İddianame, soruşturma sonunda toplanan deliller suçun işlendiği konusunda yeterli şüphe oluşturduğunda Cumhuriyet savcısının görevli ve yetkili mahkemeye hitaben düzenlediği belgedir (CMK m.170). Mahkeme iddianameyi kabul edince kamu davası açılmış olur ve kovuşturma evresi başlar (CMK m.175); eksik veya hatalı iddianame on beş gün içinde iade edilebilir (CMK m.174).
İddianame, savcılığın bir kişiyi suç işlemekle itham ederek mahkemeye gönderdiği belgedir. Ceza davası, iddianamenin mahkemece kabulüyle başlar; bu nedenle iddianame, soruşturma evresi ile kovuşturma evresi arasındaki geçiş belgesidir.
İddianame ne demek?
"Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler." — CMK m.170/2
Kamu davasını açma görevi Cumhuriyet savcısına aittir (CMK m.170/1). Deliller yeterli şüphe oluşturmuyorsa savcı iddianame düzenlemez; bu durumda kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilir.
İddianamede neler bulunur?
Görevli ve yetkili mahkemeye hitaben düzenlenen iddianamede başlıca şunlar gösterilir: şüphelinin ve müdafiinin, mağdur veya suçtan zarar görenin ve vekilinin kimliği, şikâyetçinin kimliği ve şikâyet tarihi, yüklenen suç ve uygulanması gereken kanun maddeleri, suçun işlendiği yer, tarih ve zaman dilimi, suçun delilleri ve şüphelinin tutuklu olup olmadığı (CMK m.170/3).
- Yüklenen suçu oluşturan olaylar mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanır; olaylarla ve delillerle ilgisi bulunmayan bilgilere yer verilmez (CMK m.170/4).
- Sonuç kısmında şüphelinin yalnız aleyhine değil, lehine olan hususlar da ileri sürülür (CMK m.170/5).
- Sonuç kısmında hangi ceza ve güvenlik tedbirlerine hükmedilmesinin istendiği açıkça belirtilir (CMK m.170/6).
İddianamenin kabulü ve iadesi
Mahkeme, iddianame ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren on beş gün içinde bütün belgeleri inceler. Şu iddianameler, eksik veya hatalı noktalar belirtilerek Cumhuriyet Başsavcılığına iade edilir (CMK m.174/1):
- CMK m.170'e aykırı düzenlenen,
- suçun sübutuna doğrudan etki edecek mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen,
- önödeme, uzlaştırma veya seri muhakeme usulüne tabi olduğu açıkça anlaşılan işlerde bu usuller uygulanmadan düzenlenen,
- izne veya talebe bağlı suçlarda izin alınmadan veya talep olmadan düzenlenen,
- on beş yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılmadan düzenlenen (8.8.2026 tarihli 7593 sayılı Kanunla eklendi).
Suçun hukuki nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez (CMK m.174/2). On beş günlük süre sonunda iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır (CMK m.174/3). İade kararına karşı Cumhuriyet savcısı itiraz edebilir (CMK m.174/5).
"İddianamenin kabulüyle, kamu davası açılmış olur ve kovuşturma evresi başlar." — CMK m.175/1
Kabulden sonra mahkeme duruşma gününü belirler ve duruşmada hazır bulunması gereken kişileri çağırır (CMK m.175/2).
Sık sorulan sorular
İddianame kabul edilmezse ne olur?
Mahkeme on beş gün içinde iddianameyi eksik veya hatalı noktaları göstererek savcılığa iade edebilir. Savcı eksikleri tamamlayıp yeniden iddianame düzenler; ilk kararda belirtilmeyen sebeplerle yeniden iade yoluna gidilemez. Süresinde iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır (CMK m.174).