İlamlı Takip Nedir? İcra Emri, 7 Gün Süre ve Borçlunun Başvuru Yolları

İlamlı takip, mahkeme kararına (ilam) veya kanunun ilam gibi saydığı bir belgeye dayanarak başlatılan icra takibidir (İİK m.24-41). Takip ilamın icra dairesine verilmesiyle başlar; borçluya ödeme emri değil icra emri gönderilir ve para borcunda 7 gün içinde ödeme istenir (İİK m.32). İlamsız takipten farklı olarak borçlu icra dairesine itiraz ederek takibi durduramaz; yalnız borcun ödendiğini, ertelendiğini veya zamanaşımına uğradığını belgeyle ileri sürerek 7 gün içinde icra mahkemesinden icranın geri bırakılmasını isteyebilir (İİK m.33).

Bu yazıda hangi belgelerle ilamlı takip yapılabileceğini, icra emrinin türlerini, kararın kesinleşmesinin ne zaman gerektiğini ve borçlunun başvurabileceği yolları anlatıyoruz. İcra takip yollarının genel haritası için cebri icra nedir, mahkeme kararı olmadan başlatılan takip için ilamsız takip nedir yazılarımıza bakabilirsiniz.

Hangi belgelerle ilamlı takip yapılır?

İlamlı takibin dayanağı, kural olarak bir mahkeme kararıdır: alacak davası, tazminat davası, kira tespit veya tahliye davası gibi davalarda verilen hüküm. Kanun bazı belgeleri de mahkeme kararı gibi kabul eder ve bunlarla da ilamlı takip yapılır (İİK m.38):

• Mahkeme huzurunda yapılan sulh ve kabuller,
• Para borcu ikrarını içeren, noterin re'sen düzenlediği (düzenleme şeklindeki) senetler,
• İstinaf ve temyiz kefaletnameleri ile icra dairesindeki kefaletler.

Arabuluculukta varılan anlaşma da belirli şartlarla ilam niteliğinde belge sayılır: icra edilebilirlik şerhi alınan anlaşma belgesi ve kanunda şerh zorunlu tutulmayan hâllerde taraflar, avukatları ve arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi (ticari uyuşmazlıklarda avukatlar ve arabulucunun imzası) bu niteliktedir (6325 sayılı Kanun m.18/2 ve 18/4).

İlamlı takip nasıl başlar?

Takip, ilamın icra dairesine verilmesiyle başlar (İİK m.35). İlamlı takip için yetki kuralı serbesttir: ilamın icrası her icra dairesinden istenebilir (İİK m.34). İcra dairesi ilamın konusuna göre borçluya bir icra emri gönderir. İcra emrinde, icra mahkemesinden veya ilgili üst mahkemeden icranın geri bırakılması kararı getirilmedikçe cebri icraya devam edileceği yazılır (İİK m.24).

İcra emrinde ne istenir ve süre kaç gün?

İcra emrinin içeriği ilamda hükmolunan şeye göre değişir:

Para borcunda 7 günlük süre içinde ödeme yapılmazsa borçlunun malları haczedilir; borçlu iflasa tabi ise alacaklı iflas da isteyebilir (İİK m.37). Haczin nasıl uygulandığını ve hangi malların haczedilemediğini haciz nedir rehberimizde anlattık.

Çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kurulmasına ilişkin kararlar artık icra dairelerince yerine getirilmemektedir; bu konudaki İİK hükümleri 2021'de 7343 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır (İİK m.25, 25/a, 25/b mülga).

İlamın kesinleşmesi gerekir mi?

Kural olarak hayır. Bir karara karşı istinaf veya temyiz yoluna başvurulması kararın icrasını durdurmaz (HMK m.350/1, m.367/1). Alacaklı, kesinleşmemiş bir para alacağı ilamıyla da takip başlatabilir.

İstisnası şudur: kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m.350/2, m.367/2). Yargıtay, bu tür bir ilamın bütün olarak değerlendirileceğini; ilamdaki vekâlet ücreti ve yargılama gideri gibi eklentilerin de ilam kesinleşmeden ayrıca takibe konulamayacağını belirtmiştir (Yargıtay 12. HD, 24.06.2025, E.2025/951 K.2025/4823, oy birliği). Kesinleşmeden başlatılan böyle bir takibe karşı borçlu icra mahkemesine şikâyet yoluyla başvurabilir; şikâyet süresi işlemin öğrenilmesinden itibaren 7 gündür (İİK m.16).

Borçlu ilamlı takibe itiraz edebilir mi?

İlamlı takipte ilamsız takipteki gibi icra dairesine "borcum yok" diye itiraz ederek takibi durdurma imkânı yoktur. Borcun var olup olmadığı zaten mahkeme kararıyla belirlenmiştir. Borçlunun başlıca yolları şunlardır:

1. İcranın geri bırakılması (İİK m.33): İcra emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine dilekçeyle başvurularak, borcun ödendiği (itfa), alacaklının süre verdiği (imhal) veya borcun zamanaşımına uğradığı ileri sürülür. Ödeme veya süre verme iddiasının resmî ya da onaylı bir belgeyle veya ikrar edilmiş senetle kanıtlanması gerekir. İcra emrinin tebliğinden sonra gerçekleşen ödeme, süre verme veya zamanaşımına dayanan istekler her zaman yapılabilir; ancak ödeme ve süre verme iddiası noterce düzenlenmiş veya onaylanmış belgeye ya da icra tutanağına dayanmalıdır.
2. Üst mahkemeden icranın durdurulması (İİK m.36): Karara karşı istinaf veya temyize başvuran borçlu, hükmolunan parayı depo eder ya da icra mahkemesince kabul edilecek teminat (rehin, banka teminat mektubu gibi) gösterirse, icranın geri bırakılması kararı alması için icra müdürü kendisine süre verir. Nafaka kararlarında bu süre verilemez. Devlet ve adli yardımdan yararlanan kişi teminat göstermek zorunda değildir.
3. Şikâyet (İİK m.16): İcra emrinin ilama aykırı olması, kesinleşmesi gereken bir kararın kesinleşmeden takibe konulması gibi işlem hatalarına karşı 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet edilebilir.

İcranın geri bırakılması talebi reddedilen borçlu, istinaf veya temyize ancak alacağı karşılayacak teminatı göstererek başvurabilir; yeterli malı zaten haczedilmişse teminat gerekmez (İİK m.33). Borçlu olmadığı parayı ödemek zorunda kalan borçlunun istirdat davası açma hakkı saklıdır.

Karar sonradan bozulursa ne olur?

İlam bölge adliye mahkemesince kaldırılır veya Yargıtayca bozulursa icra işlemleri olduğu yerde durur. Ödeme yapıldıktan sonra borçlunun hiç veya o kadar borcu olmadığı kesin bir ilamla anlaşılırsa, ayrıca dava açmaya gerek kalmadan icra tamamen veya kısmen eski hâline iade edilir. Üçüncü kişilerin iyi niyetle kazandığı haklar korunur (İİK m.40).

İlamlı takip ne zaman zamanaşımına uğrar?

İlama dayanan takip, son işlemden itibaren 10 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Noter senedine dayanan takipte ise senedin türüne göre Borçlar Kanunu veya Ticaret Kanunu'ndaki zamanaşımı süreleri uygulanır (İİK m.39). Zamanaşımı iddiası icra mahkemesinde resmî belgelere dayanılarak incelenir (İİK m.33/a). Takip dosyalarında zamanaşımının nasıl hesaplandığını ve dosyanın kapatılmasını icra borcu zamanaşımı yazımızda ayrıntılı anlattık.

İlamlı ve ilamsız takip arasındaki fark

İlamsız takipte borçlunun itirazı üzerine alacaklının dava açması gerekir; bu dava kazanılırsa ortaya çıkan karar da artık bir ilamdır. İcra borcunun ödenmemesi hâlinde haciz ve satış aşamalarının genel akışı için icra borcu ödenmezse ne olur yazımıza bakabilirsiniz.