın kapatılması ve tapu, araç, banka ve maaş üzerindeki tüm hacizlerin kaldırılması için ilgili yerlere yazı yazılması istemi
• Varsa ödenmesi gereken harç ve masrafın bildirilmesi istemi

Borcu dosyaya ödediyseniz örnek talep metni: "Daireniz dosyasının borcu .../.../2026 tarihinde ... TL olarak daireniz hesabına tamamen ödenmiştir; dekont ektedir. Ödenmesi gereken harç ve masraf varsa tarafıma bildirilmesini, dosyanın kapatılmasını ve dosyadan konulan tüm hacizlerin kaldırılması için ilgili kurumlara yazı yazılmasını talep ederim."

Borcu alacaklıya doğrudan ödediyseniz bu talep tek başına dosyayı kapatmaz; önce alacaklının haricen tahsil beyanının dosyaya girmesi gerekir. Beyan dosyada ise yukarıdaki metni "alacaklıya ödenmiş ve alacaklı haricen tahsil beyanında bulunmuştur" diye uyarlayabilirsiniz. Beyan yoksa ve ödemeyi takip kesinleştikten sonra yaptıysanız, noter onaylı veya imzası ikrar edilmiş ödeme belgesiyle icra mahkemesinden takibin iptalini isteyebilirsiniz (İİK m.71/1).

Maaşınızdaki kesintinin dosya kapandıktan sonra da sürmesi gibi durumlarda maaş haczinin nasıl kaldırılacağı, banka hesabındaki engel için hesap blokesini kaldırma yolları yazılarımız sonraki adımları anlatır. Haciz türlerinin genel çerçevesi haciz nedir rehberimizde yer alır.

Dosyanıza özgü harç hesabı, haricen ödeme anlaşması veya kapatılmayan dosya için şikâyet konusunda icra ve iflas hukuku sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.