İhtarname, bir kişinin karşı tarafa bir borcu yerine getirmesini, bir hakkını kullanacağını veya hukuki sonuç doğuracak bir durumu resmî ve ispatlanabilir biçimde bildirdiği yazılı uyarı demektir; uygulamada çoğunlukla noter aracılığıyla gönderilir.
İhtarname, "ihtar" (uyarı) ve "name" (mektup, belge) kelimelerinden oluşur. Kanunlar birçok hakkın kullanılmasını veya karşı tarafın temerrüde düşmesini bir ihtara bağlar. İhtar kural olarak herhangi bir yazılı biçimde yapılabilse de, içeriğinin ve tebliğ tarihinin tartışmasız ispatı için genellikle noter aracılığıyla "ihtarname çekilir".
İhtarname ne demek?
Karşı tarafa "şu borcu şu süre içinde ödemezseniz sözleşmeyi feshedeceğim" veya "kiralananı şu tarihte boşaltmanızı istiyorum" gibi hukuki sonuç doğuracak bir bildirimi resmî olarak iletmenin adıdır.
İhtarnamenin hukuki sonuçları
- Temerrüt: Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Ödeme günü birlikte belirlenmişse ayrıca ihtara gerek yoktur; o günün geçmesiyle temerrüt oluşur (TBK m.117).
- Ödenmeyen kira: Kiraya veren, ödenmeyen kira bedeli için kiracıya yazılı olarak süre verip bu sürede ödenmezse sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir; bu süre konut ve çatılı işyeri kiralarında en az otuz gündür (TBK m.315).
- İki haklı ihtar: Kiracı, bir kira yılı içinde kira bedelini ödemediği için kendisine yazılı olarak iki haklı ihtarda bulunulmasına sebep olmuşsa, kiraya veren kira yılının bitiminden itibaren bir ay içinde dava yoluyla sözleşmeyi sona erdirebilir (TBK m.352/2).
- Tacirler arası ihtarlar: Tacirler arasında temerrüde düşürme, fesih ve sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbar ve ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta (KEP) ile yapılır (TTK m.18/3).
İhtarnamede neler bulunmalı?
- Gönderenin ve muhatabın adı ve adresi (şirketlerde unvan ve varsa KEP adresi)
- Uyuşmazlığın dayandığı sözleşme veya olay, tarih ve tutarlar
- Açık talep ve verilen süre
- Süre içinde gereği yapılmazsa başvurulacak yol (fesih, icra takibi, dava)
Noter ihtarnamesi nasıl gönderilir?
Metin notere verilir; noter onaylayıp muhataba tebliğ ettirir. Tebliğ Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılır; muhatap adreste bulunmazsa belge muhtara bırakılıp kapıya ihbarname yapıştırılabilir. İhtarnamede verilen süre genellikle tebliğ tarihinden itibaren hesaplandığından tebliğ tarihi önemlidir.
Örnek metinler: iki haklı ihtar ihtarname örneği, ihtiyaç nedeniyle tahliye ihtarnamesi, yeni malik tahliye ihtarnamesi.
Sık sorulan sorular
İhtarname ne demek?
İhtarname, karşı tarafa bir borcu yerine getirmesini veya bir hakkın kullanılacağını resmî ve ispatlanabilir biçimde bildiren yazılı uyarıdır. Uygulamada genellikle noter aracılığıyla gönderilir.
İhtarname noterden gönderilmek zorunda mı?
Kural olarak hayır; kanun yazılı bildirim arıyorsa taahhütlü mektup gibi başka yollar da mümkündür, ancak içeriğin ve tebliğ tarihinin ispatı zorlaşır. Tacirler arasında temerrüt, fesih ve dönme ihtarları için noter, taahhütlü mektup, telgraf veya KEP şarttır (TTK m.18/3).
İhtarnameye cevap vermek zorunlu mu?
Kanunen cevap verme zorunluluğu yoktur. Ancak ihtarname kendi başına temerrüt, fesih hakkı veya tahliye davası gibi sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle süresi içinde gereğini yapmak ya da haksız iddialara karşı yazılı cevap vermek çoğu durumda yararlıdır.
İhtarname ile ihbarname arasındaki fark nedir?
İhtarname, karşı taraftan bir şey yapmasını isteyen uyarıdır. İhbarname ise bir durumu bildirmeye yarayan belgedir; örneğin tebligatta belgenin muhtara bırakıldığını bildirmek için kapıya ihbarname yapıştırılır (Tebligat Kanunu m.21).