Miras paylaşımı, bütün mirasçıların yazılı paylaşma sözleşmesiyle ya da anlaşma yoksa sulh mahkemesinde paylaşma davasıyla yapılır. Çocuklar eşit pay alır; eş çocuklarla birlikte mirasın dörtte birini alır. Paylaşma sözleşmesi için adi yazılı şekil yeterlidir, ancak bütün mirasçıların imzası gerekir. Bir kardeş anlaşmazsa mahkeme malları mümkünse aynen, değilse satış yoluyla paylaştırır; değer farkı parayla denkleştirilir.
İçindekiler · 8 bölüm
Durumunuza göre seçenekler
- Bütün mirasçılar anlaşıyorsa yazılı bir paylaşma sözleşmesi yapın ve herkese imzalatın.
- Mirasçılardan biri imza vermiyorsa sulh hukuk mahkemesinde paylaşma (ortaklığın giderilmesi) davası açın.
- Yalnızca tapuda kimin ne kadar payı olduğunun yazılmasını istiyorsanız elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesini isteyin.
- Ortak taşınmazı bir kardeş tek başına kullanıyorsa ecrimisil (kullanma bedeli) yolunu ayrıca değerlendirin.

Miras paylaşımı, mirasbırakanın ölümüyle mirasçılar arasında kurulan ortaklığın sona erdirilip her mirasçının payını ayrıca almasıdır. Birden çok mirasçı varsa paylaşmaya kadar terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık doğar; mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olur ve kural olarak birlikte tasarruf eder (TMK m.640). Bu yüzden bir kardeş, paylaşma yapılmadan ortak evi tek başına satamaz.
Kardeşler Arasında Miras Payı Nasıl Hesaplanır?
Mirasbırakanın çocukları birinci derece mirasçıdır ve eşit pay alır. Mirasbırakandan önce ölmüş bir çocuğun yerini kendi çocukları alır (TMK m.495). Evlilik dışında doğan ve soybağı tanıma veya hâkim hükmüyle kurulan çocuk da evlilik içi çocuk gibi mirasçı olur (TMK m.498). Mirasbırakanın başka evlilikten olan çocuğu da onun çocuğudur; bu yüzden üvey kardeşler, ortak anne ya da babanın mirasından diğer kardeşlerle eşit pay alır.
Sağ kalan eş, çocuklarla birlikte mirasçı olursa mirasın dörtte birini alır (TMK m.499). Kalan dörtte üç çocuklar arasında eşit bölünür.
Örneğin mirasbırakanın geride eşi ve üç çocuğu kaldıysa eşin payı 1/4, her çocuğun payı (3/4 ÷ 3) 1/4 olur. 2.000.000 TL değerindeki bir terekede bu, eşe ve her çocuğa 500.000 TL'lik değer düşmesi demektir. Rakamlar varsayımdır; kendi durumunuz için miras payı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Mirasçıları ve paylarını resmî olarak gösteren belge mirasçılık belgesidir (veraset ilamı). Paylaşmaya başlamadan önce bu belgeyi alın.
Miras Paylaşım Sözleşmesi Nasıl Yapılır? Noter Şart mı?
Mirasçılar arasında payların oluşturulması ve fiilen alınması ya da aralarında yapacakları paylaşma sözleşmesi mirasçıları bağlar; paylaşma sözleşmesinin geçerliliği yazılı şekilde yapılmasına bağlıdır (TMK m.676). Sözlü anlaşma bu nedenle geçerli bir paylaşma sözleşmesi sayılmaz.
Yargıtay'a göre miras ortaklığına dahil taşınmazlar için yapılan paylaşma sözleşmesinde tüm mirasçıların katılımıyla adi yazılı şekil yeterlidir; notere gitmek geçerlilik şartı değildir. İki sınır var:
- Sözleşmeye bütün mirasçıların katılması gerekir. İmzası olmayan mirasçıyı sözleşme bağlamaz.
- Taşınmaz tapuda paylı mülkiyete çevrildiyse ya da diğer mirasçıların onayıyla bir veya birkaç mirasçı adına tescil edildiyse elbirliği sona ermiştir; artık paylaşma sözleşmesi sonuç doğurmaz. Paylı mülkiyetteki payın devri tapu memuru önünde resmî şekilde yapılır (TMK m.706).
Sözleşmede şunlar yer almalı: mirasbırakanın kimliği ve ölüm tarihi, bütün mirasçıların kimlik bilgileri, terekedeki her malın (tapu ada/parsel, araç plakası, banka hesabı) kime düştüğü, değer farkı varsa kimin kime ne kadar ödeme yapacağı, ödeme tarihi ve tapu devri için kimin ne zaman başvuracağı, tarih ve bütün mirasçıların imzası.
Paylaşma sözleşmesiyle mirasçılar, tereke malları üzerindeki elbirliği mülkiyetini miras payları oranında paylı mülkiyete dönüştürmeyi de kararlaştırabilir (TMK m.676/2).
Kardeşlerden Biri Mirası Paylaşmak İstemezse Ne Olur?
Her mirasçı, sözleşme veya kanun gereği ortaklığı sürdürmekle yükümlü değilse her zaman paylaşma isteyebilir (TMK m.642/1). Anlaşma olmazsa her mirasçı, terekedeki belirli malların aynen, bu mümkün değilse satış yoluyla paylaştırılmasını sulh mahkemesinden isteyebilir.
Mahkeme, bir mirasçının istemi üzerine terekenin tamamını göz önünde tutarak, mümkünse taşınmazlardan her birinin tamamını bir mirasçıya verir; değer farkı para ödenmesiyle denkleştirilir (TMK m.642/2). Paylaşmanın hemen yapılması malın veya terekenin değerini önemli ölçüde düşürecekse sulh hâkimi paylaşmanın ertelenmesine karar verebilir (TMK m.642/3).
Örneğin iki kardeşe bir daire ve bir dükkân kaldıysa ve değerleri birbirine yakınsa mahkeme daireyi birine, dükkânı diğerine verebilir; aradaki farkı alan kardeş diğerine öder. Tek bir daire varsa ve bölünemiyorsa satış yoluyla paylaşım gündeme gelir.
Dava sürerken terekenin korunması ve yönetimi için sulh mahkemesinden miras ortaklığına temsilci atanması istenebilir (TMK m.640/3).
Mirası Paylaşmadan Tapuda Payları Ayırmak Mümkün mü?
Evet. Bir mirasçı, tereke malları üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesini sulh hâkiminden isteyebilir. Hâkim diğer mirasçılara süre vererek itirazlarını sorar; haklı bir itiraz gelmez ve hiçbir mirasçı bu süre içinde paylaşma davası açmazsa elbirliği mülkiyeti paylı mülkiyete dönüştürülür (TMK m.644).
Paylı mülkiyete geçince her kardeşin payı tapuda ayrıca görünür. Bu, malı fiilen bölmez; yalnızca kimin ne oranda malik olduğunu yazar.
Paylaşma sözleşmesi ile miras payının devri aynı şey değildir: Paylaşmada her mirasçı belirli malları alır; payın devrinde bir mirasçı mirastaki payını devreder. Mirasçılar arasında miras payının devri de yazılı şekle bağlıdır (TMK m.677).
Ortak Evde Oturan Kardeşten Kira İstenebilir mi?
Paylaşma yapılana kadar ortak bir taşınmazı tek başına kullanan kardeşten kullanım bedeli (ecrimisil) istenip istenemeyeceği ayrı şartlara bağlıdır. Bu şartları ve örnek ihtarname metnini miras kalan evde ecrimisil ihtarnamesi yazısında anlattık.
Mirasbırakanın sağlığında bir kardeşe yaptığı bağışlar paylaşımı değil, saklı pay korumasını ilgilendirir. Hangi mirasçının ne kadar korunduğunu saklı pay rehberinde anlattık.
Miras Paylaşımı Yargıtay Kararları
Miras taksim sözleşmesi tüm mirasçıların imzasıyla adi yazılı yapılırsa geçerlidir
İlk derece mahkemesi, mirasçılar arasındaki taksim ve pay devir sözleşmelerinin resmî şekilde yapılmadığı gerekçesiyle davayı kısmen reddetmişti. Yargıtay, taşınmazlar sözleşme tarihinde mirasbırakan adına kayıtlıyken yapılan sözleşmeler için adi yazılı şeklin yeterli olduğunu, resmî şekil gerekçesinin yerinde olmadığını belirterek kararı bozdu. (Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, E.2017/10219, K.2020/3487, 16.06.2020, oy birliği.)
Elbirliği sona erdikten sonra yapılan taksim sözleşmesi sonuç doğurmaz
Taşınmaz önce mirasçılar adına tescil edilip sonra satışla bir kardeşe geçmişti. Yargıtay, elbirliği mülkiyetinin sözleşmeden önce sona erdiğini, bu nedenle miras taksim sözleşmesinin sonuç doğurmayacağını belirtti; uyuşmazlığı inanç sözleşmesi olarak değerlendirip ifraz imkânının araştırılması için kararı bozdu. (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E.2025/4460, K.2026/2237, 22.04.2026, oy birliği.)
Paylaşım sözleşmesinin hazırlanması veya paylaşma davası için Bakırköy miras avukatı sayfamızdan büroya ulaşabilirsiniz.
Miras uyuşmazlıklarında hizmet bilgisi için miras hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.



Soru ve yorumlar
Yorumlar, moderasyon onayından sonra yayımlanır.
Henüz yayımlanmış yorum bulunmuyor.