İntifa hakkı, başkasına ait bir taşınmaz, taşınır, hak veya malvarlığı üzerinde sahibine tam yararlanma yetkisi veren sınırlı ayni hak demektir; taşınmazda tapuya tescil ile kurulur ve gerçek kişi bakımından hak sahibinin ölümüyle sona erer.
İntifa, "yararlanma" demektir. İntifa hakkı, mülkiyeti başkasında olan bir şeyden yararlanma hakkıdır ve Türk Medeni Kanunu'nda sınırlı ayni haklar arasında düzenlenir. İntifa hakkı taşınmazlar, taşınırlar, haklar veya bir malvarlığı üzerinde kurulabilir ve aksine düzenleme yoksa sahibine tam yararlanma yetkisi verir (TMK m.794).
İntifa hakkı ne demek?
En yaygın örnek şudur: Anne veya baba evini çocuklarına devreder ama ölünceye kadar evde oturmak ya da kirasını almak ister. Bu durumda tapuda mülkiyet çocuklara geçer, intifa hakkı anne veya babada kalır. İntifa hakkıyla yüklü mülkiyete uygulamada çıplak mülkiyet denir.
Kurulması ve sona ermesi
- Kurulma: Taşınmazlarda tapu kütüğüne tescil, taşınırlarda zilyetliğin devri, alacaklarda alacağın devri ile kurulur (TMK m.795).
- Sona erme: Gerçek kişilerde hak sahibinin ölümüyle, tüzel kişilerde kararlaştırılan sürenin dolması ya da tüzel kişiliğin sona ermesiyle biter; tüzel kişilerin intifa hakkı en çok yüz yıl sürebilir (TMK m.797).
- Kullanımın devri: Sözleşmede aksine hüküm yoksa ve hakkın şahsen kullanılması gerekmiyorsa, intifa hakkının kullanılması başkasına devredilebilir; örneğin ev kiraya verilebilir (TMK m.806).
"İntifa hakkı, gerçek kişilerde hak sahibinin ölümü; tüzel kişilerde kararlaştırılan sürenin dolması, süre kararlaştırılmamışsa kişiliğin ortadan kalkmasıyla sona erer." — TMK m.797
İntifa hakkı ile oturma hakkı farkı
| İntifa hakkı | Oturma hakkı | |
|---|---|---|
| Kapsam | Tam yararlanma: oturma, kiraya verme, gelir elde etme | Binadan veya bir bölümünden yalnız konut olarak yararlanma |
| Devir | Kullanımı kural olarak devredilebilir (m.806) | Başkasına devredilemez, mirasçılara geçmez (m.823) |
Sağ kalan eşin intifa talebi
Eşlerden biri öldüğünde, sağ kalan eş birlikte yaşadıkları konut üzerinde, mal rejiminin tasfiyesinde katılma alacağına mahsuben intifa veya oturma hakkı tanınmasını isteyebilir (TMK m.240). Miras paylaşımında ise konut ve ev eşyası üzerinde miras hakkına mahsuben mülkiyet istenebilir; haklı sebeplerle mülkiyet yerine intifa veya oturma hakkı tanınabilir (TMK m.652).
İlgili yazılar: saklı pay nedir?, katılma alacağı nasıl hesaplanır?, miras davalarında süreler.
Sık sorulan sorular
İntifa hakkı ne demek?
İntifa hakkı, başkasına ait bir mal üzerinde sahibine tam yararlanma yetkisi veren sınırlı ayni haktır (TMK m.794). Örneğin evin mülkiyeti çocuklarda olsa bile intifa hakkı sahibi anne ölünceye kadar evde oturabilir veya evi kiraya verebilir.
İntifa hakkı mirasçılara geçer mi?
Hayır. Gerçek kişilerde intifa hakkı, hak sahibinin ölümüyle sona erer (TMK m.797). Hak sona erdiğinde malik, yükten kurtulmuş tam mülkiyete sahip olur.
İntifa hakkı olan ev satılabilir mi?
Malik çıplak mülkiyeti satabilir; ancak tapuya tescil edilmiş intifa hakkı ayni bir hak olduğundan yeni malike karşı da devam eder ve hak sahibi ölünceye kadar sürer.
İntifa hakkı ile oturma hakkı arasındaki fark nedir?
İntifa hakkı tam yararlanma yetkisi verir; kiraya verme ve gelir elde etme de buna dâhildir. Oturma hakkı ise yalnız konut olarak yararlanmayı kapsar, başkasına devredilemez ve mirasçılara geçmez (TMK m.823).