Hakaret Nedeniyle Manevi Tazminat: Şartlar, Miktar ve Dava Süresi (TBK 58)

Hakaret nedeniyle manevi tazminat, hakaretle kişilik hakkı zedelenen kişiye, uğradığı manevi zarara karşılık ödenmesine hükmedilen paradır (TBK m.58). Dava kural olarak asliye hukuk mahkemesinde, zararı ve hakaret edeni öğrenmeden itibaren iki yıl içinde açılır. Kavramın genel tanımı manevi tazminat sözlüğünde yer alır.

Hakaret tazminatı için hangi şartlar gerekir?

Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kişi hâkimden korunma isteyebilir. Rıza, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetki ile haklı kılınmayan her saldırı hukuka aykırıdır (TMK m.24). Tazminat için şunların birlikte gösterilmesi gerekir:

• Hakaret niteliğinde bir söz, paylaşım veya mesaj,
• Bu sözün size yöneldiği,
• Sözün hukuka aykırı olduğu, yani eleştiri ve ifade özgürlüğü sınırını aştığı,
• Hakaret edenin kusuru (TBK m.49).

Sert bir eleştiri her zaman tazminat doğurmaz; ifade özgürlüğü ile kişilik hakkı birlikte tartılır. Yargıtay, değer yargısı niteliği taşımayan, somut bir delile dayanmadan kesin yargı içeren olgu isnadının sert eleştiri sınırını aştığına karar vermiştir (aşağıdaki 2026 tarihli karar).

Hakaret tazminatı ne kadar olur?

Kanunda sabit bir tutar yoktur. Hâkim, olayın özelliklerini, kusurun ağırlığını ve durumun gereğini göz önüne alarak uygun bir miktar belirler (TBK m.51, 58). Yargıtay miktar takdirinde olayın oluş şeklini, sözlerin ağırlığını, kişilik hakkına saldırının derecesini ve paranın satın alma gücünü dikkate alır. Manevi tazminat bir cezalandırma aracı değildir; zarar görende manevi tatmin sağlamayı amaçlar, ama zarar vereni caydıracak düzeyde olması da gözetilir.

İstenen tutar ile hükmedilen tutar aynı değildir. Örneğin 50.000 TL istenmesi, mahkemenin bu tutarın tamamına hükmedeceği anlamına gelmez. Sosyal medya paylaşımının kaç kişiye ulaştığı ve ne kadar süre yayında kaldığı dosyada anlatılabilir; ancak takipçi sayısından otomatik bir tutar çıkmaz. Hâkim ayrıca para yerine veya paraya ek olarak saldırıyı kınayan bir karar verip bu kararın yayımlanmasına da hükmedebilir (TBK m.58/2).

Ceza davasındaki adli para cezası size değil Devlet Hazinesine ödenir (TCK m.52). Ceza dosyasında sanığın para cezası alması, tazminat almış olduğunuz anlamına gelmez.

Hangi mahkemede dava açılır?

Hakaret nedeniyle manevi tazminat davasında, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesi görevlidir (HMK m.2). Davayı kendi yerleşim yerinizde, hakaret edenin yerleşim yerinde, hakaretin yapıldığı veya zararın doğduğu yerde açabilirsiniz (TMK m.25, HMK m.16).

Dava açma süresi ne kadar? (TBK 72)

Tazminat davası, zararı ve hakaret edeni öğrendiğiniz tarihten itibaren iki yıl, her hâlde hakaretin yapıldığı tarihten itibaren on yıl içinde açılmalıdır. Hakaret aynı zamanda suç olduğundan, ceza kanunundaki dava zamanaşımı daha uzunsa o süre uygulanır (TBK m.72).

Ceza şikâyeti süresi ile tazminat davası süresi farklıdır. Hakarette ceza şikâyeti için altı aylık süre vardır; bu süreyi kaçırmanız tazminat hakkınızı ortadan kaldırmaz, ama tazminat davası için ayrı süre işlemeye devam eder. Şikâyet süreci ve dilekçe için sosyal medyada hakaret davası rehberine bakabilirsiniz.

Ceza davası bitmeden tazminat davası açılır mı?

Evet. Hukuk hâkimi, kusur ve sorumluluk konusunda ceza hukukunun hükümleriyle ve ceza mahkemesinin beraat kararıyla bağlı değildir (TBK m.74). Bu nedenle tazminat davası açmak için ceza davasının bitmesini veya mahkûmiyet kararı çıkmasını beklemek zorunda değilsiniz.

Hukuk mahkemesi, kararının ceza dosyasındaki tespite bağlı olduğunu düşünürse davayı ceza dosyasının sonucuna kadar bekletebilir (HMK m.165). Beraat kararı ise tazminatı kendiliğinden engellemez; beraatin gerekçesi ayrıca incelenir. Ceza dosyasının hangi aşamada olduğunu anlamak için ceza davası nasıl işler rehberine bakabilirsiniz. Suçun unsurları, cezası ve şikâyet süreci için hakaret suçu ve cezası rehberimize de göz atabilirsiniz.

Ön ödeme veya şikâyetten vazgeçme tazminatı etkiler mi?

Hakaret eden ön ödeme yaparsa ceza davası açılmaz veya düşer; ancak bu sonuç tazminat hakkınızı etkilemez (TCK m.75/5). Ön ödeme bedeli size değil devlete ödenir.

Şikâyetten vazgeçerken şahsi haklarınızdan da vazgeçtiğinizi açıkça söylerseniz artık hukuk mahkemesinde tazminat davası açamazsınız (TCK m.73/7). Karşı tarafla anlaşıp şikâyetten vazgeçecekseniz, vazgeçme beyanının yalnız ceza şikâyetini mi yoksa tazminat hakkını da mı kapsadığını açıkça belirleyin.

Hangi deliller hazırlanmalı?

Zararı ve hakaret edenin kusurunu ispat yükü davacıdadır (TBK m.50). Dava açmadan önce şunları bir araya getirin:

• Mesaj, paylaşım veya yorumun tam hâli, tarihi ve hesap adı,
• Sözün size yöneldiğini gösteren bilgiler (etiket, isim, fotoğraf, ortak tanıdıklar),
• Varsa tanıklar,
• Ceza dosyası varsa ifade tutanakları, iddianame ve karar.

Ekran görüntüsü tek başına her itirazı çözmeyebilir; paylaşımın silinme ihtimaline karşı delilin nasıl korunacağı dijital delil rehberinde anlatılır. Davayı açarken başvuru ve peşin karar harcı ile gider avansı yatırılır; nispi harcın dörtte biri peşin alınır (Harçlar Kanunu m.28). Tutarı dava harcı hesaplama aracıyla görebilirsiniz.

Hakaret sosyal medyada veya internette gerçekleştiyse içeriğin kaldırılması ve tazminat süreci için sosyal medya hukuku ve bilişim hukuku sayfalarımızdan bize ulaşabilirsiniz.

Hakaret Tazminatına İlişkin Yargıtay Kararları

Saldırının ağırlığına göre düşük tazminat bozma sebebidir

Sekiz mesajla tehdit ve hakaret edilen davacıya ilk derece mahkemesi 4.000 TL, bölge adliye mahkemesi 10.000 TL manevi tazminat vermişti. Yargıtay, olayın oluş şekli, sözlerin ağırlığı, kişilik hakkına saldırının derecesi ve paranın satın alma gücü karşısında bu miktarı da az bularak daha yüksek tazminat için kararı bozdu. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E.2023/4348, K.2025/11243, 03.07.2025 (oy birliği).

Delilsiz olgu isnadı ifade özgürlüğü sayılmaz

Bir bakan hakkında sosyal medyada yapılan paylaşımlarda ilk derece mahkemesi ifade özgürlüğü gerekçesiyle davayı reddetmişti. Yargıtay, sözlerin değer yargısı olmadığını, somut bir delile dayanmadan kesin yargı içeren olgu isnadında bulunulduğunu ve sert eleştiri sınırının aşıldığını belirterek uygun manevi tazminata hükmedilmesi için kararı bozdu. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E.2026/1131, K.2026/3593, 02.04.2026 (oy birliği).