İlamsız Takip Nedir? Ödeme Emri, 7 Günlük İtiraz ve Sonrası

İlamsız takip, elinde mahkeme kararı (ilam) bulunmayan alacaklının para veya teminat alacağı için doğrudan icra dairesine başvurarak başlattığı icra takibidir (İİK m.42, m.58). İcra dairesi borçluya ödeme emri gönderir. Borçlu 7 gün içinde ya borcu öder ya da itiraz eder (İİK m.60, m.62). Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur (İİK m.66).

"İlamsız takip ne demek" diye soranların çoğunun elinde bir ödeme emri vardır. Bu takip türünün özelliği, alacaklının mahkemeye gitmeden takip başlatabilmesi, borçlunun da tek bir dilekçeyle takibi durdurabilmesidir. Bu yüzden asıl önemli olan, 7 günlük sürede ne yapılacağı ve itirazdan sonra alacaklının hangi yollara başvurabileceğidir.

İlamsız Takip Nasıl Başlar?

Alacaklı, icra dairesine yazılı, sözlü ya da UYAP üzerinden elektronik olarak takip talebi verir. Talepte tarafların kimlik ve adres bilgileri, alacağın Türk lirası karşılığı, faiz miktarı ve başlangıç tarihi, varsa senet ya da borcun sebebi ve seçilen takip yolu yazılır (İİK m.58). Takip başlatmak için mahkeme kararı gerekmez. İlamsız takip, cebri icra yollarından en sık kullanılanıdır.

İki durumda ilamsız takip yapılamaz: yabancı devlet aleyhine ve idari yargının görev alanına giren konularda (İİK m.42).

Ödeme Emrinde Ne Yazar?

İcra müdürü takip talebini uygun bulursa ödeme emri düzenler. Ödeme emrinde şu ihtarlar yer alır (İİK m.60):

• Borç ve masrafların 7 gün içinde icra dairesinin banka hesabına ödenmesi,
• Senetteki imza borçluya ait değilse bunun aynı süre içinde ayrıca ve açıkça bildirilmesi; bildirilmezse imzanın takip bakımından kabul edilmiş sayılacağı,
• Borca veya alacaklının takip hakkına itirazın aynı süre içinde yapılması,
• İtiraz edilmezse 7 gün içinde mal beyanında bulunulması, bulunulmazsa hapisle tazyik uygulanabileceği,
• Borç ödenmez ve itiraz edilmezse cebri icraya devam edileceği.

Ödeme Emrine İtiraz Nasıl Yapılır?

İtiraz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde dilekçeyle ya da sözlü olarak icra dairesine yapılır. Başka bir icra dairesine yapılan itiraz da geçerlidir; o daire itirazı yetkili daireye gönderir (İİK m.62). İtirazda şu noktalara dikkat edilmelidir:

• Borcun yalnızca bir kısmına itiraz ediliyorsa itiraz edilen miktar açıkça yazılmalıdır, aksi hâlde itiraz edilmemiş sayılır.
• Senetteki imza reddediliyorsa bu ayrıca ve açıkça belirtilmelidir.
• Borçlu, yurt içindeki bir adresini itirazla birlikte bildirmek zorundadır (İİK m.62).

Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur; kısmi itirazda takip kabul edilen miktar için devam eder (İİK m.66). İtiraz dilekçesinin nasıl yazılacağını icra takibine nasıl itiraz edilir yazımızda örnekle anlattık.

İtirazdan Sonra Alacaklı Ne Yapabilir?

İtiraz takibi durdurur ama alacağı ortadan kaldırmaz. Alacaklının önünde dört yol vardır:

İtirazın iptali davasında öngörülen bu tazminata uygulamada icra inkâr tazminatı denir. Borçlu yönünden haksız itiraz, alacaklı yönünden haksız ve kötü niyetli takip bu tazminatın şartıdır (İİK m.67).

İtiraz Edilmezse Ne Olur?

7 gün itirazsız geçerse takip kesinleşir. Alacaklı mal beyanını beklemeden haciz isteyebilir ve UYAP üzerinden borçlunun mal, hak ve alacaklarını sorgulayabilir (İİK m.78/1). Borçlu itiraz etmemişse aynı 7 gün içinde mal beyanında bulunmak zorundadır. Beyanda bulunmazsa, alacaklının talebi üzerine icra mahkemesi bir defaya mahsus ve en çok 3 ay tazyik hapsine karar verebilir (İİK m.60/4, m.74, m.76).

Haciz isteme hakkı ödeme emrinin tebliğinden itibaren 1 yıl içinde kullanılmazsa düşer ve dosya işlemden kaldırılır (İİK m.78). Haczin hangi mallara, hangi sırayla konulduğunu icra borcu ödenmezse ne olur yazımızda anlattık.

Borçlu olmadığı hâlde itiraz süresini kaçıran kişi menfi tespit davası açabilir. Borcu ödemek zorunda kalmışsa, ödemeden itibaren 1 yıl içinde istirdat davasıyla parayı geri isteyebilir (İİK m.72).

İlamsız, İlamlı ve Kambiyo Takibi Arasındaki Fark

Kambiyo takibinde borca itiraz satış dışındaki takip işlemlerini durdurmaz (İİK m.169). Bu yüzden senedin kambiyo senedi niteliğini taşıyıp taşımadığı önemlidir; ayrıntısı senet (bono) geçerlilik şartları yazımızdadır.

İİK, ilamsız takip için ayrı bir zamanaşımı süresi öngörmez (m.39 yalnızca ilama ve noter senedine dayalı takipleri düzenler); alacak kendi zamanaşımı süresine tabidir (kanunda aksi yoksa 10 yıl, TBK m.146). İcra takibi yapılması zamanaşımını keser (TBK m.154). Takip alacağına işleyen faizi icra faiz hesaplama aracımızla hesaplayabilirsiniz.

Yasal Uyarı: Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olay için hukuki görüş yerine geçmez. Ödeme emrinin tebliğ tarihi, takibin dayanağı ve dosyadaki belgeler sonucu değiştirebilir; 7 günlük süre kısa olduğu için vakit kaybetmeden bir avukata danışmanız önerilir.

Av. Mete Çelik — İstanbul Barosu Sicil No: 76236

Ödeme emrine itiraz, itirazın iptali davası veya alacak takibi için Bakırköy icra avukatı sayfamızdan çalışma alanımızı inceleyebilir, iletişim sayfamızdan görüşme talep edebilirsiniz.