Bakırköy / İstanbul · Hafta içi 09:00 – 18:00
0 531 993 34 33iletisim@avmetecelik.com
Mete ÇelikHukuk Bürosu
İcra Hukuku · Bilgilendirme yazısı

Haciz Nasıl Kaldırılır? Haciz Fekki Yolları, 1 Yıllık Satış Süresi ve Dilekçe Örneği (İİK 106-110)

Av. Mete ÇelikAv. Mete Çelikİstanbul Barosu · 8 dk okuma
Yayınlanma:
Kısa cevap

Haciz fekki, bir mal, alacak veya hak üzerine konulmuş haczin kaldırılması ve sicildeki haciz şerhinin silinmesidir. Alacaklı hacizden itibaren 1 yıl içinde satış istemez ve kıymet takdiri ile satış giderlerini peşin yatırmazsa o mal üzerindeki haciz kendiliğinden düşer (İİK m.106, m.110). Borcun ödenmesi, ihtiyati haczin hükümsüz kalması, icra mahkemesinin şikâyet veya istihkak kararı ve teminat gösterilmesi de haczi kaldırır. Haczin kalkması borcu sona erdirmez.

İçindekiler · 10 bölüm
Haciz Nasıl Kaldırılır? Haciz Fekki Yolları, 1 Yıllık Satış Süresi ve Dilekçe Örneği (İİK 106-110)

Haciz fekki, bir mal, alacak veya hak üzerine konulmuş haczin kaldırılmasıdır; tapu, trafik veya banka kaydındaki haciz şerhi bununla silinir. Haciz kendiliğinden ya da talep üzerine kalkabilir. En sık karşılaşılan durum şudur: alacaklı hacizden itibaren 1 yıl içinde satış istemezse ya da isteyip giderleri peşin yatırmazsa o mal üzerindeki haciz kendiliğinden düşer (İİK m.106, m.110). Borcun ödenmesi, ihtiyati haczin hükümsüz kalması, icra mahkemesi kararı ve teminat gösterilmesi de haczi kaldırır. Aşağıda hangi yolun ne zaman işlediğini, sürenin nasıl hesaplandığını ve icra dairesine verilecek talebin nasıl yazılacağını anlatıyoruz.

Haciz fekki ne demek?

"Fek" çözmek, kaldırmak anlamına gelir. İcra dairesi bir mala haciz koyduğunda bunu ilgili sicile (tapu, araç trafik kaydı, banka) yazıyla bildirir; haciz kalktığında aynı yolla kaydın silinmesini ister. Resmî sicile kayıtlı mallarda icra dairesiyle yazışma sonucunda haczin kalktığı tespit edilirse sicili tutan kurum haciz şerhini terkin eder ve bunu icra dairesine bildirir (İİK m.110).

Haczin kalkması borcun bittiği anlamına gelmez. Takip devam eder; alacaklı süresi varsa aynı mala veya başka mallara yeniden haciz isteyebilir. Haciz isteme hakkı ise ayrı bir süreye bağlıdır: ödeme emrinin tebliğinden itibaren 1 yıl içinde haciz istenmezse bu hak düşer ve dosya işlemden kaldırılır; alacaklı yenileme talebiyle dosyayı yeniden işletebilir (İİK m.78). İtiraz veya dava sürerken geçen zaman ile icra dairesinde yapılan taksit sözleşmesinin ihlaline kadar geçen zaman bu 1 yıla sayılmaz. Bu iki süreyi karıştırmamak gerekir. Dosyanın tamamen kapanması ayrı bir konudur ve icra dosyası nasıl kapatılır yazımızda anlatılmıştır.

Haciz hangi yollarla kaldırılır?

DurumHaciz nasıl kalkar?Kim harekete geçer?Dayanak
1 yıl içinde satış istenmedi veya gider yatırılmadıKendiliğinden düşer; kaydın silinmesi istenirBorçlu, hacizli malı satın alan kişiİİK m.106, m.110
Borç icra dairesine ödendi veya alacaklı tahsil ettiğini bildirdiDosya kapanınca hacizler kaldırılırBorçluİİK m.71; ayrıntı aşağıda
İhtiyati haciz süresinde takibe veya davaya bağlanmadıİhtiyati haciz hükümsüz kalırBorçlu, ilgili kişiİİK m.264
İhtiyati haciz kararına itiraz kabul edildi veya teminat gösterildiMahkeme kaldırırBorçlu, menfaati zarar gören üçüncü kişiİİK m.265, m.266
Haczedilemeyen mal haczedildi, haciz alacağı aştı veya işlem kanuna aykırıİcra mahkemesi haczi kaldırırBorçluİİK m.16, m.82, m.85
Haczedilen mal başkasına aitİstihkak yoluyla kaldırılırMalın sahibiİİK m.96-97

Satış istenmezse haciz kendiliğinden düşer mi?

Evet. Alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren 1 yıl içinde haczedilen malın satışını isteyebilir. Borçlunun üçüncü kişilerdeki alacağı da (örneğin 89/1 haciz ihbarnamesiyle haczedilen alacak) bu kurala tabidir (İİK m.106). Bir malın satışı bu süre içinde istenmezse ya da talep geri alınıp süre içinde yenilenmezse o mal üzerindeki haciz kalkar (İİK m.110).

Satış talebinin geçerli sayılması için bazı koşullar vardır:

  • Giderler peşin yatırılmalı. Satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamı peşin yatırılır. Yatırılmazsa satış talebi hiç yapılmamış sayılır (İİK m.106).
  • Araçta üç işlem birlikte istenir. Sicile kayıtlı motorlu kara araçlarında muhafaza (yakalama), kıymet takdiri ve satış talebi birlikte yapılır; muhafaza gideri de peşin yatırılır (İİK m.106). Yargıtay, aracın yakalanmasının satış isteme süresini kesmediğini, haczin düşmemesi için alacaklının süresinde satış istemesi ve avansı yatırması gerektiğini belirtmiştir (12. HD, 2022/14134 K.). Bu karar, 1 yıllık süre gelmeden önceki 6 aylık süreye tabi bir 2020 haczine ilişkindir; süre değişse de yakalamanın süreyi kesmediği gerekçesi aynı kuralın yorumudur. Aracı yakalanan borçlunun seçenekleri hacizli araç trafiğe çıkabilir mi yazımızda.
  • Eksik avans 15 günde tamamlanmalı. Yatırılan miktar satış sırasında yetmezse icra müdürü satış isteyene 15 gün süre verir; bu sürede tamamlanmazsa satış talebi yapılmamış sayılır (İİK m.106).
  • Talep bir kez geri alınabilir. Satış talebi yalnız bir defa geri alınabilir (İİK m.110).

Süre içinde satış istenip artırmada satış gerçekleşemezse, satış isteyen alacaklı için satış isteme süresi ilk 1 yılın bitiminden itibaren 1 yıl daha uzar (İİK m.106). Haczin bu nedenle kalkmasına yol açan alacaklı, o mal için yapılan haciz ve muhafaza gibi tüm giderlerden sorumlu olur (İİK m.110).

Örnek: Bankanın icra takibinde evinizin tapusuna 10 Mart 2025'te haciz şerhi işlendi. Alacaklı 10 Mart 2026'ya kadar satış istemedi ve gider yatırmadı. Bu durumda haciz düşmüştür; icra dairesinden tapudaki şerhin kaldırılmasını isteyebilirsiniz. Alacaklı süresi içinde, örneğin 17 Aralık 2025'te avansı yatırıp satış istemiş ve talep kabul edilmişse haciz düşmez (Yargıtay 12. HD, 2025/4507 K.).

Bir yıllık süre ne zaman başlar?

Süre haczin konulduğu tarihten başlar (İİK m.106). İki istisna önemlidir:

  • İhtiyati haciz: Borçlu ödeme emrine süresinde itiraz etmezse veya itiraz kesin olarak kaldırılırsa ihtiyati haciz kendiliğinden kesin hacze dönüşür (İİK m.264/son). Yargıtay'a göre satış isteme süresi ihtiyati haczin kesin hacze dönüştüğü tarihten başlar (12. HD, 2022/14134 K.; karar eski 6 aylık süre dönemindeki bir haciz hakkındadır, sürenin başlangıcına ilişkin ilke değişmemiştir).
  • Eski hacizler: 1 yıllık tek süre 7343 sayılı Kanunla getirildi. Değişiklikten önce taşınırlar için daha kısa bir süre (6 ay) uygulanıyordu. Değişikliğin uygulamaya geçtiği tarihten önce haczedilen mallarda eski hükümler uygulanmaya devam eder (İİK Geçici m.18). Eski bir haciz için hesap yaparken önce haczin tarihine bakmak gerekir.

Haczin düştüğünü nasıl ileri sürersiniz?

Haciz kanun gereği düşse de tapu veya trafik kaydındaki şerh kendiliğinden silinmeyebilir. Bu yüzden önce icra dairesine bir talep dilekçesiyle başvurup İİK m.106 ve m.110 gereğince haczin kaldırılmasını ve ilgili sicile yazı yazılmasını istersiniz.

İcra müdürü talebi reddederse bu işleme karşı icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilir (İİK m.16). Yargıtay, haczin İİK m.106-110 gereğince düşüp düşmediğinin mahkemelerce kendiliğinden (re'sen) gözetileceğini belirtmiştir (12. HD, 2026/1618 K.). Haczedilmezlik şikâyeti gibi başka bir başvuruda da mahkeme önce haczin düşüp düşmediğine bakar; şikâyetten önce düşmüş bir haciz için o şikâyetin konusu kalmaz (12. HD, 2025/4507 K.).

Bu talebi yalnız borçlu değil, hacizli malı sonradan satın alan kişi de yapabilir. Yargıtay, hacizli taşınmazı satın alan yeni malikin süresinde satış istenmediği için haczin düştüğünü şikâyet yoluyla ileri sürebileceğini kabul eden kararı onamıştır (12. HD, 2023/2549 K.). Düşmüş bir hacze dayanılarak yapılan satış ihalenin feshi sebebi olarak da tartışılabilir.

İcra mahkemesinin İİK m.106-110'a dayanan haczin kaldırılması talebi hakkında verdiği karar kesindir; istinaf ve temyiz yolu kapalıdır (12. HD, 2024/3617 K.; 2026/1991 K.). Bu yüzden şikâyetin ilk derecede eksiksiz hazırlanması önemlidir.

Borç ödendiyse haciz nasıl kalkar?

Borç icra dairesine ödendiğinde veya alacaklı tahsil ettiğini bildirdiğinde dosya kapatılır ve hacizlerin kaldırılması için ilgili kurumlara yazı yazılır. Bu yolda icra müdürlüğü tahsil harcını ister; harcın nasıl hesaplandığını ve haricen tahsilde ne olduğunu icra dosyası nasıl kapatılır yazımızda ayrıntılı anlattık.

Satış istenmediği için haczin düştüğü iddiası bundan farklı bir taleptir. Yargıtay, alacağın sona ermesi nedeniyle haczin kaldırılması talebi ile İİK m.106-110 gereğince haczin düşürülmesi talebinin farklı konular olduğunu belirtmiştir (12. HD, 2026/1618 K.). Hangi gerekçeye dayandığınız talep dilekçesinde açıkça yazılmalıdır.

Takip kesinleştikten sonra borcu ödediğiniz halde alacaklı bunu kabul etmiyorsa izlenecek yol icra mahkemesinden takibin iptali istemektir (İİK m.71).

İhtiyati haciz nasıl kaldırılır?

İhtiyati haciz üç yolla kalkar: alacaklı haczin uygulanmasından itibaren 7 gün içinde takip başlatmaz veya dava açmazsa ya da davada haksız çıkarsa hükümsüz kalır; borçlunun itirazından veya dava hükmünden sonra da alacaklının uyması gereken ek süreler vardır (İİK m.264); borçlunun veya menfaati zarar gören üçüncü kişinin 7 günlük itirazı kabul edilirse mahkeme kaldırır (İİK m.265); borçlu para, rehin veya banka teminatı gösterirse mahkemeden, takip başladıktan sonra icra mahkemesinden kaldırılmasını isteyebilir (İİK m.266). Süreler ve itirazın nasıl yapılacağı ihtiyati haciz nedir yazımızda ayrıntılı anlatılmıştır.

İhtiyati haciz kesin hacze dönüştükten sonra ise yukarıdaki 1 yıllık satış süresi işlemeye başlar; alacaklı bu sürede satış istemezse haciz İİK m.110 gereğince düşer.

Başka hangi durumda icra mahkemesi haczi kaldırır?

  • Haczedilemeyen mal haczedildiyse: Ev eşyası, mesleki araç gibi kanunun haczi yasakladığı mallar için 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet edilir (İİK m.16, m.82). Liste ve istisnalar haczedilemeyen mallar yazımızda.
  • Haciz alacağı aştıysa: Alacağın aslı, faizi ve masraflarına yetecek miktarı aşacak şekilde haciz yapılamaz (İİK m.85). Fazla kısım için yapılacak başvuru taşkın haciz yazımızda.
  • Mal başkasına aitse: Haczedilen malın borçluya değil kendisine ait olduğunu söyleyen kişi istihkak yoluna gider (İİK m.96-97). Süreç istihkak davası yazımızda.
  • Maaşa haciz konulduysa: Maaş haczinde sınırlar ve itiraz yolu farklıdır; maaş haczi nasıl kaldırılır yazımıza bakabilirsiniz.

Haciz fekki talep dilekçesi örneği (İİK 106-110)

Aşağıdaki örnek, satış süresi geçtiği için tapudaki haczin kaldırılmasını isteyen borçlu içindir. Köşeli parantezleri kendi dosyanıza göre doldurun.

[ŞEHİR] [NUMARA]. İCRA DAİRESİ MÜDÜRLÜĞÜNE

DOSYA NO: [Yıl/Esas]

TALEP EDEN (BORÇLU): [Ad Soyad, T.C. kimlik no, adres]

KONU: Süresinde satış istenmediğinden düşen haczin kaldırılması ve sicile bildirilmesi talebidir (İİK m.106, m.110).

AÇIKLAMALAR:

  1. Yukarıda numarası yazılı dosyada adıma kayıtlı [il/ilçe, ada/parsel veya araç plakası] üzerine [haciz tarihi] tarihinde haciz konulmuştur.
  2. Haciz tarihinden itibaren 1 yıllık sürede alacaklı tarafından satış istenmemiş, kıymet takdiri ve satış giderleri peşin yatırılmamıştır.
  3. İİK m.110 gereğince bu mal üzerindeki haciz kalkmıştır.

SONUÇ VE İSTEM: [Mal] üzerindeki haczin kaldırılmasına ve haciz şerhinin terkini için [Tapu Müdürlüğü / Emniyet Trafik Tescil] kurumuna müzekkere yazılmasına karar verilmesini saygıyla arz ederim.

[Tarih] — Talep Eden [Ad Soyad, imza]

Talep reddedilirse ret işleminin öğrenildiği tarihten itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet edilebilir. Talep hiç karara bağlanmıyor veya sebepsiz bekletiliyorsa şikâyet her zaman yapılabilir (İİK m.16).

Hacizli malınız için sürenin dolup dolmadığı, satış talebinin geçerli olup olmadığı ve hangi yolun daha hızlı sonuç vereceği dosyadaki tarih ve masraf kayıtlarına bakılarak anlaşılır. Dosyanızı birlikte incelemek için bize ulaşabilirsiniz.

İcra dosyanızdaki işlemler için icra ve iflas hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

Hukuki dayanaklar

Önemli not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuz için ön görüşme talep ederek değerlendirme alabilirsiniz.

Konunuzu değerlendirelim

İcra Hukuku konularında ön görüşme talep edebilirsiniz.

Soru ve yorumlar

Yorumlar, moderasyon onayından sonra yayımlanır.

Yorumlar moderasyon sonrası yayımlanır.

Henüz yayımlanmış yorum bulunmuyor.