Tedbir nafakası, boşanma veya ayrılık davası sürerken hâkimin eşin ve çocukların geçimi için geçici önlem olarak hükmettiği nafakadır (TMK m.169). Dava açılmadan, birlikte yaşamaya haklı sebeple ara verilen dönemde de TMK m.197 uyarınca parasal katkı istenebilir.
Boşanma davası aylar, bazen yıllar sürer. Bu süre içinde eşlerden birinin veya çocukların geçimsiz kalmaması için hâkimin hükmettiği geçici nafakaya uygulamada tedbir nafakası denir.
Tedbir nafakası ne demek?
"Boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, eşlerin mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re'sen alır." — TMK m.169
Kanun bu önlemleri hâkimin kendiliğinden (re'sen) almasını öngörür. Önlem "davanın devamı süresince" geçerlidir; dava bittiğinde yerini, şartları varsa, yoksulluk nafakası ve iştirak nafakası alır.
Dava açmadan tedbir nafakası istenebilir mi?
Evet, evlilik birliğinin korunması hükümleriyle. Eşlerden biri, ortak hayat yüzünden kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddî biçimde tehlikeye düştüğü sürece ayrı yaşama hakkına sahiptir. Ayrı yaşama haklı bir sebebe dayanıyorsa hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine birinin diğerine yapacağı parasal katkıya, konut ve ev eşyasından yararlanmaya ilişkin önlemleri alır; çocuklar için de gereken önlemleri alır (TMK m.197). Eşler birlikte yaşarken de hâkimden ailenin geçimi için her birinin yapacağı parasal katkının belirlenmesi istenebilir; bu katkı geçmiş bir yıl ve gelecek yıllar için istenebilir (TMK m.196).
Ödenmezse ne olur?
- Tazyik hapsi: Nafakaya ilişkin kararın gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir; ödeme yapılırsa borçlu tahliye edilir (İİK m.344).
- Borçlulara ödeme emri: Eşlerden biri birliğin giderlerine katılma yükümlülüğünü yerine getirmezse hâkim onun borçlularına (ör. işverene) ödemeyi diğer eşe yapmalarını emredebilir (TMK m.198).
Nafaka türleri ve dava süreci için: nafaka davası nasıl açılır, nafaka türleri. Ödenmeyen nafakada şikâyet: tazyik hapsi şikâyet dilekçesi. Boşanma davasının aşamaları: çekişmeli boşanma davası aşamaları.
Sık sorulan sorular
Tedbir nafakası boşanma kesinleşince devam eder mi?
TMK m.169'daki geçici önlemler davanın devamı süresince alınır. Boşanma kararıyla birlikte eş için yoksulluk nafakası, çocuk için iştirak nafakası ayrıca değerlendirilir.