Müsadere, suçta kullanılan, suça tahsis edilen veya suçtan meydana gelen eşya ile suçtan elde edilen kazancın mahkeme kararıyla sahibinden alınarak Devlete geçirilmesi demektir; Türk Ceza Kanunu m.54 ve 55'te düzenlenen bir güvenlik tedbiridir.
Müsadere, ceza hukukunda bir güvenlik tedbiridir: suçla bağlantılı eşyanın veya suçtan elde edilen kazancın mahkeme kararıyla sahibinden alınıp Devlete geçirilmesidir. Türk Ceza Kanunu eşya müsaderesini m.54'te, kazanç müsaderesini m.55'te düzenler.
Müsadere ne demek?
Suçta kullanılan bir silahın, suç için hazırlanmış bir aracın ya da suçtan elde edilen paranın, cezaya ek olarak elden alınmasıdır. Müsadere hükümle verilir ve kesinleşince eşyanın mülkiyeti Devlete geçer.
Eşya müsaderesi (TCK m.54)
"İyiniyetli üçüncü kişilere ait olmamak koşuluyla, kasıtlı bir suçun işlenmesinde kullanılan veya suçun işlenmesine tahsis edilen ya da suçtan meydana gelen eşyanın müsaderesine hükmolunur." — TCK m.54/1
- Suçta kullanılmak üzere hazırlanan eşya, ancak kamu güvenliği, kamu sağlığı veya genel ahlak açısından tehlikeliyse müsadere edilir.
- Eşya yok edilmiş, elden çıkarılmış veya tüketilmişse değeri kadar para müsadere edilir (m.54/2).
- Müsadere işlenen suça göre daha ağır sonuçlar doğuracak ve hakkaniyete aykırı olacaksa hükmedilmeyebilir (m.54/3).
- Üretimi, bulundurulması, kullanılması veya satışı suç olan eşya (ör. uyuşturucu) her durumda müsadere edilir (m.54/4).
- Paylı eşyada yalnız suça iştirak eden kişinin payı müsadere edilir (m.54/6).
Kazanç müsaderesi (TCK m.55)
Suçun işlenmesiyle elde edilen veya suçun konusunu oluşturan ya da suç için sağlanan maddi menfaatler ile bunların dönüştürülmesiyle ortaya çıkan ekonomik kazançlar müsadere edilir. Ancak menfaat suçun mağduruna iade edilebiliyorsa önce mağdura iade edilir; müsadere için menfaatin mağdura iade edilememesi gerekir (m.55/1).
Elkoyma ile müsadere farkı
| Elkoyma | Müsadere | |
|---|---|---|
| Ne zaman? | Soruşturma veya kovuşturma sırasında | Hükümle |
| Niteliği | Geçici koruma tedbiri (CMK m.123) | Kesin güvenlik tedbiri (TCK m.54-55) |
| Sonuç | Eşya muhafaza altına alınır | Mülkiyet Devlete geçer |
Uygulamada sık görülen örnekler: yasa dışı bahis ve MASAK blokesi, internet dolandırıcılığında banka ve savcılık başvurusu.
Sık sorulan sorular
Suçta kullanılan araç müsadere edilir mi?
Kasıtlı bir suçun işlenmesinde kullanılan eşya kural olarak müsadere edilir; ancak araç iyiniyetli bir üçüncü kişiye aitse müsadere edilmez (TCK m.54/1). Müsadere suça göre daha ağır sonuç doğuracak ve hakkaniyete aykırı olacaksa mahkeme müsadereye hükmetmeyebilir (m.54/3).
Müsadere ile elkoyma arasındaki fark nedir?
Elkoyma, soruşturma veya kovuşturma sırasında eşyanın geçici olarak muhafaza altına alınmasıdır (CMK m.123). Müsadere ise hükümle verilen ve eşyanın mülkiyetini Devlete geçiren kesin bir güvenlik tedbiridir (TCK m.54-55).
Kazanç müsaderesi nedir?
Suçtan elde edilen veya suç için sağlanan maddi menfaatler ile bunların dönüştürülmesiyle oluşan kazançların müsaderesidir (TCK m.55). Menfaat mağdura iade edilebiliyorsa önce mağdura iade edilir.
Müsadere edilen eşya geri alınabilir mi?
Müsadere hükümle verildiğinden, karara karşı hükümle birlikte kanun yollarına başvurulabilir. Eşyanın iyiniyetli üçüncü kişiye ait olduğu veya müsaderenin hakkaniyete aykırı olduğu bu aşamada ileri sürülür.