Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eşin, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer eşten malî gücü oranında istediği nafakadır; ödeyecek eşin kusuru aranmaz (TMK m.175). Anayasa Mahkemesi maddedeki "süresiz olarak" ibaresini iptal etmiştir; iptal, 30.09.2026 Resmî Gazete yayımından dokuz ay sonra yürürlüğe girer.
Yoksulluk nafakası, boşanmadan sonra eşlerden birinin diğerine geçimi için ödediği nafakadır. Türk Medenî Kanunu bu nafakayı boşanmanın malî sonuçları arasında düzenler (TMK m.175-178).
Yoksulluk nafakası ne demek?
"Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz." — TMK m.175
Maddeden üç koşul çıkar: isteyen eş boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olmalı, kusuru diğer eşten daha ağır olmamalı ve nafaka ödeyecek eşin malî gücü oranında belirlenmelidir. Ödeyecek eşin kusurlu olması gerekmez.
Diğer nafaka türlerinden farkı
| Nafaka | Kim için, ne zaman | Dayanak |
|---|---|---|
| Tedbir nafakası | Boşanma veya ayrılık davası sürerken, hâkimin eşlerin geçimi ve çocukların bakımı için aldığı geçici önlem | TMK m.169 |
| Yoksulluk nafakası | Boşanmadan sonra, yoksulluğa düşecek eş için | TMK m.175 |
| İştirak nafakası | Çocuğun bakım ve eğitim giderleri için, velayet kendisine verilmeyen ebeveynden | TMK m.182, 328-330 |
| Yardım nafakası | Yardım edilmezse yoksulluğa düşecek üstsoy, altsoy ve kardeşler için | TMK m.364 |
Ödeme biçimi, değişme ve sona erme
- Ödeme: Nafakanın toptan veya durumun gereklerine göre irat (düzenli ödeme) biçiminde ödenmesine karar verilebilir (TMK m.176/1).
- Kendiliğinden kalkma: İrat biçimindeki nafaka, alacaklının yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar (TMK m.176/3).
- Mahkeme kararıyla kaldırma: Alacaklının evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK m.176/3).
- Artırma ve azaltma: Tarafların malî durumları değişirse veya hakkaniyet gerektirirse nafakanın artırılmasına veya azaltılmasına karar verilebilir (TMK m.176/4).
- Yetki ve zamanaşımı: Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m.177). Boşanmadan doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yılda zamanaşımına uğrar (TMK m.178).
Ödenmeyen nafaka için alacaklının şikâyeti üzerine borçlu hakkında üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir (İİK m.344).
"Süresiz olarak" ibaresinin iptali
Anayasa Mahkemesi, TMK m.175'teki "süresiz olarak" ibaresini iptal etmiştir (E.2025/156, K.2026/131, karar tarihi 4.6.2026; Resmî Gazete 30.9.2026, sayı 33386). İptal, kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girer; o tarihe kadar maddenin bugünkü metni uygulanır. Nafakanın süresine ilişkin yeni kuralı ve bugün ödenen nafakaların durumunu yasama düzenlemesi belirleyecektir. Kararın ayrıntıları ve takvim için: süresiz nafaka iptal edildi mi?