Temlikname, alacaklının bir alacağını üçüncü bir kişiye devrettiğini gösteren yazılı belge, yani alacağın devri sözleşmesi demektir; devir için borçlunun rızası gerekmez ama yazılı şekil şarttır ve devir borçluya bildirilmezse borçlu eski alacaklıya iyiniyetle ödeyerek borcundan kurtulur (TBK m.183-186).
Temlik, "mülk edindirme, devretme" demektir; temlikname de alacağın devredildiğini gösteren belgedir. Türk Borçlar Kanunu'nda "alacağın devri" başlığıyla m.183 ve devamında düzenlenir.
Temlikname ne demek?
Bir kişinin başkasından olan alacağını, örneğin bir kira alacağını, hakediş alacağını ya da bankanın kredi alacağını, üçüncü bir kişiye devretmesidir. Devreden eski alacaklıya temlik eden, devralana temlik alan denir. Borçlu değişmez; yalnızca kime ödeme yapacağı değişir.
"Kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklı, borçlunun rızasını aramaksızın alacağını üçüncü bir kişiye devredebilir." — TBK m.183/1
Temliknamenin şartları
- Yazılı şekil: Alacağın devri ancak yazılı yapılırsa geçerlidir; noter onayı zorunlu değildir (TBK m.184). Alacağı ileride devretme sözü vermek ise şekle bağlı değildir.
- Devredilebilir bir alacak: Kanun, sözleşme veya işin niteliği devre engel olmamalıdır. Sözleşmede devir yasağı varsa, borçlu bu yasağı içermeyen yazılı borç tanımasına güvenen devralana karşı yasağı ileri süremez (TBK m.183/2).
- Borçlunun rızası gerekmez: Ancak devrin borçluya bildirilmesi önemlidir.
Borçluya bildirim neden önemli?
Devir borçluya bildirilmezse borçlu, eski alacaklıya iyiniyetle ödeme yaparak borcundan kurtulur (TBK m.186). Bu nedenle temlik alan, temliki borçluya noter kanalıyla bir ihtarname veya yazılı bildirimle hemen haber vermelidir. Borçlu, devri öğrendiği anda eski alacaklıya karşı sahip olduğu savunmaları yeni alacaklıya karşı da ileri sürebilir (TBK m.188).
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Temlik borçluya bildirildi | Borçlu artık yalnızca yeni alacaklıya ödeyerek kurtulur |
| Temlik bildirilmedi, borçlu eski alacaklıya ödedi | Borçlu borcundan kurtulur; yeni alacaklı parayı eski alacaklıdan ister |
| Borçlunun eski alacaklıya karşı savunması var | Aynı savunmayı yeni alacaklıya karşı da ileri sürebilir |
Varlık şirketi temliki ve icra takibi
Bankalar ödenmeyen kredi ve kart alacaklarını çoğunlukla varlık yönetim şirketlerine temlik eder. Borçluya gelen "alacağınız şirketimize temlik edilmiştir" yazısı bu devri bildirir. Devam eden bir icra takibinde temlik alan, temliknameyi dosyaya sunarak takibe alacaklı olarak devam eder. Borçlunun takibe itirazı için: icra takibine nasıl itiraz edilir?; borcun ne zaman takibe konulacağı için: kaç ay borç ödenmezse icra gelir?. Maaşın temliki ile maaş haczi farklı kurumlardır: maaşıma haciz geldi, ne yapmalıyım?
Sık sorulan sorular
Temlikname ne demek?
Temlikname, alacaklının alacağını üçüncü bir kişiye devrettiğini gösteren yazılı belgedir. Türk Borçlar Kanunu'nda alacağın devri olarak düzenlenir (TBK m.183).
Temlik için borçlunun onayı gerekir mi?
Hayır. Kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklı, borçlunun rızasını aramadan alacağını devredebilir (TBK m.183). Ancak devir borçluya bildirilmezse borçlu eski alacaklıya ödeyerek borcundan kurtulabilir (TBK m.186).
Temlikname noterden mi yapılmalı?
Zorunlu değildir. Alacağın devri için kanun yalnızca yazılı şekil arar (TBK m.184). Noter onayı ispat kolaylığı sağlar ve uygulamada sık tercih edilir.
Varlık şirketine temlik edilen borç ne olur?
Borç ortadan kalkmaz; yalnızca alacaklı değişir. Borçlu, bankaya karşı sahip olduğu savunmaları (örneğin zamanaşımı veya ödeme) varlık şirketine karşı da ileri sürebilir (TBK m.188).