Celse, mahkemenin belirli bir gün ve saatte yaptığı duruşma oturumudur; bir dava çoğu zaman birden fazla celsede görülür. Her celsede yapılan işlemler, beyanlar ve ara kararları tutanağa yazılır (HMK m.154). 31.07.2026'dan beri hukuk davalarında iki duruşma arasındaki süre kural olarak üç aydan uzun olamaz (HMK m.147/3).
Celse, mahkemenin belirli bir gün ve saatte yaptığı duruşma oturumudur. Dava ise başından sonuna bütün yargılamadır; bir dava çoğu zaman birden fazla celsede görülür. "İlk celse", "ikinci celse" ifadeleri sıradaki duruşma oturumunu; "tek celsede boşanma" ise davanın tek duruşmada sonuçlanmasını anlatır (bkz. anlaşmalı boşanma protokolü ve tek celsede boşanma).
Hukuk davasında celse ve duruşmaya davet
Hukuk davasında taraflar ön inceleme tamamlandıktan sonra tahkikat ve sözlü yargılama için duruşmaya davet edilir (HMK m.147/1; ön inceleme için bkz. tensip zaptı, tahkikat). Davetiyede, belirlenen gün ve saatte geçerli bir özrü olmadan gelmeyen taraf yokluğunda duruşmaya devam edileceği ve yapılan işlemlere itiraz edemeyeceği bildirilir (m.147/2).
"Duruşmalar arasındaki süre üç aydan daha uzun olamaz. İşin niteliği gereği bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat işlemlerinin yürütülmesi gibi zorunlu hâllerde, hâkim gerekçesini belirterek daha uzun bir süre belirleyebilir." — HMK m.147/3
Bu fıkra 7589 sayılı Kanun'un 21. maddesiyle eklenmiş ve aynı Kanun'un 26/1-c maddesi uyarınca yayım tarihi olan 31.07.2026'da yürürlüğe girmiştir.
Celse tutanağı ve ara kararları
Her celsede mahkemenin adı, duruşmanın açıldığı yer, gün ve saat, hazır bulunanlar, beyanlar, tarafların sunduğu belgeler, ara kararları ve hükmün sonucu tutanağa yazılır (HMK m.154/3). Ceza davasında da her duruşma için tutanak tutulur (CMK m.219/1). Celse sonunda verilen ara kararları, bir sonraki celseye kadar kimin ne yapacağını (belge sunma, tanık bildirme, gider avansı yatırma gibi) gösterir; bu yüzden takip edilecek şey yalnız yeni duruşma tarihi değil, tutanaktaki ara kararlarıdır. Ceza davasındaki celselerin akışı için bkz. ceza davası nasıl işler.
Sık sorulan sorular
İki celse arası en fazla ne kadar olabilir?
Hukuk davalarında 31.07.2026'dan beri duruşmalar arasındaki süre üç aydan uzun olamaz; bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe gibi zorunlu hâllerde hâkim gerekçesini belirterek daha uzun süre verebilir (HMK m.147/3).