Poliçe, düzenleyenin (keşideci) muhataba, belirli bir bedeli senette adı yazılı kişiye ödemesi için kayıtsız ve şartsız havale verdiği kambiyo senedi demektir (TTK m.671). Günlük dilde sigortacının sigorta sözleşmesini gösteren belgeye de sigorta poliçesi denir (TTK m.1424).
"Poliçe" kelimesi hukukta iki ayrı anlamda kullanılır. Ticaret hukukunda poliçe, çek ve bono gibi bir kambiyo senedidir ve Türk Ticaret Kanunu (TTK) m.671 vd.'de düzenlenir. Sigorta hukukunda ise sigorta poliçesi, sigorta sözleşmesini gösteren ve sigortacının vermek zorunda olduğu belgedir (TTK m.1424).
Poliçe ne demek?
Kambiyo senedi olarak poliçe üç kişilik bir ilişkidir: senedi düzenleyen (keşideci), ödemesi istenen kişi (muhatap) ve parayı alacak kişi (lehtar). Keşideci, muhataba "şu kişiye şu tutarı öde" diye havale verir.
"Poliçe; … b) Belirli bir bedelin ödenmesi hususunda kayıtsız ve şartsız havaleyi, c) Ödeyecek olan kişinin, “muhatabın” adını, … içerir." — TTK m.671/1
Poliçe ile bono farkı
| Poliçe | Bono | |
|---|---|---|
| Özü | Başkasına ödeme talimatı (havale) | Düzenleyenin kendisinin ödeme vaadi |
| Muhatap | Var, adı senette yazılı olmalı | Yok |
| Dayanak | TTK m.671 | TTK m.776 |
Poliçe bedelinin ödenmesi aval yoluyla tamamen veya kısmen teminat altına alınabilir (TTK m.700). Aval şerhi poliçe veya alonj üzerine yazılır (TTK m.701) ve aval veren, kimin için taahhüt altına girmişse aynen onun gibi sorumlu olur (TTK m.702). Günümüzde ticari hayatta poliçe, çek ve bonoya göre daha az kullanılır; ama dış ticarette ve bankalar aracılığıyla yapılan ödemelerde hâlâ karşılaşılır.
Bononun zorunlu unsurları için: bonoda bulunması gereken zorunlu unsurlar.
Bilinmesi gerekenler
- Zorunlu unsurlar: "Poliçe" kelimesi, kayıtsız şartsız havale, muhatabın adı, vade, ödeme yeri, lehtarın adı, düzenlenme tarihi ve yeri, düzenleyenin imzası (TTK m.671/1).
- Vade: Poliçe ancak görüldüğünde, görüldükten belirli süre sonra, düzenlenme gününden belirli süre sonra veya belirli bir günde ödenmek üzere düzenlenebilir; başka şekilde vade yazılan poliçe batıldır (TTK m.703).
- Takip: Poliçeye dayanan alacak için kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip yapılabilir (İİK m.167). İtiraz yolları: icra takibine nasıl itiraz edilir?
- Sigorta poliçesi: Sigortacı, sözleşmeyi kendisi veya acentesi yaptıysa 24 saat, diğer hâllerde 15 gün içinde imzalı poliçeyi vermek zorundadır; poliçe verilmemişse sözleşme genel hükümlere göre ispat edilir (TTK m.1424). Poliçeye rağmen ödeme reddi için: kasko hasar ödemesi ne zaman reddedilir?
Sık sorulan sorular
Poliçe ile bono arasındaki fark nedir?
Poliçede düzenleyen, muhatap denen başka bir kişiye ödeme yapması için kayıtsız şartsız havale verir (TTK m.671). Bonoda ise düzenleyen bedeli kendisi ödemeyi vaat eder (TTK m.776); muhatap yoktur.
Poliçede hangi unsurlar zorunludur?
TTK m.671'e göre 'poliçe' kelimesi, kayıtsız şartsız havale, muhatabın adı, vade, ödeme yeri, lehtarın adı, düzenlenme tarihi ve yeri ile düzenleyenin imzası bulunmalıdır.
Sigorta poliçesi ne zaman verilmelidir?
Sözleşme sigortacı veya acentesi tarafından yapıldıysa yirmi dört saat, diğer hâllerde on beş gün içinde imzalı poliçe sigorta ettirene verilmelidir; geç verilmesinden doğan zarardan sigortacı sorumludur (TTK m.1424/1).
Poliçeye dayanarak icra takibi yapılabilir mi?
Evet. Poliçe bir kambiyo senedi olduğundan alacaklı, kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip yapabilir; borçlu iflasa tabiyse iflas yolunu da seçebilir (İİK m.167).