İntifa hakkı, başkasına ait bir eşya veya hak üzerinde sahibine kullanma ve yararlanma yetkisi veren, mülkiyetten ayrı sınırlı ayni haktır; taşınmazda tapuya tescil edilir ve gerçek kişi bakımından kural olarak ölümle sona erer.
İntifa hakkı, bir eşyanın maliki olmayan kişiye o eşya üzerinde kullanma ve yararlanma yetkisi veren sınırlı ayni haktır. Türk Medeni Kanunu m.794; taşınırlar, taşınmazlar, haklar veya malvarlığı üzerinde intifa kurulabilmesine imkân tanır. Hak sahibi taşınmazın maliki olmaz; malikin mülkiyeti devam ederken intifa hakkı sahibi belirli süreyle kullanma ve yararlanma yetkisi kazanır.
Taşınmazda intifa hakkı nasıl kurulur?
İntifa hakkı kanundan veya hukuki işlemden doğabilir. Bir sözleşmeyle taşınmaz üzerinde kurulması hâlinde, kanundaki kurallar uyarınca tapu siciline tescil gerekir. Hakkın hangi taşınmaz veya pay üzerinde kurulduğu, başlangıç zamanı ve süresi resmi kayıt ve dayanak belgelerden kontrol edilmelidir.
İntifa hakkı sahibinin yetkileri
İntifa hakkı sahibi, hakkın kapsamı ve eşyanın niteliği içinde malı kullanabilir ve ondan yararlanabilir; örneğin taşınmazı bizzat kullanabilir veya koşulları varsa kiraya verebilir. Kullanım, malın ekonomik amacını ve özünü koruma yükümlülükleriyle sınırlıdır. Hakkın kullanılması başkasına devredilebilse de intifa hakkının kendisi kural olarak devredilebilir bir mülkiyet payı değildir; kişiye bağlı sona erme hükümleri ayrıca işler.
İntifa hakkı nasıl sona erer?
Gerçek kişi lehine kurulan intifa hakkı, süre daha önce bitmiyorsa hak sahibinin ölümüyle sona erer. Tüzel kişi bakımından sona erme, tüzel kişiliğin sona ermesi veya kararlaştırılmış sürenin bitmesiyle ve her hâlde kanundaki azami süre sınırıyla ilişkilidir. Taşınmazdaki kaydın terkini için tapu sicilinde ayrıca işlem gerekebilir.
İntifa hakkı ile oturma hakkı farkı
Oturma (sükna) hakkı, hak sahibine bir binada veya bölümünde oturma imkânı tanıyan daha sınırlı bir kişisel irtifaktır. İntifa ise şartlarına göre malı kullanma ve gelirinden yararlanmayı da kapsayabilir. Kuruluş belgesi ve tapu kaydı hangi hakkın tanındığını belirlemede önemlidir.
Sık sorulan sorular
İntifa hakkı ne demek?
Başkasına ait bir eşya veya hak üzerinde kullanma ve yararlanma yetkisi veren sınırlı ayni haktır. Mülkiyet hakkı malikte kalır; intifa sahibi kullanım ve yararlanma yetkisini kullanır.
İntifa hakkı olan ev satılabilir mi?
Taşınmaz maliki mülkiyetini devredebilir; ancak tapuda kayıtlı intifa hakkı devrin hukuki durumunu etkiler ve yeni malik çoğunlukla mevcut hak kaydıyla karşılaşır. Tapu kaydı ve hakkın kuruluş belgesi incelenmelidir.
İntifa hakkı sahibinin ölümünden sonra ne olur?
Gerçek kişi lehine kurulan intifa hakkı kural olarak hak sahibinin ölümüyle sona erer. Taşınmaz kaydının terkini için gerekli tapu işlemleri ayrıca yapılabilir.
İntifa hakkı kiraya verilebilir mi?
İntifa hakkı sahibi, hakkın kullanılması yetkisini kanuni sınırlar içinde başkasına bırakabilir. Kiralama olanağı; kuruluş belgesine, malın niteliğine ve TMK hükümlerine göre değerlendirilir.