Feragatname, bir haktan veya talep sonucundan vazgeçildiğini açıklayan belge olarak kullanılır; mahkemedeki davacı feragati ise HMK m.307 ve devamındaki özel usule tabidir ve kısmen ya da tamamen yapılabilir.
Feragatname, bir kişinin bir haktan, talepten veya başvurudan vazgeçtiğini bildiren belge için kullanılan genel addır. Bir davada davacının talep sonucundan vazgeçmesi ise yalnız belge başlığına bağlı değildir; Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndaki “davadan feragat” hükümleri uygulanır. Başka bir kuruma verilen feragat belgesinin etkisi, ilgili ilişki ve özel mevzuata göre değişebilir.
Davadan feragat nedir?
HMK m.307'ye göre feragat, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir. Dava açıldıktan sonra hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir. Feragat beyanı dilekçeyle verilebilir veya duruşmada sözlü olarak açıklanıp tutanağa geçirilebilir. Kısmi feragat edilecekse hangi talep bölümünün bırakıldığı açık olmalıdır.
Feragat için karşı tarafın kabulü gerekir mi?
Davadan feragat için davalının veya mahkemenin izni aranmaz. Bununla birlikte mahkemeye yöneltilen beyanın açık ve koşulsuz olması gerekir. Feragat, davacının talep sonucuna ilişkindir; davanın geri alınması ve sulh ile aynı işlem değildir.
Feragatin sonucu
HMK m.311 uyarınca feragat, kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. Bu nedenle yalnızca fikrini değiştirmek genellikle beyanı ortadan kaldırmaz; maddi hata nedeniyle iptal isteme olanağı gibi sınırlı durumlar ayrıca değerlendirilir. Feragat nedeniyle yargılama giderleri ve vekâlet ücreti bakımından HMK m.312 uygulanır.
Feragatname imzalamadan önce
Belgede hangi davadan, hangi talep kaleminden ve hangi kapsamda vazgeçildiği kontrol edilmelidir. “Dava hakkımdan vazgeçiyorum” gibi geniş ifadelerin mevcut ve olası taleplere etkisi olabilir. Mahkeme dışındaki bir belge de başka hukuki sonuçlar doğurabileceğinden, belgenin kime sunulacağı ve hangi hakları kapsadığı netleştirilmelidir.
Sık sorulan sorular
Davadan feragat ile davayı geri almak aynı mı?
Hayır. Feragat davacının talep sonucundan vazgeçmesidir ve HMK m.311 gereği kesin hüküm gibi sonuç doğurur. Davanın geri alınması ve sulh farklı usul ve sonuçlara tabidir.
Davadan feragat için davalının onayı gerekir mi?
HMK m.309 uyarınca feragat karşı tarafın veya mahkemenin onayına bağlı değildir. Beyan açık olmalı; kısmi feragatte hangi bölümden vazgeçildiği belirtilmelidir.
Feragatname imzaladıktan sonra vazgeçilebilir mi?
Mahkemeye usulünce sunulan feragat kesin hüküm benzeri sonuç doğurur ve sırf sonradan fikir değiştirmekle geri alınamaz. Maddi hata gibi özel sebepler varsa hukuki etkisi ayrıca incelenmelidir.
Feragat yargılama giderlerini etkiler mi?
Evet. Feragat nedeniyle gider ve vekâlet ücretinin nasıl karşılanacağı HMK m.312'de düzenlenir; somut dosyada yargılamanın aşaması ve feragat kapsamı önem taşır.