Sükna hakkı (oturma hakkı), hak sahibine bir binanın tamamından veya bir bölümünden konut olarak yararlanma yetkisi veren kişiye bağlı bir irtifak hakkıdır (TMK m.823). Başkasına devredilemez ve mirasçılara geçmez; kanunda aksine hüküm yoksa intifa hakkı hükümleri uygulanır.
Sükna hakkı, Türk Medeni Kanunu'ndaki adıyla oturma hakkı, bir binada veya binanın bir bölümünde konut olarak oturma yetkisi veren sınırlı ayni haktır. Malik değişse de hak sahibi oturmaya devam edebilir; bu yönüyle kira sözleşmesinden ayrılır. Hak, kişiye bağlı irtifak hakları arasındadır.
"Oturma hakkı, bir binadan veya onun bir bölümünden konut olarak yararlanma yetkisi verir. Oturma hakkı, başkasına devredilemez ve mirasçılara geçmez." — TMK m.823
Sükna hakkı ile intifa hakkı arasındaki fark
İntifa hakkı, aksine düzenleme yoksa sahibine konusu üzerinde tam yararlanma yetkisi sağlar (TMK m.794/2) ve kural olarak hakkın kullanılması başkasına devredilebilir (TMK m.806). Sükna hakkı ise yalnız konut olarak oturmayla sınırlıdır ve devredilemez. Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça intifa hakkı hükümleri oturma hakkına da uygulanır (TMK m.823/3).
Oturma hakkı kimleri ve hangi alanları kapsar?
Hakkın kapsamı genel olarak hak sahibinin kişisel ihtiyaçlarına göre belirlenir (TMK m.824/1).
"Oturma hakkı sahibi, hakkın şahsına özgülendiği açıkça belirtilmedikçe, bina veya onun bir bölümünde ailesi ve ev halkı ile birlikte oturabilir." — TMK m.824/2
Binanın yalnız bir bölümü üzerinde oturma hakkı olan kişi, ortak kullanıma ayrılan yerlerden de yararlanabilir (TMK m.824/3). Örneğin bir dairenin tek odası üzerinde oturma hakkı kurulan kişi mutfak ve banyo gibi ortak alanları da kullanabilir.
Bakım ve onarım giderlerini kim öder?
Hak binanın veya bir bölümün tamamından yararlanma yetkisi veriyorsa, muhafaza ve olağan bakım için gerekli onarım ve yenileme giderleri hak sahibine aittir. Hak sahibi binayı malikle birlikte kullanıyorsa bakım ve onarım giderleri malike ait olur (TMK m.825).
Sağ kalan eşin oturma hakkı
Oturma hakkı miras ve mal rejimi tasfiyesinde de karşımıza çıkar. Sağ kalan eş, eski yaşantısını sürdürebilmek için ölen eşine ait olup birlikte yaşadıkları konut üzerinde, katılma alacağına mahsup edilmek, yetmezse bedel eklenmek suretiyle kendisine intifa veya oturma hakkı tanınmasını isteyebilir (TMK m.240/1).
Sık sorulan sorular
Oturma hakkı mirasçılara geçer mi?
Hayır. Oturma hakkı başkasına devredilemez ve mirasçılara geçmez (TMK m.823/2).